|

باور کنیم که بهبودیابی با آموزگاران آغاز می‌شود

مهدی بهلولی . آموزگار و کنشگر صنفی

از 12 تا 19 اردیبهشت هفته معلم است و مناسبت دارد که به آموزش‌وپرورش پرداخته شود. این‌روزها خوشبختانه از گوشه‌و‌کنار و از برخی اندیشمندان گستره‌های گوناگون فلسفی، فرهنگی، اقتصادی و... سخنانی شنیده می‌شود که نشان می‌دهد جامعه روشنفکری ایران به آموزش‌وپرورش و اهمیت آن در توسعه پایدار کشور، بیش از گذشته توجه می‌کند. تا آنجا که من به یاد دارم از نخستین روشنفکرانی که در پس از انقلاب، توجه جدی به آموزش‌وپرورش نشان دادند زنده‌یاد دکتر حسین عظیمی است. در این زمینه اگر بخواهم به یک نمونه از کارهای ارزشمند ایشان اشاره کنم می‌توانم از مقاله «توسعه، فرهنگ و آموزش» نام ببرم که در کتاب «مدارهای توسعه‌نیافتگی در اقتصاد ایران» در دسترس است. اما متأسفانه این توجه به آموزش‌وپرورش، آن‌چنان که باید و شاید، در میان اندیشمندان ایرانی، دیده نمی‌شود. یک زمانی محمدعلی نجفی، وزیر آموزش‌وپرورش دولت‌های هاشمی‌رفسنجانی، می‌گفت که به یکی از اندیشمندان سرشناس فلسفی ایران پیشنهاد داده است که در کارهای خود، به آموزش‌وپرورش هم ورود بیابد تا بر رونق اندیشگی و نظریه‌پردازی این پهنه نیز کمک کند که متأسفانه نمی‌پذیرد. این را بگذارید کنار یکی از سخنان تازه یکی از اندیشه‌وران آموزشی فنلاندی به نام پاسی سالبرگ که در یکی از گفت‌وگوهای تازه خود (23 آوریل 2018) می‌گوید: «ما بر این باوریم -در همه دوره‌های سیاسی گوناگون- آموزش عمومی با کیفیت بالا، بهترین راه پیگیری شکوفایی، آزادی و خوشبختی ملی است. قانون اساسی ما بر این اصول تصریح دارد که آموزش‌وپرورش، یک حق بشری بنیادی است و باید فرصت‌های برابر در اختیار همه کودکان قرار گیرد تا خودشان را به‌خوبی آموزش دهند. در فنلاند، درباره این مقدمات پایه‌ای از آموزش در میان نمایندگان مجلس یا به‌طورکلی شهروندان، اختلاف عقیده خیلی کمی وجود دارد». بنابراین هیچ شکی نیست که اگر قرار است در ایران، توسعه‌ای پایدار آغاز و ادامه یابد باید بر میزان توجه به آموزش‌وپرورش در میان اندیشمندان، سیاست‌گذاران و به‌طورکلی جامعه و مردم افزوده شود. توسعه پایدار، بدون بهسازی آموزش‌وپرورش، امکان‌پذیر نیست؛ اما در فرایند بهسازی آموزش‌وپرورش، کلیدی‌ترین عنصر، آموزگار است. و به همین دلیل است که در ادبیات جهانی بهسازی آموزشی، گزاره‌هایی این‌چنین بسیاری شنیده و دیده می‌شود: «حقوق آموزگاران باید در قلب بهسازی آموزش بنشیند»، «آزادی در آموزش، اختیاربخشیدن به آموزگاران» (شعار یونسکو به مناسبت پنجم اکتبر، روز جهانی آموزگار، 2017) و «بهبودیابی با آموزگاران آغاز می‌شود». باید گفت که وضعیت دستمزد و حقوق فرهنگیان و جایگاه آنها در نظام تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری‌های آموزشی، به‌هیچ‌رو قابل دفاع نیست. در دولت‌های نهم و دهم، وضعیت اقتصادی آموزگاران، به دلیل تورم بالا و افزوده‌نشدن حقوق آنها دست‌کم برابر تورم رسمی (آن‌گونه که قانون مدیریت خدمات کشوری حکم می‌دهد) با افت شدیدی روبه‌رو شد و در پنج سال گذشته نیز، برنامه ویژه‌ای برای بهبود وضعیت معیشتی و کاری فرهنگیان دیده نشده است. ظاهرا فرهنگیان باید همچنان امیدوار بمانند تا در سه سال باقی‌مانده از دولت دوازدهم، دولت‌مردان و سیاست‌گذاران ارشد، به اهمیت و اولویت آموزش‌وپرورش در رشد و توسعه پایدار کشور پی ببرند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.