جدايي فجر
مجيد موثقي
چندسالي است که بخش «بينالملل جشنواره فيلم فجر» خود را از سرماي زمستان دور کرده و در بهاران با گرمشدن هوا به استقبال ميهمانان و شرکتکنندگان خود ميرود. اين جدايي از بخش «ملي» با برنامهريزيهاي مدون و هدفمندي همراه شد که روند و رشد آن را امروز ميتوان بعد از چند دوره برپايي آن مشاهده کرد. بخش «بينالملل» با رصدکردن جشنوارههاي روز دنيا به شناخت خوبي از برپايي يک جشنواره بينالملل رسيده است. چندي پيش جشنواره ملي فيلم فجر در بهمنماه به پايان رسيد که با افت کيفي زيادي همراه بود؛ هم آثار انتخابشده چنگي به دل نزدند و هم برنامهريزي اين جشنواره از پختگي خوبي برخوردار نبود! نمايش بيستواندي فيلم در يک جشنواره ملي رقم بسيار ناچيزي به شمار ميآيد، زيرا جشنواره ملي فجر در هر دوره يک دبير و يک نشاني جديد پيدا ميکند و سياست و ارزشگذاريهاي خود را به طور ناگهاني تغيير داده و همين تصميمگيريهاي سنتي و ناپخته فرصت مناسبي را در اختيار تيم اجرائي جشنواره نميگذارد تا نقاط ضعف و قوت خود را بهتر شناسايي کند. اين جشنواره که تا چهار سال ديگر 40 ساله ميشود، با سلايق جديد و اعمالنظرهاي عجولانهاي که از سوی مديران آن گرفته شده به چهلتکهاي تبديل شده که ابهت و شور گذشته خود را از دست داده است. اما نيمه ديگر جشنواره فيلم فجر با نام «جشنواره جهاني فيلم فجر» که معرف همگان است در عرض چندسال با داشتن يک تيم و دبيري ثابت؛ يعني«رضا ميرکريمي» به قوام خوبي رسيده و فيلمهاي مناسبي را از سوی کارشناسان و مشاوران بينالملل خود شناسايي کرده و در تقويم جشنواره قرار ميدهد. اين روند صعودي تا آنجا پيش رفته که امسال «مبلغ ورودي 20 دلار» براي ثبتنام فيلمها از شرکتکنندگان گرفته شده، اما باوجوداين استقبال زيادي از آن صورت گرفته است. در اين دوره بيش از هزارو 600 فيلم از کشورهاي زيادي در جشنواره شرکت كردند که نشاندهنده مديريت درستي است که ميتواند مبلغ «32 هزار دلار» را مازاد بر بودجه خود دريافت کند که چنين چيزي به نوبه خود در سينماي ايران و منطقه يک پديده نادر است. اين در حالي است که بخش بينالملل جشنواره فجر تافته جدابافتهاي از بخش ملي نيست و هر دوي آنها تحت نظارت «وزارت ارشاد» مديريت و سياستگذاري ميشوند، اما خروجي کيفي اين دو جشنواره بسيار متفاوتند. بخشهاي نو و متفاوتي در چند دوره «جشنواره جهاني فيلم فجر» ديده شده که يکي از آنها «دارالفنون» نام دارد که چيزي شبيه همان بخش «استعدادهاي نوی جشنواره برلين» است که دبير اين بخش «مازيار ميري» است. بخش «دارالفنون» با دعوت از استادان مجرب و بينالمللی در تعليم و تربيت فيلمسازان نوپاي ايراني بههمراه شرکتکنندگان خارجي کوشا بوده که امسال نزديک به 55 دانشجو از کشورهاي مختلف در آن شرکت کردهاند که به نوبه خود رقم چشمگيري است. مروري بر دو سينماي گرجستان و ايتاليا نيز در برنامههاي اين دوره ديده ميشود که هر دو کشور تا به امروز فيلمسازان بزرگي را به تاريخ سينما هديه دادهاند که ديدن آثار اين فيلمسازان ميتواند مفيد باشد. اين روزها اسامي ميهمانان بينالمللی نگاه بسياري از کارشناسان و خبرنگاران را در ايران به خود جلب کرده است. 300 ميهمان از 78 کشور جهان که از همان بدو ورود توسط يک تيم اجرائي تا انتهاي جشنواره همراهي ميشوند. در ميان اسامي اين ميهمانان نام «فرانکو نرو»، بازيگر مشهور ايتاليايي، به چشم ميخورد که در کارنامه هنري او تجربه همکاري با کارگرداناني مانند جان هيوستن در «کتاب آفرينش»، لوئيس بونوئل در «تريستانا»، فرانکو زفيره لي در «توسکانيني جوان» و کوئنتين تارانتينو در «جنگوي آزادشده» ديده ميشود. اما گل سرسبد ميهمانان اين دوره، کارگردان جنجالي تاريخ سينما؛ يعني «اليور استون» است که «جشنواره جهاني فيلم فجر» از حضور اين فيلمساز در ايران بسيار خشنود است و به خود ميبالد؛ فيلمسازي که نگاه و فيلمهاي تند او عليه سياستهاي روز آمريکا زبانزد همگان است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.