|

زنده‌بودن یا زندگی؟

ابراهیم عمران : گویا چند سال پیش گزارشگری از رادیو برای تهیه گزارشی به کارخانه‌اي می‌رود و در آنجا با جواب‌های جالبی مواجه می‌شود که نمونه‌اي از «جامعه‌شناختی» ایران است. پرسشی که گزارشگر از پرسنل آنجا می‌پرسد، آن بود که چقدر درآمد دارید و میزان «رضایت‌مندی»تان تا چه اندازه است؟ کارگری می‌گوید که در ماه 60 ‌هزار تومان درآمد دارد و در جواب پرسش مربوطه، می‌گوید که خدا برکت و راضی است. ولی مدیر کارخانه می‌گوید 600 ‌هزار تومان درمی‌آورد و در جواب می‌گوید که ناراضی است و وقتی گزارشگر در چرایی این دو جواب می‌ماند؛ مدیر می‌گوید آن کارگر می‌خواهد «زنده» بماند ولی من می‌خواهم «زندگی» کنم... . به همین راحتی در دو واژه نزدیک به هم می‌توان نگاه افراد را تشخیص داد. هرچند شرایط ایجادشده سهم زیادی در چرایی این نگاه دارد. حال این پیش‌قلیانی از این جهت آمد تا نقبی کوتاه به گفته برخی وزرا و مسئولان بزنيم که گاه موجودی حسابشان را رقمی اندک می‌دانند! اینکه فقر را در جای نابجایش «تقدیر» كنيم، متأسفانه امری ناپسند شده و وقتی از زبان برخی سکان‌داران چند دهه هم شنیده شود، باورش سخت‌تر... . حال به ریشه‌یابی چرایی آن نمی‌پردازیم که در باور مردم جای نمی‌گیرد. این اظهار «همانندی» با توده مردم که خود مبحثی است جامعه‌شناختی و گسستی که بین بیان مسئولان و باور مردم به وجود آمده است، خود نیاز به واکاوی کارشناسان امور دارد. ذیل مقدمه نوشته‌شده باید گفت جناب وزیر از میزان خرج‌کردشان، میزان موجودی‌شان را لامحاله اعلام فرمودند؛ چه که میزان موجودی هر فرد از کارگرترین کارگرها تا کارآفرین‌ترین کارآفرین‌ها، از همین فرمول ساده پیروی می‌كند و ان‌قلتی در آن در همه مکاتب اقتصادی نیست. جناب وزیر شاید میزان موجودی حالشان را به درستي فرمودند و ما هم براساس همین موجودی، می‌توانیم تا حدودی سایر هزینه‌کردهای ماهانه را هم به دست آوریم که به‌هیچ‌وجه در پی آن نیستیم که زندگی شخصی و خصوصی هر فردی در هر منصبی را که لاجرم تابع پست مدیریتی‌ای است و زیر و روی فراوانی می‌تواند داشته باشد، عیان كنيم و اصولا افرادی که سال‌های متمادی در بوروکراسی تشکیلاتی هرم قدرت حضور دارند، به‌واسطه سطح تحصیلات و لیاقت و مرارتی که در درس و کار، متحمل شده‌اند، به حتم از سطح رفاه قابل‌قبولی برخوردارند که جای حرف و حدیثی هم نمی‌تواند داشته باشد. می‌ماند همان بحث زندگی و زنده‌ماندن و جنابان مسئول اگر می‌خواهند خود را هم‌سطح عامه مردم با این ارقام قرار دهند، به حتم ره به ثواب و صواب نخواهند برد و با یک حساب سرانگشتی می‌توان دریافت که این قیاس از اساس ناموجه است؛ به دلایل زیادی که در شرح این نوشته نیست. چه که شاید همین مقدار موجودی در کارت بسیاری از ایرانی‌ها موجود باشد؛ البته با ‌هزاران استرس و فشار روانی که فلان قسط بانک و اجاره خانه و مغازه و خرج تحصیل در مدارس و دانشگاه و احیانا نیازهای تفریحی در سال، چه فرجامی خواهد داشت و نکته افتراق این موجودی با چنین موجودی‌هایی هم در این سازوکارهاست که خیلی از مدیران طراز اول نمی‌خواهند آن را باور كنند و به خیال خود اگر زندگی‌شان را هم‌سطح مردم در انظار نشان دهند، یکدلی توده را به ارمغان آورده‌اند که در این میان هم مال و ثروت حلال را نفی می‌کنند در اذهان و هم فقر و نداری را به بدترین شکل، معنا می‌دهند. نزدیک‌نشان‌دادن مسئولان به مردم فی‌نفسه مذموم نیست ولی نه‌چندان که به قول سعدی: به دیدار مردم‌شدن عیب نیست/ ولیکن نه چندان که گویند بس.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.