|

اقتراحي با حضور هنرمندان سالانه اجراهاي بينارشته‌اي تهران

سالانه‌اي که بايد استمرار داشته باشد

عسل عباسيان: اولين سالانه هنرهاي اجرائي تهران با نام اختصاري سابت که با مديريت هنري حميد پورآذري، تهيه‌کنندگي احسان رسول‌اف، مديريت اجرائي مارال اشگواري و سهراب کريمي اواخر سال گذشته در سالن تئاتر مستقل تهران در قالب چهار اجراي بينارشته‌اي با نام‌هاي «ليما»‌ (با هنرمندي سمانه‌ زندي‌نژاد، ماکان اشگواري و گلرخ نفيسي)، «بال پنجم» ‌(با هنرمندي احمد سلگي، مهدي ساکي و بهرنگ صمدزادگان)، ‌«رام‌شدگي» (با هنرمندي پويان باقرزاده، رام و پانته‌آ آرمانفر) و «قورباقاف، قورباغين» که پس از طي نيمي از اجراها به «قرب‌آن‌گاه» (با هنرمندي سيدمحمد مساوات و رضا کولغاني) تغيير نام داد، تجربه‌اي متفاوت بود. تجربه‌اي که تازه‌بودنش حتما ضريب خطاي آن را بالا مي‌برد. پس از برگزاري اولين دوره سابت، اقتراحي با هنرمنداني که در اين دوره همکاري داشتند، برگزار کرديم و سؤال‌هاي زير را از آنها پرسيديم. در ادامه پاسخ‌هاي کوتاه و بلند اغلب آنها را مي‌خوانيد.

1. ضرورت برگزاري سالانه اجراهاي بينارشته‌اي تهران را چه مي‌دانيد؟ 2. تجربه حضور در اولين سالانه اجراهاي بينارشته‌اي تهران، براي شما چطور بود؟ 3. کنار هم قرارگرفتن يک هنرمند تجسمي، يک هنرمند موسيقي و يک هنرمند تئاتر را براي رسيدن به يک گفت‌وگو و يک اجرا در مقايسه با اجراهايي که فقط يک کارگردان تئاتر مغز متفکر شکل‌گيري آن است، چه مزايا و معايبي دارد؟ 4. سابت در گا‌م‌هاي ‌بعدي چه نکاتي را براي کنار هم قراردادن هنرمندان رشته‌هاي مختلف بايد لحاظ کند؟ اگر نقدي به اولين دوره برگزاري داريد، چيست؟

سيدمحمد مساوات کارگردان اجراي «قرب‌آن‌گاه» 1. ضرورت برگزاري سابت را چون من متولي برگزاري نيستم، نمي‌توانم جواب روشني بدهم. چون من برگزارکننده نيستم نمي‌توانم پاسخ‌گو باشم اما اينکه عده‌اي از افراد با دغدغه‌هاي هنري و فرهنگي آن را بنيان گذاشته‌اند ارزشمند است و من فکر مي‌کنم در نهايت پاسخ پرسش اول نزد من نيست. 2. حضور در اين سالانه براي من تجربه ويژه‌اي بود از اين جهت که در سال 1396 دو نمايش توليد کردم، نمايش‌هاي «بي‌پدر» و «اين يک پيپ نيست»، هر دوي اين تجربه‌ها نمايش‌هاي پرفروغي بودند و هم بازخوردهاي خوبي از سوي منتقدين داشتند و هم تماشاگران از آنها استقبال کردند. در مسير کاري من هم نمايش‌هاي مهمي بودند. خستگي ناشي از دو کار سخت و فشرده با اجراهاي طولاني و زياد، تقريبا رمقي براي توليد يک اجراي ديگر براي من نگذاشته بود اما وقتي با پيشنهاد آقاي حميد پورآذري مواجه شدم، از آنجايي که امکان ردکردن پيشنهاد او را به دلايل هکذا نداشتم، مجبور شدم قبول کنم. اين پيشنهاد احتمالا نه به لحاظ کاري و نه به لحاظ مالي، براي من ويژگي‌هاي عجيب و غريبي نداشت اما از سوي کسي مطرح شد که در برابرش بايد سکوت کنم فقط. اين پيشنهاد را حميد پورآذري‌اي داد که تحت هيچ شرايطي نمي‌توانستم به او «نه» بگويم و لاجرم وارد کارزار حضور در اين سالانه شدم و اساسا تمهيدي که برگزيدم اين بود که در هيئت يک کيوريتور از بين کارهايي که در کارگاهم (کطاب جمئه) برگزار مي‌شد، اجرائي انتخاب کنم، اما وقتي پيش رفتيم ديدم