نماينده ويژه پوتين به ايران آمد
رايزني فشرده در تهران و دمشق
شرق: تحولات در سوريه بهسرعت رقم ميخورد؛ روز گذشته، 9 روز بعد از برگزاري دومين نشست سهجانبه ايران، ترکيه و روسيه درباره سوريه، «الکساندر لاورنتيف»، نماينده ويژه رئيسجمهوري روسيه در امور سوريه، در سفري که از پيش اعلام نشده بود، به تهران آمد. همچنين از طرف ايران، علياکبر ولايتي، مشاور امور بينالملل مقام معظم رهبري، میهمان دمشق بود. حمله شيميايي به دوما و حمله اسرائيل به پايگاه هوايي تيفور در حمص، محور اصلي تحولاتي است که سبب شده لاورنتيف میهمان ايران باشد و در اين سفر با برخي از مقامات ايراني درباره تحولات سوريه گفتوگو کند و اين تحولات در گفتوگوي مقام ايراني در دمشق هم مورد توجه است.
ديدار با محوريت تحولات سياسي با جابريانصاري
يکي از ديدارهاي لاورنتيف با حسين جابريانصاري، دستيار وزير خارجه در امور ويژه سياسي بود. جابري انصاري با اشاره به روابط دوجانبه ايران و سوريه گفت: «شرايط منطقه و تحولات آن بهصورت پيدرپي و سريع، بهويژه درباره مسائل سوريه در حال تغيير است». بهگفته جابريانصاري، «اين تحولات ايجاب ميکند که هماهنگيهاي نزديکتري بين ايران و روسيه در اين زمينه به وجود آيد و در همين چارچوب اميدوارم از فرصت گفتوگوهاي امروز بتوانيم بهخوبي براي انجام هماهنگيهاي بيشتر استفاده کنيم». رئيس تيم مذاکرهکننده روسيه در مذاکرات آستانه با بيان اينکه «يکسري از اين تغيير و تحولات مثبت است و يکسري از آنها نگرانکننده است»، افزود: «اخيرا در آنکارا رؤسايجمهور دو کشور با يکديگر ديدار کردند و با آنکه زمان زيادي از آن ديدار نگذشته، ولي در اين فاصله زماني تحولاتي رخ داده است که ما بايد به آن توجه کنيم».
به گفته لاورنتيف او در جلسه با علي شمخاني، دبير شوراي عالي امنيت ملي، حدود يکساعتونيم درباره موقعيت سياسي و نظامي اين تحولات گفتوگو کرد و از جابريانصاري خواست در اين ديدار تمرکز آنها بر مسائل سياسي باشد. او با بيان اينکه «پيگيري سياسي بحران سوريه نيازمند کار فشرده بين ايران، ترکيه، روسيه و دمشق است»، افزود: «ما نياز داریم درباره مسائل و تحولاتي که در حال رخدادن هستند، به سهمي مشترک دست یابیم تا بتوانيم مسائل را بررسي کنیم».
ديدار رسانهاينشده با شمخاني
يکي از ديدارهاي رسمي الکساندر لاورنتيف با دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران بود. آن دو درباره آخرين تحولات سوريه و حمله اخير اسرائيل به اين کشور و تهديدات رئيسجمهوری آمريکا مبني بر مداخله نظامي در امور سوريه گفتوگوي طولاني و محرمانهاي داشتند. اين ملاقات برخلاف روند معمول ايران درباره اعلام خبر ملاقاتهاي لاورنتيف با شمخاني، انعکاس رسانهاي نداشته است. همچنين روز گذشته خبري مبني بر آمادهباش نيروهاي مسلح روسيه در سوريه و هشدار اين کشور به اسرائيل منتشر شد که حاکي از افزايش تنش ميان آمريکا و روسيه و آمادگي براي پاسخگويي به هرگونه تصميم ترامپ درباره مداخله در سوريه است. اين منبع خبري همچنين از تحرک خودروهاي جنگي و سامانههاي موشکي روسيه در سراسر سوريه خبر داد.
قطعا بدون پاسخ نخواهد ماند
همچنين صبح روز گذشته، علياکبر ولايتي در سوريه به تحولات اخير در اين کشور واکنش نشان داد. او که براي شرکت در اجلاس وحدت و تقريب اسلامي به دمشق سفر کرده، در واکنش به تحولات اخير در سوريه و شهادت هفت ايراني در حمله به پايگاه هوايي تيفور در نزديکي حمص گفت: «اين جنايت قطعا بدون پاسخ نخواهد ماند». به گزارش «ايرنا» ولايتي گفته است: «ايران با همه وجود از تماميت ارضي و حاکميت دولت سوريه حمايت ميکند». ولايتي با اشاره به پيروزيهاي ارتش سوريه و متحدانش در غوطهشرقي تصريح کرد: «پيروزيهاي اخيري که ارتش سوريه و متحدانش در غوطه شرقي ريف دمشق به دست آوردند، بسيار مهم بود که اين امر باعث ناراحتي دشمنان شده است». بهگفته او اين شدت از ناراحتي دشمنان، بهويژه آمريکاييها و صهيونيستها، سبب شد تا آنان به دروغ دولت سوريه را در شهر دوما به استفاده از سلاح شيميايي متهم کنند.
