|

از انحصار تلویزیون تا سینمای ملی

مدیریت درست

پرستو زارعی

از اولین تلویزیون «جان لوگی برد» اسکاتلندی در اوایل قرن بیستم تاکنون دهه‌ها می‌گذرد و تلویزیون به‌عنوان رسانه‌ای تصویری- شنیداری راه پرپیچ‌وخمی را گذرانده تا به امروز رسیده است، اما جذب مخاطب، شاید یکی از مهم‌ترین اهداف تلویزیون در عصر ما باشد. جهان و زمان در حال تغییر است و تلاش فرهنگ‌های مختلف برای غلبه بر همدیگر، به رقابتی فرهنگی تغییرشکل داده است. به همین خاطر این مدیوم از رسانه نزد دولتمردان در جهان از اهمیت خاصی برخوردار است، چراکه داشتن رسانه‌ای قوی می‌تواند منجر به سیطره فرهنگی - سیاسی شود که منافع ملی کشورها در گروی این قبیل مسائل است، اما در این میان و در بازار مکاره رسانه‌ها، جایگاه تلویزیون ملی ما کجاست؟ و دلایل ریزش مخاطب و روی‌آوردن به کانال‌های ماهواره‌ای در چیست؟ شاید شناخت و توجه به ساده‌ترین و قدیمی‌ترین سرگرمی بشر و آن هم «قصه‌گویی» بتواند ما را به آسیب‌شناسی تلویزیون نزدیک‌تر کند؛ قصه‌گویی‌ای که از دوران اساطیری و دور هم جمع‌شدن انسان‌های اولیه دور آتش تاکنون به قالب‌های مختلفی تغییرشکل داده است، اما ذات مفهوم آن از بین نرفته و هنوز جان مخاطب در پی قصه‌هاست و دنبال‌کردن قصه، یکی از جذاب‌ترین و هیجان‌انگیز‌ترین لحظات هر انسانی است. چنانچه به برنامه‌های پرمخاطب تلویزیون‌های جهان بنگریم، خارج از تمامی مباحث فنی، قصه، مهم‌ترین عنصر در جذب مخاطب است که مصداقش را در اقبال مخاطب ایرانی به فیلم‌های بی‌کیفیت بعضی کشورها می‌بینیم. سی‌وششمین جشنواره بین‌المللی فجر در حال برگزاری است و حضور میهمانان مطرح خارجی مانند الیور استون، کارگردان مطرح آمریکایی و فرانکو نرو، بازیگر ایتالیایی، می‌تواند شکل متفاوتی از یک قصه باشد و در رونق جذب مخاطب تلویزیون کمک شایانی کند. مصاحبه خوب، پشت‌صحنه خوب و حتی به‌تصویرکشیدن پذیرایی از میهمانان و محل اقامت آنها می‌تواند بیننده را پای تلویزیون بنشاند و رضایت‌خاطر ایجاد کند. اگر یکی از اهداف تلویزیون سرگرم‌کردن و پرکردن اوقات فراغت مخاطب باشد، استفاده درست از فرصت جشنواره‌ها و قصه‌گویی از دنیای هنر می‌تواند فضایی مطبوع در بین خانواده‌های ایرانی ایجاد کند. پرمخاطب‌ترین تلویزیون‌های این روزهای جهان، تلویزیون‌هایی‌اند که از جشنواره‌هایی مثل کن و اسکار می‌گویند؛ کانال‌هایی پولی (کابلی) که در بخش خصوصی و با سرمایه‌های کلان اداره می‌شوند. صداوسیما امسال برای رقابت با این‌گونه کانال‌ها سهم 7/0 درصدی؛ یعنی حدود هزارو ٥٠٠‌ میلیارد تومان از بودجه عمومی کل کشور را به خود اختصاص داده است، اما دلیل اقبال مخاطب جهانی به آنها سرمایه نیست، بلکه مدیریت درست آنهاست. شناخت آنها از قصه‌گویی و ایجاد سرگرمی به سبک امروز است. تلویزیون اگر ملی است باید از انحصار دربیاید؛ از انحصار بعضی گروه‌ها که تنها خود را در پروژه‌های تلویزیونی بازی می‌دهند. تلویزیون ملی باید غذای سفره‌اش برای تمامی ذائقه‌های ملت باشد، نه ذائقه‌ای خاص. استفاده از طیف گسترده‌ای از بازیگران محبوب مردم می‌تواند در جذب مخاطب کمک کند. حذف‌کردن بازیگران محبوب ملت از سوی بعضی گروه‌ها یا خانه‌نشین‌کردنشان بدون‌شک در ریزش مخاطب سهیم است. در سینما بازیگرانی هستند که ورودشان به تلویزیون باعث رونق خواهد بود، اما حذفشان از تلویزیون به هر بهانه‌ باعث شده است تنها برندِ انحصاری پرده نقره‌ای باشند. هرچند که اکثریت آنها دارای ریشه‌های مذهبی و از خانواده‌هایی معتقدند و علاقه‌مند به کار در تلویزیون. آنچه قابل‌تأمل است این واقعیت است که سینما و تلویزیون در یک خیابان زندگی می‌کنند و مخاطب با هر رویکردی در نهایت برای دیدن بازیگر محبوبش به سینما خواهد رفت. پس چرا بازیگر سینما را به خانه مردم نبریم تا اینکه مردم را از تلویزیون به کانال‌های ماهواره‌ای فراری دهیم! ورود بازیگران محبوب سینما به تلویزیون بدون‌شک مخاطب ایرانی را از کانال‌های ماهواره‌ای دور خواهد کرد و در سال حمایت از کالای ایرانی می‌تواند به کالای فرهنگی این سرزمین رونقی دوباره بدهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.