17سال بعد از مداخله نظامی آمریکا در افغانستان، کمتر نشانهای از بهبود اوضاع در این کشور دیده میشود. مذاکرات صلح با طالبان نتیجهای نداشته و دولت هم فقط 65 درصد خاک این کشور را تحت کنترل دارد؛ اما آنچه در سالهای اخیر بر مشکلات این کشور همواره درگیر جنگ افزوده، حضور بیشازپیش گروه تروریستی داعش است. این گروه بهویژه بعد از شکست در سوریه و عراق، بخش اعظم حملاتش را به افغانستان کشانده و در ماههای اخیر حملاتی ترتیب داده که دهها کشته و زخمی برجای گذاشته است. در آخرین مورد، صبح روز گذشته دو انفجار انتحاری در منطقه «ششدرک» کابل رخ داد که در نتیجه آن، 30 نفر کشته و 49 نفر زخمی شدند. بر اساس گزارشها، هشت نفر از کشتهشدگان حملات روز گذشته، خبرنگاران یا تصویربردارانی بودند که برای پوشش خبری انفجار اول راهی محل حادثه شده بودند. سه نفر از خبرنگاران کشتهشده از خبرنگاران رادیو آزادی، یک نفر تصویربردار طلوعنیوز، دو نفر خبرنگار و تصویربردار تلویزیون یک، یک نفر عکاس آژانس خبری فرانسه و دو نفر خبرنگار و تصویربردار تلویزیون مشعل بودند. هنوز ساعاتی از این حمله نگذشته بود که گروه داعش با انتشار بیانیهای، مسئولیت این
حملات پیدرپی را بر عهده گرفت. آنطور که نجیب دانش، سخنگوی وزارت کشور افغانستان، اعلام کرده، چهار سرباز پلیس نیز در میان کشتهشدگان بودهاند. این حمله حوالی ساعت هشت صبح به وقت محلی در این ناحیه که دفاتر ریاست امنیت ملی، فرماندهی ناتو و سفارت آمریکا در آن قرار دارد، صورت گرفته است. حشمت استانکزی، مشاور فرماندهی پلیس کابل، در گفتوگو با بیبیسی گفت: حمله اول انتحاری بوده و حملهکننده با استفاده از یک موتور، این حمله را انجام داده است. انفجار دوم نیز حدود نیمساعت بعد از انفجار اول، در محلی که خبرنگاران برای پوشش حادثه تجمع کرده بودند، رخ داد. حمله روز گذشته یکی از مرگبارترین حملات برای خبرنگاران افغانستان بود. در این حمله، هشت خبرنگار کشته و چهار نفر دیگر زخمی شدند که تلفات خبرنگاران افغانستان در یک حادثه به این اندازه، تاکنون بیسابقه بوده است. قبل از این، حمله انتحاری خونین دیگری در سال ۲۰۱۶ به مینیبوس حامل کارمندان گروه رسانهای موبی در کابل، به کشتهشدن هفت نفر از کارمندان این گروه رسانهای منجر شد و 25 نفر دیگر را نیز زخمی کرد. اشرف غنی، رئیسجمهوری افغانستان، با محکومیت این حملات و جنایت جنگی
خواندن آن، گفت: «آزادی بیان، از دستاوردهای مهم مردم و حکومت بوده است؛ از این دستاورد و ارزش با تمام توان حفاظت و حراست خواهد شد».
داعش، بادکنکی که نمیترکد داعش باید در افغانستان نابود شده باشد. بههرحال، این چیزی است که آمریکاییها به شما میگویند. در ماه آوریل سال گذشته، ارتش ایالات متحده اعلام کرد فقط 700 جنگجوی داعش در این کشور باقی ماندهاند و سپس «مادر همه بمبها»، یکی از بزرگترین بمبهای غیراتمی را برای هدفقراردادن داعش در افغانستان، به یکی از مناطق این کشور پرتاب کرد. سه ماه بعد، ارتش آمریکا اعلام کرد در حین حملات هوایی در ماه ژوئن، ابوسعید، رهبر گروه شاخه خراسان داعش (داعش در افغانستان با این نام شناخته میشود) را کشته است. بیش از یک سال از آن روز میگذرد؛ اما داعش نهتنها همچنان برقرار است، بلکه تواناییهایش را در قلب کشور افغانستان به نمایش میگذارد. تنها در سال 2018، داعش 8 بار فقط کابل، پایتخت افغانستان را هدف قرار داده است؛ چهار بار در ماه ژانویه، دو بار در ماه مارس و دو بار در ماه آوريل که با احتساب حمله روز گذشته، شمار این حملات به 9 میرسد. همه این حملات در حالی صورت گرفته که گروه طالبان که پیش از حمله نظامی ایالات متحده به افغانستان بر این کشور حکومت میکرد، همچنان قدرتمندترین گروه شبهنظامی افغانستان است.
این گروه همین حالا نیز بخش زیادی از افغانستان را تحت کنترل داشته و شمار زیادی هوادار میان افغانها دارد. در واقع نوع ثبات ژئوپلیتیکی که غرب به نظرش درست میرسد، در قریببهاتفاق جهان نادر است. ایالات متحده بدون هیچ درخواستی از سوی کشورها، خودش را موظف کرده برای بسیاری از این کشورها ثبات بیاورد؛ اما نتیجه پیچیده بوده است. این کشور دیکتاتورها را در عراق و برخی دیگر از کشورها سرنگون کرد؛ اما در بهارمغانآوردن نوعی ثبات سیاسی مورد نیاز دولت و جامعه مدنی ناکام ماند. افغانستان یک نمونه تمامعیار از محدودیتهای مداخله ایالات متحده در یک کشور است. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، بعد از حمایت از خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، همان کاری را کرد که رئیسجمهور پیشین، باراک اوباما، کرد؛ خلاف گفتههایش عمل کرد. حالا و حدود 17 سال بعد از اولین روزی که آمریکا وارد افغانستان شد، حدود 15هزار نیروی آمریکایی در این کشور حضور دارند. ترامپ ماه آگوست سال گذشته و همزمان با پردهبرداشتن از استراتژی جدید دولت آمریکا در افغانستان گفت: «خروج شتابزده خلأیی به وجود میآورد که گروههای تروریستی، ازجمله داعش و القاعده،
بلافاصله آن را پر میکنند؛ درست مثل همان اتفاقی که پیش از 11 سپتامبر افتاد». او همچنین اضافه کرد ایالات متحده از سیاست دوران بوش مبنی بر گستردن دموکراسی به خارج از مرزها فاصله میگیرد. او در آن زمان گفت: «ما فقط تروریستها را میکشیم». ایالات متحده و شرکای نظامی افغانستانی او در این تلاش موفق بودهاند. به گفته فرماندهی مرکزی نیروی هوایی ایالات متحده در ماه اکتبر گذشته، جنگندههای آمریکایی 653 بمب، موشک و دیگر مهمات را به سوی مواضع طالبان و داعش شلیک کردهاند. تعداد این حملات در ماه اکتبر سال 2016، 203 حمله بود. بااینحال، مشخص نیست آیا افزایش تعداد مرگومیر تروریستها در افغانستان از تعداد مرگومیری که تروریستها باعث آن میشوند فراتر رفته است یا خیر؟ به گفته یکی از فرماندهان ارشد نظامی ناتو و آمریکا در افغانستان، گروه داعش به بادکنک میماند؛ «آنها را از این طرف میرانیم، تلاش میکنند از جای دیگری سر برآورند». *منبع آتلانتیک