ترامپ روياروي اراده جهاني
اميرعلي ابوالفتح
سرانجام دونالد ترامپ، رئيسجمهوري آمریكا، در آشکارترين رويارويي با خواست و اراده جامعه جهاني، از يک توافق که اجراي آن را يک قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل تضمين کرده بود، خارج شد. خروج آمریكا از برجام، نه فقط با نيت لطمه به جمهوري اسلامي ايران بلکه براي نشاندادن يکجانبهگرايي لجامگسيخته ترامپي در قالب شعار «اول آمربكا» بود. در هفتههاي گذشته تقريبا تمامي سران کشورها و رؤساي عمدهترين نهادهاي بينالمللي در کنار گروهي از اعضاي کنگره آمریكا که بعضا از مخالفان برجان نيز بودند، از ادامه توافق هستهاي حمايت کردند؛ بااينحال، ترامپ همه درخواستها را ناديده گرفت تا قدرت خود را به رخ ديگران بکشد؛ بهويژه اينکه هم اينک با سخيفترين و مبتذلترين پروندههاي سياسي- اخلاقي تاريخ آمریكا مواجه است. بههرحال، آنچه 15 ماه بهعنوان شمشير داموکلس بر سر برجام گرفته شده بود، پايين آمد به اميد اينکه جهان مدنظر آمریكاي ترامپ محقق شود. بااينحال، ترديدهایي جدي وجود دارد که آمریكا با وجود تمامي امکانات سياسي- اقتصادي و حتي نظامي بتواند جهان را بهتنهايي و با وجود مخالفت عمومي شکل دهد. آمریكاي قرن بيستويکم ضعيفتر از آن است که بتواند بار ديگر بر سکوي تکابرقدرتي جهان بنشيند. جدا از اينکه تصميم ترامپ در خروج از برجام چه تأثيري بر ايران خواهد داشت و ايران چه واکنشي نشان خواهد داد، آنچه اهميت دارد، اين است که آمریكا بيش از هر زمان ديگري در تاريخ 230ساله اين کشور در جهان تنها مانده است و اين تنهايي شايد نه در کوتاهمدت که مسلما در ميانمدت و بلندمدت خسارات سنگيني به وجهه آمريكا وارد خواهد كرد. تاريخ نشان داده است قدرتها زماني رو به افول ميگذارند که از کمک ديگران احساس بينيازي كنند. آمريكاي ترامپ نه رهبر جهان غرب که از اين پس رقيب جهان غرب خواهد بود. برجام اولين مواجهه مليگرايان افراطي آمریكا با جامعه جهاني نبود؛ از پيمان آبوهوايي پاريس شروع شد، به پيمان ترانسپاسفيک رسيد، خروج از يونسکو را رقم زد و در نهايت به موضوع بهرسميتشناختهشدن قدس بهعنوان پايتخت اسرائيل رسيد. اکنون توافق هستهاي هفت کشور بر سر يکي از مهمترين موضوعات جهاني، با يکجانبهگرايي افراطي آمریكاييها به خطر افتاده است. سؤال اينجاست که بعد از برجام، نوبت چه توافق بينالمللي و منطقهاي خواهد بودتا قرباني توهم برتري آمریكاييها شود؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.