فضاي باز سياسي براي مقابله با خطرات
داوود هرميداس باوند . استاد روابط بينالملل
برای نمونه نميتوان آفريقا يا آمريکاي لاتين را جايگزين تعامل با اتحاديه اروپا، ژاپن، کانادا و... کرد. ابعاد منافع ملي کشورها متفاوت است. کشورها بايد ابعاد منافع واقعي خود را ترسيم و اولويتبندي کنند. روابط با کشورها اگر تجاري، اقتصادي و سازنده باشد، مفيد خواهد بود ولي از لحاظ سياسي و اقتصادي، ما با کشورهاي آمريکاي لاتين شبيه يکديگر بوده و مکمل يکديگر نيستيم. در ارتباط با آفريقا در درجه اول اين نکته بايد مورد توجه قرار گيرد که بايد به آنها کمک مالي کنيم و بيش از اينکه دريافت کنيم، بايد پرداخت کنيم. بر همين اساس در ايجاد روابط با کشورهاي آفريقايي و آمريکاي لاتين بايد پايداري روابط و مصالح و منافع اقتصادي کشور مورد توجه قرار گيرد. در بعد منطقهاي نيز بايد سعي کنيم مشکلات و مسائل پيشرو را به شيوه عقلايي حلوفصل کنيم. ادامه اين فرايند به نفع هيچيک از کشورهاي منطقه نخواهد بود و همه بازيگران آن از اين حوادث در سطوح مختلف متضرر خواهند شد. توجه به اين مؤلفهها تا حد زيادي باعث فروکشکردن فضاي رواني ايجادشده توسط رئيسجمهور ايالات متحده در زمينه خروج از برجام خواهد شد. برجام توافقي بود که بهصورت جمعي و با نمايندگان اتحاديه اروپا شکل گرفت. هدف اتحاديه اروپا حفظ منافع جامعه بينالمللي بوده و اين توافق بينالمللي با قطعنامه شوراي امنيت، تضمين شده است. بررسي انجام تعهدات ايران زير نظر آژانس بينالمللي انرژي اتمي است و تا امروز نيز آژانس اعلام کرده ايران به تمامي تعهدات خود پايبند بوده است. بيتوجهي به تعهدات از سوي آمريکا، مربوط به هفت کشوري است که در اين توافق شرکت داشتهاند. در اين صورت ميتوان اين موضوع را به شوراي امنيت ارجاع داد. اگر باز هم نتيجه مورد نظر حاصل نشد، ميتوان آن را به ديوان دادگستري بينالمللي ارجاع داد. بايد ظرفيت استفاده از بستر حقوقي و جهاني را تقويت کنيم. پايبندي به اين روش يعني ايران، تمام مراحل مسالمتآميز و حقوقي را در پيش گرفته است و نبايد موضعگيريهاي يکطرفه جايگزين راهحلهاي حقوقي شود. در اين بين ميان آمريکا و اروپا نيز اختلافاتي وجود دارد اما نبايد فراموش کرد که تحريمهاي آمريکا يکجانبه و مضاعف است. به اين معنا که اگر شرکتها يا دولتهايي با آمريکا همسو نباشند، دچار تحريم خواهند شد. بنابراين شرکتهاي اروپايي به دلیل مصالح و منافع و همينطور برخلاف ميل خود، براي سرمايهگذاري و انتقال تکنولوژي علاقهمندي نشان نميدهند. اتحاديه اروپا ضمن اينكه مايل است روابط گستردهای با ايران داشته باشد اما در پرتو شرايط و تبليغات و تهديدات آمريكا ناچارا بايد شروطي را بهويژه براي توسعه روابط رعايت کند؛ چراکه پيچيدگي تعاملات آنها با آمريكا، اين مسئله را ايجاب ميکند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.