رد اتهام؛ تأكيد بر اتهام
دولت سوريه اتهام حمله شيميايي به دوما را رد کرده است؛ در حمله شيميايي به دوما، آخرين منطقه تحت کنترل مخالفان در غوطه شرقي، دهها نفر از غيرنظاميان ساکن اين منطقه کشته شدند و تعداد زيادي از مردم هم با سوزش چشم و مشکلات تنفسي راهي کلينيکهاي پزشکي شدند؛ حملهاي که گرچه مخالفان بشار اسد او را بهدستداشتن در آن متهم ميکنند، اما عدهاي معتقدند درحاليکه ارتش سوريه دست برتر را در ميدان نبرد با تروريستهاي مسلح دارد، بهکارگيري مواد يا سلاح شيميايي از سوی آنها امري منطقي به نظر نميرسد.
دونالد ترامپ، رئيسجمهوری آمريکا، هم در صفحه توييتر خود رئيسجمهوري سوريه را متهم کرد و نوشت: «بشار اسد «بهاي گزافي» براي اين حمله خواهد پرداخت». او در ادامه، ولاديمير پوتين، رئيسجمهوري روسيه و همچنين ايران را بهدليل حمايت از بشار اسد که او را «حيوان» خوانده، مسئول دانسته است. وزارت خارجه آمريکا هم در بيانيهاي اعلام کرد مشغول بررسي گزارشها در اين زمينه است و همزمان روسيه را که دوشادوش دولت سوريه قرار گرفته، مسئول هرگونه جنايت و حمله شيميايي ادعايي دانسته است.
طرحي شيطاني يا رياکارانه
آمريکا ايران و روسيه را متهم ميکند؛ محمدجواد ظريف، وزير خارجه ايران که در سفر منطقهاي به قاره آفريقا و آمريکاي جنوبي به سر ميبرد، روز گذشته در برابر خبرنگاران در برزيل به تحولات سوريه و اتهامهاي اخير ترامپ به ايران مبني بر مشارکت در حمله شيميايي به سوريه اشاره کرده و گفت: «دولت آمريکا به دنبال بهانهجويي براي مداخله است. وضعيت تروريستهاي مورد حمايت آمريکا در سوريه وضعيت خوبي نيست و هر روز دچار يک شکست جديد ميشوند و رژيم صهيونيستي و آمريکا در مراحل مختلف براي دادن روحيه به تروريستها، وارد ميدان شدند». او افزود: «اطلاعات موثقي در دست است که آمريکا تروريستهاي داعش را به مناطق ديگر منتقل ميکند تا بتواند از آن سرمايهگذاري بسيار خطرناکي که در سوريه کرده در ساير مناطق استفاده کند». ظريف همچنين در صفحه توييتر خود نوشته است: «حمله حقيرانه ترامپ عليه ايران که پيوسته استفاده از سلاحهاي شيميايي را توسط هر کسي محکوم کرده است و خودش نيز قرباني تسليحات شيميايي صدام حسين است که با حمايت آمريکا انجام شد، رياکارانه است. تهديد او به تکرار اقدامات تهاجمي تحريکآميز نمونهاي از سياست آمريکا در حمايت از
تندروهاست». روز گذشته ولايتي هم با اشاره به اين حوادث گفته: «اين موضوع يک طرح شيطاني است که هرچند وقت يک بار آمريکاييها عليه مردم مظلوم سوريه استفاده ميکنند که آخرين بار آن حمله هوايي رژيم اشغالگر اسرائيل به فرودگاه تيفور حمص بود».
روز گذشته سرگئي لاوروف، وزير خارجه روسيه در گفت وگو با خبرگزاري «تاس» با اشاره به ادعاها درباره حمله شيميايي اخير در سوريه تأكيد کرد «ما پيش از اين درباره سناريوي استفاده از سلاح شيميايي براي متهمکردن نظام سوريه هشدار داده بوديم. ما بهطور قطع از انجام تحقيقات در اين زمينه حمايت ميکنيم اما وقتي اين تحقيقات قرار است با يک نقطه نظر از پيش تعيينشده؛ اينکه حمله شيميايي توسط اسد و با حمايت پوتين انجام شده است، انجام شود، ديگر دليلي براي يک بحث جدي وجود ندارد». به گفته لاوروف روسيه از انجام تحقيقات مستقل درباره استفاده از مواد سمي در غوطه شرقي حمايت ميکند.
اتهام هيلي در سازمان ملل عليه ايران و روسيه
روز گذشته، نيکي هيلي، نماينده آمريکا در سازمان ملل بار ديگر با تکرار ادعاها درباره آنچه حمله شيميايي اخير در سوريه عنوان شده، ايران و روسيه را براي حمايت از رئيسجمهور سوريه مقصر دانست. به گزارش «پوليتيکو»، نيکي هيلي در سازمان ملل در نشست فوري شوراي امنيت سازمان ملل درباره سوريه، ادعاها درباره آنچه حمله شيميايي اخير در شهر دوما عنوان شده را تکرار کرد و مدعي شد که بشار اسد رئيسجمهور سوريه مسئول اين کشتارها است. هيلي با مقصردانستن ايران و روسيه به دليل حمايت از اسد، گفت آمريکا يک پاسخ قاطع به اين حمله خواهد داد. او مدعي شد: «ما نبايد نقش ايران و روسيه را براي جرئت دادن به حکومت اسد براي انجام اين حمله مرگبار ناديده بگيريم». بهنظر ميرسد آمريکا و اسرائيل ميخواهند ايران را درگير جنگ نيابتي در سوريه کنند يا شايد هدف آنها جنگي دشوار با حزبالله باشد؛ همانطور که رئيس ستاد مشترک ارتش اسرائيل قبلا درباره آن گفته بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.