|

به یاد استاد غلامحسین صدری‌افشار

کو دلی کز حکم حق صدپاره نیست

ابوالحسن مختاباد

اول: خبر درگذشت استاد صدری‌افشار را دوست ناشرم، آقای داود موسایی داد. صبح زود. همانند پتکی این خبر بر ذهنم نشست. چندساعت بعد که تماس گرفتم، گفت: روز قبلش مریض شد. کارش به بیمارستان کشید و آی‌سی‌یو و صبح روز سه‌شنبه دار فانی را وداع گفت؛ مرگی راحت برای مردی که به قول شاملو «رقصان گذشت از آستانه اجبار، شادمانه و شاکر». دوم: استاد صدری‌افشار تجسم یک فرهنگی مرد واقعی بود، بی‌ادعا، فروتن، با دانشی وسیع در عمده حوزه‌ها و موضوعات، با پشتکاری مثال‌زدنی، خوش‌قول‌ووعده، کتاب‌خوان و به قول ما کتاب‌باز و هر کتابی که می‌خواند بدون استثنا اگر اعتبار و ارزشی داشت قطعا برایش چیزی می‌نوشت. میانه: من از میانه‌های دهه 70 از طریق دوستم، حمیدرضا اسلامی، با استاد صدری‌افشار آشنا شدم و بعدها به تفاریق به دفتر کارشان در نزدیکی‌های خیابان انقلاب (‌از مسیر آزادی) می‌رفتم تا زمانی که آنها به دفتر اصلی فرهنگ معاصر در جلوی دانشگاه آمدند. اینجا بود که ارتباط گسترده‌تر شد و برخی از زوایای زندگی حرفه‌ای و کاری ‌آن زنده‌یاد پیش چشم ما قرار گرفت. انضباط کاری عجیبی داشت و البته خودش می‌گفت که این انضباط را هنگامی در کار و زندگی‌اش بیشتر به کار بست که ماجرای ترجمه کتاب تاریخ علم سارتون پیش آمد و به پایان رسید.این کتاب اگرچه به دلیل حجم بالای آن مورد عنایت چندانی قرار نگرفت، اما یک مترجم چیره‌دست حوزه علم را به جامعه فرهنگی ایران معرفی کرد.اما مرحوم صدری‌افشار به سمت فرهنگ‌نگاری کشیده شد و سعی کرد با همراهی همکارانش (نسترن و نسرین حکمی) یک ایده ابتکاری را به کتابی درخور بدل كند که همانا سبب شد تا در سال‌های اولیه کار شسته‌رفته‌تر جلو برود. انجام: کتاب فرهنگ فارسی معاصر (ویرایش دوم) را که آقای موسایی چندماه قبل برایم ارسال کرده بود، پیش‌رویم گذاشته‌ام؛ فرهنگی که برآمده از آثار و نوشته‌های چند دهه گذشته ایران است و به همین دلیل آن را ابتدا فرهنگ امروز و بعدها فرهنگ معاصر نام نهاد. مهم‌ترین ویژگی این فرهنگ، تعریف دقیق هر کلمه است؛ نکته‌ای که تا پیش از او سابقه نداشته که در فرهنگ فارسی به تعریف واژه بپردازند. به دنبال برخی واژه‌ها هستم که با ویژگی‌های اخلاقی و کاری و رفتاری استاد صدری‌افشار سنخیتی تام‌وتمام دارد. شما هم با ما بخوانید: فروتن: (صفت برخوردار از فروتنی) خردمند: دارای توانایی برای اندیشیدن به صورتی منطقی/ خوددار: دارای عادت یا گرایش به خودداری، خویشتن‌‌دار یادش گرامی باد که کتابی درخور نام خود به مجموعه ادبیات کهن و جدید تالار اصلی اضافه کرده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.