|

جایگاه نامعلوم پیش‌دبستانی در نظام آموزشی

در کشور ایران تحصیل برای کودکان شش تا 14 سال اجباری است و اگر بنا به هر دلیلی والدین کوتاهی کنند مجرم هستند و باید جریمه پرداخت کنند، اما دریغ از اینکه این قانون ضمانت اجرائی ندارد. بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران، تعداد چهار میلیون کودک بازمانده از تحصیل در ایران وجود دارد. منظور از کودک بازمانده از تحصیل، آن گروه سنی از جمعیت است که در سنین مدرسه؛ یعنی بین 7 تا 16 سال باید در طول سال تحصیلی در چرخه‏ آموزشی کشور حضور داشته باشند، اما به هر دلیلی وارد چرخه‏ آموزش نشده یا بعد از مدت کوتاهی از آن خارج شده‏اند. بر اساس یافته‌های پژوهشی، بیش از ٢٥ درصد از دانش‌آموزان سالانه از مدارس ترک تحصیل می‌کنند که این آمار بسیار نگران‌کننده است و سرنوشت این دانش‌آموزان معلوم نیست، اما مشکل به همین‌جا ختم نمی‌شود. بررسی شاخص‌ها نشان می‌دهد 5.3 درصد از کودکان به‌موقع و در پایان شش‌سالگی در کلاس اول دبستان ثبت‌نام نمی‌شوند و اکثر آنها در مناطق محروم هستند که اگر در پیش‌دبستان حضور پیدا کنند، قطعا در پایه اول دبستان هم ثبت‌نام خواهند کرد. برنامه تلویزیونی «پرسشگر» که روزهای جمعه ساعت 22 از شبکه آموزش پخش می‌شود، سرفصل جدیدی راجع به موضوع مهم «آموزش پیش از دبستان» باز کرده است. رخساره فضلی، مدیرکل دفتر آموزش پیش‌دبستانی که سال‌های زیادی است تمام همتش را گذاشته تا موضوع پیش‌دبستانی در کشور به رسمیت شناخته شود در این برنامه یکی از چالش‌های جدی عملی‌نشدن این موضوع را ناهماهنگی دستگاه‌های متولی می‌داند. اکنون 14 نهاد و مؤسسه در دوره آموزش پیش‌دبستانی فعالیت دارند که هرکدام دارای ضوابط و قوانین خاص خود هستند. تعیین شاخص‌های آموزشی و پرورشی و تدوین محتوا و نظارت بر مهدکودک‌ها از حیث آموزشی و پرورشی با وزارت آموزش‌وپرورش و صدور مجوز ارائه برنامه با سازمان بهزیستی کل کشور است. رخساره فضلی با اشاره به چالش‌های آموزش پیش از دبستان می‌گوید: «آموزش قبل از دبستان تنها از جنبه علوم تربیتی و جامعه‌شناسی مورد توجه قرار نگرفته، بلکه در علم عصب‌شناسی، علوم ‌شناختی و حوزه یادگیری هم بر ضرورت آن تأکید شده است. شخصیت افراد از دوران کودکی شکل می‌گیرد. همچنین از منظر اقتصادی نیز پیامدهای مثبتی دارد؛ گفته می‌شود هر ‌هزار تومان سرمایه‌گذاری در دوران کودکی، ۱۶ برابر بازگشت سرمایه خواهد داشت». متأسفانه هنوز پیش‌دبستانی برای سیاست‌گذاران ما هزینه سربار است و کمتر کسی موضوع سرمایه‌گذاری در این دوران را جدی می‌گیرد. برای اولین‌بار در سال 1394 از محل بودجه مصوب وزارت آموزش‌وپرورش با هماهنگی سازمان برنامه‌وبودجه، مبلغ 50‌ میلیارد تومان به‌عنوان یک ردیف مستقل، تحت عنوان «اعتبارات توسعه کمی‌وکیفی آموزش پیش از دبستان» اختصاص داده شد و در قالب آموزش پیش‌دبستانی یک‌سری فعالیت‌هایی تعریف شد که هرکدام از آنها بر اساس شرایط اقلیمی و جغرافیایی و آموزشی که در مدارس پیش‌دبستانی باید صورت بگیرد، هزینه شد، اما بعدها به گفته مسئولان وزارتخانه، این تخصیص بودجه صرفا از این جیب به آن جیب بوده و هنوز پیش‌دبستانی با موضوع نبود بودجه دست‌وپنجه نرم می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.