عملا نمي‌توانم در نقش کيوريتور حضور داشته باشم و موضعم تغيير پيدا کرد و خودم وارد کار شدم و در نهايت اتفاقي افتاد که هرگز به باورم نبود. بنابراين حضورم در اين سالانه بسيار مبارک و خوش‌يمن بود و به لحاظ کيفيت تجربي اتفاقي برايم رخ داد که خودم هيچ فرضي بر آن نداشتم و منجر به تجربه‌اي شد که احيانا اين تجربه جزو تجربيات مهم زيستي من در تئاتر خواهد بود. 3. اگر منظور از اين پرسش چگونگي تعامل آرتيست‌ها کنار هم است، مي‌توانم اين‌‌طور پاسخ دهم که طبيعتا يک کارگردان تئاتر به طور معمول و مداوم در حال دست و پنجه نرم‌کردن با عوامل فني و تکنيکال و طراح‌هاي اثرش است و اصل بسيار بزرگ و حياتي‌اي که احتمالا مشمول قواعد تئاتري من هم مي‌شود، تعامل با هنرمندان ساير رشته‌هاست. بنابراين من فکر مي‌کنم اين تعامل به صورت بنيادين وجود دارد اما حالا طبق يک معاهده ازپيش‌نوشته شده که در اين سالانه وجود داشت، قرار بود منِ کارگردان با يک موزيسين و يک هنرمند تجسمي در کنار هم قرار بگيريم و از اهداف سالانه اين بود که همه با هم به يک اجرا برسيم و کسي از ديگري پيشي نگيرد. در پروژه‌اي که ما کار کرديم، تحت عنوان «قور با قاف، قور با غين» و بعدها تحت عنوان «قرب‌آن‌گاه» اين پروژه اين‌جور پيش رفت که يک گروه تقريبا چهل پنجاه نفره درخشان اعم از بازيگر و دستيار و طراح و ساير عوامل در کنار هم قرار گرفتند با هدفي مشخص و از پيش تعيين‌شده و يک آهنگساز و خواننده به نظر من درخشان مثل رضا کولغاني هم همراه شد. همه کنار هم هدفي مشخص داشتيم که رسيدن به مقصود يا شکلي از اجرا کمترين ميزان اهميت را داشت. ما درگير شکلي از فرايند توليد اثر هنري شديم و غرق در لذت توليد، به هم وصل شديم. به‌گونه‌اي که تعامل، گفت‌وگو، با‌هم‌بودن و در کنار هم قرارگرفتن جزو بديهيات امور هنري و انساني ما فرض شد و نتيجه مطلوبي هم در نهايت داشت. نتيجه مطلوب اين بود که در نهايت همه ما به کاري که داشتيم مي‌کرديم باور داشتيم. از جمله کارهايي بود که با وجود اينکه تعداد زيادي عوامل و... داشت، و هرکس به نوعي سهمي از اجرا به نام خودش ثبت کرد و اين بسيار کار سختي است وقتي گروهي خيلي بزرگ باشد. از طرفي وقتي رويکرد تو رويکرد کارگاهي مي‌شود و شيوه‌ات کماکان تجربي است و پاياني که فرض مي‌کني، يک گنگي و چشم‌اندازي محو است و افراد پيرامونت بايد اين را بپذيرند و بعد در کنارت قرار بگيرند، در مجموع کار راحتي نيست اما فکر مي‌کنم من يکي از مهم‌ترين همکاران عمر حرفه‌اي خودم را به واسطه اين تجربه پيدا کردم؛ رضا کولغاني. آغوش باز و گشاده او و منعطف‌بودنش و در عين حال، دانسته‌ها و آگاهي‌هاي هميشه در چنته او کمک کرد که ما بتوانيم مدام از شکلي به شکل ديگر تغيير کنيم و مدام خودمان را سرند و الک کنيم تا به چيزي که مي‌خواهيم برسيم. در اين بين طبيعتا وقتي بچه‌هاي بازيگر کطاب جمئه با تجربه کم اما با شعور و فهم و آگاهي بسيار کنار رضا قرار گرفتند طبيعتا مجموعه خوبي از عوامل را ايجاد مي‌کند و درنهايت نتيجه مطلوب حاصل مي‌شود. فکر مي‌کنم در نهايت قرب‌آن‌گاه مشخصا يکي از تجارب درخشاني است که من از سر گذراندم و خدا را شکر مي‌کنم به‌خاطر پيشامد پيشنهاد حميد پورآذري، به خاطر کنار هم