|

فوت 93 بيمار تالاسمي به‌دليل نبود دارو

شرق: 93 نفر از بيماران تالاسمي به‌دليل عارضه قلبي ناشي از دريافت‌نکردن دارو و تزريق داروي بي‌كيفيت جان خود را از دست دادند؛ اين خبري بود كه روز گذشته ميثم رمضاني رئيس انجمن تالاسمي اعلام كرد. با‌اين‌حال مسئولان وزارت بهداشت مي‌گويند تاکنون گزارشی رسمي از مرگ‌ومير بيماران مبتلا به تالاسمي به‌دليل کمبود دارو نداشته‌ايم. آمار‌هاي رسمي نشان مي‌دهد حدود 19 هزار بيمار تالاسمي نيازمند به مراقبت‌هاي دارويي و درماني در كشور داريم كه بيشترشان پس از تزريق خون براي جلوگيري از رسوب آهن در بدنشان نياز به مصرف داروهاي آهن‌زدا دارند؛ دارويي كه اين روز‌ها نوع خارجي آن ناياب شده و برخي بيماران معتقدند با استفاده از داروي داخلي، بدن‌شان دچار واکنش شده و نمي‌توانند دارو را استفاده کنند. اين در حالي است كه مسئولان وزارت بهداشت معتقدند، ايران يكي از صادركنندگان اين دارو است و دارو هيچ مشكلي به‌لحاظ عارضه ندارد، با‌‌اين‌حال به اعتقاد برخي از كارشناسان، مصرف برخي داروهاي بي‌كيفيت باعث ايجاد مشكلاتي براي بيماران شده و تعدادي از بيماران به‌دليل عارضه‌هاي دارو فوت شده‌اند. ميثم رمضاني با بيان اينكه در سال گذشته حدود ۸۷ نفر از بيماران تالاسمي جان خود را از دست دادند، فروردين امسال هم هفت نفر از آنها فوت شدند، گفت: «به‌جز يک مورد، مابقي بيماران تالاسمي فوت‌شده به دليل عارضه قلبي جان خود را از دست دادند، زیرا بيمار به دلايل مختلف دارو مصرف نکرده يا دارويي که مصرف کرده عملا کارآمد و مؤثر نبوده است و نتوانسته نياز بيمار را برطرف کند. وقتي درصد بالايي از افراد مبتلا به تالاسمي به‌دليل عارضه قلبي جان خود را از دست مي‌دهند، بي‌شک اين موضوع ناشي از تزريق‌نکردن دارو يا بي‌کيفيتي آن بوده است. رمضاني با بيان اينکه اولين خط درمان يک بيمار تالاسمي تزريق خون است، گفت: يک بيمار تالاسمي براي اينکه زنده‌ بماند بايد خون تزريق کند. با تزريق هر واحد خون چيزي حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ ميلي‌گرم آهن در بدن جمع مي‌شود، بالارفتن ميزان آهن ابتدا روي کبد و سپس بر قلب تأثيرات منفي مي‌گذارد. کبد مي‌تواند با تجمع آهن مقابله کند اما قلب نمي‌تواند و دچار عارضه مي‌شود. رئيس هيئت‌ مديره انجمن تالاسمي ايران با بيان اينکه در سال گذشته با نوسانات توزيع داروي وارداتي مواجه بوديم، تصريح کرد: در سال گذشته دارو در دفعات متعددي در دسترس بيماران تالاسمي نبود و در‌حال‌حاضر نيز سه ماه است که اصلا داروي دسفرال نيست و موجودي آن صفر مطلق است. مقادير محدودي داروي دسفرال نيز به‌دليل افزايش قيمت دلار در گمرگ است». راضيه حنطوش‌زاده، کارشناس‌مسئول هموفيلي و تالاسمي وزارت بهداشت، در واكنش به اين سخنان در مصاحبه‌اي با فارس گفت: «تاکنون گزارشی رسمي از مرگ‌ومير بيماران مبتلا به تالاسمي به‌دليل کمبود دارو نداشته‌ايم و در هر مرحله که با کمبود دارو مواجه شده‌ايم، سازمان‌ غذا و دارو اين مشکلات را پيگيري و رفع کرده است. با پيگيري‌هاي انجام‌شده مشکلات بيماران تالاسمي نيز تا هفته آينده مرتفع خواهد شد». به اعتقاد محمود هادي‌پور دهشال داروساز و كارشناس بيماران خاص، اگر مسئولان به آمار