|

روسيه و چين از خروج آمريكا دلخور نيستند

هدف اصلي برجام ايجاد گشايش‌هاي اقتصادي در كشور و تسهيل روابط تجاري ايران بود. يحيي آل‌اسحاق، رئيس سابق اتاق تهران، در گفت‌وگو با «شرق» از نبود نگراني در رابطه با خروج آمريكا از برجام سخن گفت. مجموع دلايل ذكرشده توسط او در ادامه مي‌آيد.

‌خروج آمريكا از برجام چقدر بر تجارت ايران تأثيرگذار است؟ آمريكا هر كاري كه از دستش برمي‌آمده تاكنون انجام داده است و اين خروج بيشتر جنبه رواني دارد. اين كشور آنچه از نظر عملياتي از دستش برمي‌آمد انجام داد. در حوزه اقتصاد؛ چه در ارتباط با رابطه خود با ايران و چه تأثيرگذاري بر كشورهايي كه با ايران ارتباط داشتند، همه تلاش خود را انجام داده است. در حوزه بانكي و ايجاد ارعاب و ايران‌هراسي هرچه از دستش برمي‌آمد انجام داده است. بنابراين خروج آمريكا از برجام، به‌لحاظ واقعيت‌هاي اقتصادي نقش مؤثري بر ايران نخواهد داشت. ‌ايران با پذيرش برجام به دنبال گشايش‌هاي اقتصادي و جذب سرمايه‌گذار خارجي بود. با خروج آمريكا، اين مسئله دچار مشكل مي‌شود؟ يك عده‌اي كه براي همكاري با ايران منتظر بودند ابر و باد و مه و خورشيد و فلك دست به دست هم بدهد تا در ايران سرمايه‌گذاري كنند، ممكن است از تصميم آمريكا تأثير بگيرند، اما تاكنون مگر چقدر سرمايه‌گذاري توسط اين كشورها در ايران انجام شده است؟ كساني كه با ما سرمايه‌گذاري مي‌كردند، چقدر تحت‌تأثير تصميم آمريكا هستند؟ به نظر من واقعه چندان مهمي رخ نداده كه روي ما نقش آنچناني داشته باشد. ‌به نظر شما ژاپن و كره كه از ما نفت مي‌خرند و كالا به ايران مي فروشند، تحت‌تأثير سياست‌هاي جديد آمريكا قرار خواهند گرفت؟ اين را بايد ديد. بيانيه كشورهاي انگليس و فرانسه و آلمان نشان مي‌دهد كه اين كشورها نمي‌خواهند سرنوشت خود را به آمريكا گره بزنند، اما اينكه در عمل هم اين كار را مي‌كنند يا نه، جاي بحث است. ‌به نظر شما ژاپن، ‌كره،‌ چين و روسيه چه واكنشي نسبت به خروج آمريكا از برجام خواهند داشت؟ چين و روسيه بحث ديگري دارند. آنها شايد خيلي هم از خروج آمريكا دلخور نباشند. تصورشان بر اين است كه به نسبتي كه ايران از بازار غرب جدا بشود به سمت آنها مي‌رود. در رابطه با اروپا هم نبايد خيلي ساده‌نگري كرد. به حرف نبايد اكتفا كرد. اروپا بايد تضمين لازم و عملياتي به ايران بدهد وگرنه دود انتظار به چشم ما مي‌رود. رئيس‌جمهور هم اعلام كرده است كه چند هفته به اروپا فرصت مي‌دهد كه تصميم خود را قطعي كنند و بگويند كه مي‌خواهند روابطشان را با ايران به صورت عملياتي حفظ كنند يا فقط حرف مي‌زنند. روابط حرفي به ضرر ايران است؛ يعني عملا تحت‌تأثير رفتارهاي ترامپ باشند. نبايد ايران را در حالت خوف و رجا نگه دارند. اين به ضرر اقتصاد ايران است. بايد ببينيم اروپا عملا در ايران سرمايه‌گذاري خواهد كرد؟ يا اينكه نظام بانكي آنها همچنان تحت‌تأثير آمريكاست. بازار ايران يك بازار بزرگ است. ارزش اين بازار حداقل صد ميليارد دلار در سال است. به‌همراه يك بازار 300 تا 400 ميليوني اطراف و موقعيت ژئوپلیتيك در منطقه و شرايط امن اين كشور را هنوز به پلي براي موفقيت خيلي از فعاليت‌هاي اقتصادي در منطقه تبديل كرده است. ‌ايران به حدي جذاب است كه اروپا در مقابل آمريكا بايستد و ارتباطش با ايران را حفظ كند؟ اين را بايد آنها تشخيص دهند. به نظر ما كه حتما بازار ايران جذاب است. ‌اگر غرب كاملا ايران را كنار بگذارد و ارتباطش با آمريكا را حفظ كند، ما مي‌توانيم نيازهاي خود را از سمت شرق تأمين كنيم؟ ما حداقل 30 سال است كه با اين داستان تحريم درگير هستيم. بررسي تحريم‌هاي 50 سال گذشته دنيا نشان مي‌دهد حداكثر ضريب تأثير اهداف تحريم در شديدترين حالت آن، 30 درصد است. براي به‌نتيجه‌رسيدن يك تحريم 11 شرط لازم است. كشوري را كه تحريم مي‌كنند بايد امكان تأمين منابع موردنياز خود از جاهاي ديگر دنيا را نداشته باشد. كالاهاي موردنيازش قابل جايگزين‌كردن نباشد. همه دنيا متحد شوند و همه يك‌جور برخورد كنند. تحقق 11 شرط با گستردگي‌ای كه در سطح روابط دنيا هست كمي سخت است. تحريم‌ها كمي تأمين كالا را گران‌تر مي‌كند. ما تاكنون به تناسب نيازهايي كه داشتيم، توانستيم آن را مرتفع كنيم. دنياي امروز به‌گونه‌اي نيست كه همه تحت‌تأثير يك فرماندهي باشند. دنياي امروز و روابط آن اين‌گونه نيست. دنيا حالت تك‌قطبي نيست كه يكي فرمان بدهد و بقيه اطاعت كنند. نه آمريكا همان آمريكاست و نه ساير كشورها مانند سابق هستند. ملت ما همواره در برابر فشار خارجي متحد مي‌شوند و با اتحادي كه دارند، اين شرايط را پشت‌سر مي‌گذارند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.