قرارگرفتن تمام عوامل اين کار. مجموعه درخشاني بود که نتيجه‌اش همه‌مان را راضي کرد. با اينکه نمايشي بود با تماشاگران محدود اما آن ميزان از تأثيري که تماشاگر بايد از يک اجرا به دست بياورد، در دل اين اجرا وجود داشت. 4. من نمي‌توانم نقدي داشته باشم و بگويم اگر اين‌طوري بود بهتر مي‌بود، چون من با پروژه سابت، همان‌طور برخورد کردم که با پروژه‌هاي خودم برخورد مي‌کنم و هر کاري که دلم مي‌خواست کردم. نمي‌توانم نقدي داشته باشم و بگويم اگر فلان امکان را برايم فراهم مي‌کرد اتفاق بهتري مي‌افتاد چون قرب‌آن‌گاه محصولي است که با رويکردهاي من و نگاه من به تئاتر و با شکل و نوع کاري که من دارم در تئاتر مي‌کنم هم‌خواني دارد و من مانعي براي اجرا پيش‌رو نداشتم بنابراين تمام کساني که در اين سالانه بودند، با حمايت‌ها و کمک‌هاي بي‌دريغشان تحسين مي‌کنم و مي‌گويم اين تجربه براي من بسيار خوشايند بود. شايد خيلي فرقي نمي‌کند کجا کار مي‌کني، مهم اين است که اساسا چه کسي هستي. من کاري نمي‌توانستم بکنم به جز قرب‌آن‌گاه. در نهايت نمايشي را کنار هم ساختيم که بايد توليد مي‌شد، بدون هيچ حرف پيش و هماني شد که بايد مي‌شد و نقدي به مجموعه ندارم. پانته‌آ آرمان‌فر ويدئوآرتيست اجراي «رام‌شدگي» 1. فکر مي‌کنم هدف از برگزاري فستيوال بينارشته‌اي قاعدتا تجربه در قالبي ديگر به جز حوزه‌هاي مشخص و تعيين‌شده‌ هرکدام از هنرمندان شرکت‌کننده است. به علاوه چيزي که آن را قابل توجه مي‌کند تمرين و مشارکت هنرمندان براي کار گروهي و تيمي است، فعاليتي که کمتر تمرين مي‌شود. ۲. براي من بيشتر از هرچيز قراردادن خودم و کارم در ميان گروهي بود که شايد از پيش با آن آشنايي نداشتم و اينکه بتوانم به جز دوستي و رفاقت يا حرف و دغدغه مشترک با آنها همفکري کنم و از دل آن محصولي را در مدت زمان محدودي به وجود آورم، سعي مي‌کردم مدام «جاي خالي»‌اي باشم که از نگاه من در گروه وجود داشت و طبعا اين نگاه از سوي ديگران هم وجود داشت و البته اين جاي خالي به معني کمبود نيست بلکه به معني تمرين کار گروهي و تکامل يک محصول مشترک است. ۳. براي من اين سؤال خيلي مشخص نيست. شکل کارکرد آن متفاوت است. در تئاتر کارگردان عوامل را کنار هم مهندسي مي‌کند و به نظر من هرگز تنها مغز متفکر نخواهد بود. در اين اجرا هم نقش کارگردان در تصميمات پررنگ‌تر بود چون در نهايت قالب جشنواره در سالن تئاتر و با محوريت تئاتر برگزار مي‌شد. قاعدتا تفاوت آن نوع نگاه به محصول نهايي و پيش‌رفتن در مرزهايي است که هر هنر را به شکل کلاسيک آن تعريف مي‌کند. ۴. برگزاري اين سالانه با محوريت غيرتئاتري و پشتيباني فني از جهت سياستي که فستيوال بر اساس آن تعريف مي‌شود، به اين معني که يک فستيوال بينارشته‌اي اگر ديجيتال بخشي از آن باشد، بايد براي هنرمندان امکاناتي فراهم کند که از امکانات معمول اجراهاي تئاتري يا موسيقي فراتر باشد. گلرخ نفيسي هنرمند تجسمي اجراي «ليما» 1. در توضيح ضرورت برگزاري سالانه سابت مي‌شود در ضرورت برگزاري سالانه‌هايي صحبت کرد که نه در ابعاد فستيوال‌هاي رسمي و بزرگ سراسر کشور باشند و نه در حيطه‌ بحث و گفت‌وگوي چند هنرمند با مخاطبان محدودشان اتفاق مي‌افتند. در واقع ابعاد برگزاري سابت با چهار اثر