|

شتاب‌دادن به تحولات جهان

یک زن نویسنده نیجریه‌ای این روزها نقشی پیشرو در جنبش‌های اجتماعی و سیاسی آمریکا برعهده گرفته است. چیماماندا نگزی آدیچی 41 ساله، از آن نویسنده‌هایی است که همیشه در فهرست کتاب‌های خوانده‌شده در مدرسه‌ها قرار دارد. هیلاری کلینتون، اپرا وینفری و بیانسه از جمله طرفداران پروپا قرص او هستند. این رمان‌نویس به‌تازگی مصاحبه‌ای با گاردین داشته که ضمن آن از جمله درباره مادر‌شدن، هشتگ MeToo# (کمپین توییتری قربانیان سوء‌رفتار جنسی) و اقدامات اختلاف‌برانگیز و جنجالی صحبت کرده است. یک هفته پیش از این مصاحبه، این نویسنده در سخنرانی در انجمن قلم (PEN) در منهتن از هیلاری کلینتون، نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری 2016 آمریکا و بانوی اول اسبق آن کشور، خواسته بود تا وظیفه نوشتن یک خود‌زندگی‌نامه توییتری با عنوان «همسر، مادر، مادربزرگ» را هرچه زودتر برعهده بگیرد. آدیچی نویسنده آثاری پرفروش در عرصه بین‌المللی است. اولین رمان او با عنوان «گل ختمی بنفش» زمانی منتشر شد که او فقط 26 سال داشت و برای آن در فهرست اولیه نامزدهای جایزه «من بوکر» 2004 قرار گرفت؛ در سال 2006 برای «نیمی از خورشید زرد» برنده جایزه اورنج شد و همچنین «جایزه نبوغ مک‌آرتور» را دریافت کرد. خانم آدیچی از سال 2013 با گفت‌وگویی با تیتر «ما همه باید فمینیست باشیم» بیش از پیش مطرح شد؛ بیانسه ناولز، خواننده آمریکایی، بخشی از گفته‌های او را وارد ترانه‌اش کرد و حتی در تبلیغات و تی‌شرت‌های برند دیور از جمله‌های او به‌عنوان شعار تبلیغاتی استفاده کرد. پس از آن در یک سخنرانی از وظیفه شتاب‌دادن به تحولات جهانی سخن به میان آورد: «دنیا بسیار سریع دارد تغییر می‌کند و ما قصد داریم آن را تسریع کنیم». چیماماندا نگزی آدیچی که گاهی ساکن مریلند است و گاهی در لاگوس، پایتخت نیجریه، به‌سر می‌برد، ضمن صحبت از کمپین توییتری MeToo# درباره پیامدهای افشای رسوایی‌های جنسی در بسیاری از نقاط دنیا، از جمله در هالیوود و عالم سیاست گفته است: «من خوش‌‌بین هستم، اما محتاطانه خوش‌بینم. این (جنبش MeToo#) یا آغاز یک انقلاب است یا اینکه اتفاقی زودگذر است و فراموش می‌شود. الان نمی‌شود دانست...، ولی احساس می‌کنم زنان پی برده‌اند که می‌توانند کاری کنند و این به من امید می‌دهد». او در مصاحبه اخیرش با گاردین گفته است: «فکر نمی‌کنم جنسیت‌گرایی بدتر از نژادپرستی باشد، حتی قابل مقایسه با آن هم نیست. مسئله این است که احساس می‌کنم در مبارزه علیه جنسیت‌گرایی تنها هستم، در‌حالی‌که هنگام مبارزه علیه نژادپرستی احساس نمی‌کنم. دوستانم و خانواده‌ام، نژادپرستی را درک کرده‌اند، نزدیکانم که سیاه‌پوست نیستند هم این مسئله را خوب می‌فهمند، اما من متوجه شده‌ام که دائم باید درباره جنسیت‌گرایی توضیح بدهم. مدام مجبور می‌شوید توجیه کنید، قانع کنید و سند بیاورید». کتابی که او درست قبل از تولد دخترش منتشر کرده و مانیفست او محسوب می‌شود، به شکل نامه‌ای به دوستش آغاز می‌شود که درخواست کرده در این مورد توضیح دهد که چگونه می‌تواند دختربچه خود را یک فمینیست بار بیاورد. او نوشته است: «به او یاد بدهید عاشق کتاب باشد... این مهم است که بتوانیم او را متکی به خود بار بیاوریم». آدیچی درعین‌حال «اصطلاحات رایج» فمینیست‌ها را به کار نمی‌برد و متون کلاسیک فمینیستی را «کسالت‌آور» می‌یابد. با آنکه آدیچی یک مادر نیجریایی است که در فرهنگ سنتی ایگبو بزرگ شده، زنان جوان سراسر جهان را مخاطب قرار می‌دهد و به ارتباط مدامش با زنان در نقط مختلف دنیا مباهات می‌کند: «این یک زن دانمارکی است، این یک ایمیل از زنی کره‌ای است، این زن در غناست. نمی‌توانم به شما بگویم این تماس‌ها چقدر خوشحالم می‌کنند». او درباره تفاوت زنان سیاه‌پوست و سفیدپوست آمریکایی در انتخابات اخیر ریاست‌جمهوری آمریکا که «کمپین ترامپ رمزگذاری‌شده، با زبان نژادپرستانه، زبان پس‌گرفتن کشور و ضد مهاجرت به‌گونه‌ای بود که با مهاجران رنگین‌پوست مخالف بود» و با اشاره به اینکه 90 درصد زنان سیاه‌پوست آمریکایی به هیلاری کلینتون رأی داده‌اند، می‌گوید: «اما زنان سفیدپوستی بودند که توانستند لحن گستاخ و زن‌ستیزانه ترامپ را نادیده بگیرند و به آن توجه نکنند؛ چون برایشان جنبه نژادی و‌ سفیدپوست‌بودن اهمیت بیشتری داشت». درحالی‌که او از آنچه خود «زود به‌خشم‌آمدن» جوانان می‌خواند، ناامید و سرخورده است و آن را «کسالت‌آور» می‌نامد، خشم خاصی نسبت به چپ پیشرو، مخصوصا در آمریکا احساس می‌کند که به نظر وی با در خود فرورفتن و جلوگیری از گفت‌وگوی واقعی این فضای غیرقابل‌تحمل را پدید آورده است. خانم آدیچی معتقد است که با وجود این‌همه «هیاهو» که در چند سال گذشته برپا شده است، داستان همچنان معبدی برای اوست. «من واقعا اعتقاد دارم که برای این کار (داستان‌نویسی) متولد شده‌ام». او معتقد است که «چون ما داستان می‌نویسیم، روحمان را می‌بینیم. نویسنده خود را در داستان خود قرار می‌دهد. درواقع داستان شما، خود شماست».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.