عوارض اين دارو نگاه بيندازند متوجه خواهند شد چه حجمي از گزارش‌ها مربوط به عوارض داروهاي تالاسمي توليد داخل است. او در گفت‌وگو با «شرق» مي‌گويد: «علاوه‌ بر نوسانات ارزي و مشكلات داروهاي توليد داخل، همسونبودن درمان تالاسمي در ايران با ديگر كشور‌ها از علل كمبود اين دارو در كشور است، در دنيا دو نوع داروی تزريقي و خوراكي دفع آهن براي بيماران تالاسمي وجود داد كه در بيشتر كشور‌ها، به‌ويژه كشور‌هاي پيشرفته، نوع تزريقي آن به‌شدت كاهش پيدا كرده و به‌‌نحوي نوع خوراكي آن را جايگزين تزريق كرده‌اند اما در كشور ما اين اتفاق نيفتاد و ما همچنان به نوع تزريقي اين دارو وابسته مانديم. مسئله‌اي كه وجود دارد اين است كه ماده اوليه توليد داروي تزريقي از خارج از كشور وارد مي‌شود و شرکت صاحب‌نام توليدكننده داروهاي آهن‌زدا به‌دليل اينكه بيشتر تمايل به توليد دارو به‌صورت خوراكي دارد، نوع تزريقي آن را كمتر توليد مي‌کند. تمام اين مسائل دست‌به‌دست هم داد تا نزديك به چهار ماه اين دارو وارد كشور نشود و ما با كمبود آن مواجه شويم. البته چند روزي است كه مشابه داخلي آن به بازار تزريق شده است كه بيماران به‌دليل مشكلاتي كه وجود دارد چندان از آن استقبال نكردند». اين داروساز در بخش ديگري از سخنانش به تمام‌شدن ذخاير اين دارو در انبار‌ها اشاره كرد و افزود «درحال‌حاضر ذخيره اين دارو در انبار‌ها تمام شده و حدود 170 هزار ريال داروي آهن‌زدا براي بيماران تالاسمي اين داروخانه‌ها موجود است كه شايد تا 15 روز بتواند پاسخ‌گوي بيماران تالاسمي باشد. متأسفانه زماني اين موضوع براي متوليان حمايت جدي و به‌ تبع آن رسانه‌اي شد كه تقريبا يك ماه بود داروخانه‌هاي تهران و برخي از شهرستان‌ها از اين دارو خالي شده بود و فكر مي‌كنم حداقل دو تا سه ماه طول بكشد تا كمبود اين دارو به‌طور مؤثر حل شود. بااين‌حال خسارتي كه به برخي بيماران وارد مي‌شود، جبران‌پذير نيست». با‌اين‌حال به گفته سخنگوي وزارت بهداشت، طبق قانون نبايد داروي خارجي که مشابه داخلي‌ دارد وارد شود. او دوشنبه گذشته گفت: «در موارد توليد مشابه داخلي در حد نياز، سازمان غذا و دارو بيش از ۱۰ درصد اجازه واردات برند و داروي خارجي نخواهد داشت، بر اين اساس اگرچه تلاش بر تأمين بخشي از داروي تزريقي از خارج انجام شده و کمبودهاي مقطعي بر طرف شده است، چنان‌که در هفته اخير نيز صورت پذيرفته، اما روند و الگوي مصرف بايد به سمت داروي خوراکي توليد داخل رفته و ادامه تأمين و حمايت از داروي خارجي و برند به‌خصوص تزريقي قطعا با چالش‌هايي روبه‌رو خواهد بود». او با بيان اينکه در سال گذشته ۳۶۵ هزار مرگ‌ومير داشته‌ايم، گفت: در کشور ما ۱۹ هزار بيمار تالاسمي وجود دارد. درعين‌حال بايد توجه کرد ميزان مرگ‌ومير در جمعيت تالاسمي‌ها در کشورهاي اروپايي چند برابر مرگ افراد معمولي است و در اين افراد نیز مرگ‌هايي رخ مي‌دهد و نمي‌توان همه اين موضوعات را به بحث دارو نسبت داد. به هر حال ما روند تأمين دارو را با روال منطقي پيش مي‌بريم. داروي داخلي تالاسمي‌ها توليد شده و صادر مي‌شد، اما اکنون دستور داده‌ايم صادرات آن متوقف شود تا کمبود مصنوعي که ايجاد شده است، برطرف شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.