از سه هنرمند از حوزه‌هاي مختلف به دليل ابعاد مياني‌اش مي‌تواند امکان‌هاي تازه‌ فراواني براي هنرمندان و مخاطبينشان مهيا کند. از طرفي - اجرا - در حال حاضر دغدغه‌ هنرمندان حوزه‌هاي مختلفي است که به نحوي خواستار حضور در مکان‌هاي عمومي و به اشتراک گذاشتن ايده‌هاي تجربي‌شان هستند و به دليل طبيعت تجربي بسياري از اين آثار ميل به حضور در فستيوال‌هاي بزرگ‌تر و رسمي را ندارند. سابت بستري مناسب براي اين هنرمندان است که ضمن به اشتراک‌گذاري ايده‌هايشان با فستيوالي رسمي و بزرگ مواجه نيستند و مي‌توانند در چارچوب محدوديت‌ها و امکانات اين سالانه آثاري خلق کنند و بازخورد نسبتا مستقيمي از مخاطبين اثر و صاحب‌نظران به دست بياورند. در واقع سالانه‌هاي کوچک از امکان گفت‌وگو و ملاقات بيشتري بهره‌مند هستند تا اجراهاي تک‌نفره يا بزرگ و فستيوالي که به دليل ابعاد بزرگ رويدادهايشان فاقد اين امکانات هستند. دومين ضرورت در برگزاري سالانه‌ ميان‌رشته‌اي، ضرورت ايجاد راهکارهايي براي خروج از کليشه‌هاي قطعي‌اي است که مديوم‌هاي تثبيت‌شده هنري ايجاد مي‌کنند. مديوم‌هاي تثبيت‌شده، کوچک‌ترين واحدهاي بوروکراتيک‌-‌تکنوکراتيک آموزش هنري هستند و محدودماندن توليد هنري به اين چارچوب‌ها نمي‌بايد به عنوان قاعده‌اي بنيادين تلقي شود. اتفاقا مي‌بايد تأکيد کرد که توليد هنري به معناي ژرف آن در مرز و در فضاي ميان‌رشته‌اي شکل مي‌گيرد. 2. تجربه‌ شخصي حضور من در سالانه سابت، تجربه‌ همکاري با ماکان اشگواري و سمانه زندي در خلق اثر و رابطه‌ همکاري و زمان‌بندي و برنامه‌ريزي با مدير هنري سالانه، حميد پورآذري و مجري برگزار‌کننده مارال اشگواري است. هرکدام از اين روابط تأثير ويژه‌اي در اثر نهايي داشته و تک‌تک اين همکاري‌ها بر اساس گفت‌وگويي طولاني‌مدت و پرحوصله، شکل نهايي اثر را ساخته است. تجربه‌ي توليد اثر با دو هنرمند حرفه‌اي حوزه‌ي تئاتر و موسيقي براي من گسترش دايره‌ي لغاتم براي توضيح يک ايده و در نهايت قضاوت آن ست. آنچه ما براي آغاز گفت‌وگو به آن نيازمنديم هم ساختن همين زبان مشترک ست. 3. من البته در مقام انجام اين مقايسه نيستم چون همکاري من با حوزه‌ي تئاتر به جز چند مورد کوچک ديگر به همين تجربه محدود مي‌شود. در هر صورت ساخت هر اثري هميشه حاصل يک همکاري گروه است و هر اندازه هم که کارگردان حرف نهايي را بزند در نهايت اثر حاصل همکاري يک تيم است. براي تيم ليما يکي از مهم‌ترين اصول اين بود که اثري که خلق مي‌کنيم درنهايت به هيچ‌کدام از اين سه حوزه تعلق مطلق نداشته باشد. فضاي خالي‌اي که با حساسيت هر سه‌ي ما حول اين قانون خودنوشته شکل گرفته بود امکان‌هاي متنوعي از آفرينش را در اختيار ما قرار مي‌داد. خصوصا که ناچارمان مي‌کرد به ضرورت اصلي -اجرا- کردن اين اثر برگرديم. درواقع ليما در ميان گذاشتن بي‌واسطه اين ضرورت با مخاطبان هر شبش بود. در مکالمه‌ي طولاني‌مدتي که بين ما سه نفر شکل گرفته بود هر بار قوانين خودساخته‌ي ما توسط يکي از ما مرور مي‌شد تا نظام صوتي، بصري و حسي‌اي که در نهايت در اين ۵۵ دقيقه با مخاطب در ميان مي‌گذاشتيم، دقيق‌تر، خالص‌تر و هوشمندانه‌تر باشد. ليما درنهايت داستان سفر اجراگر اثر، ماکان اشگواري در جغرافياهاي مختلف به قصد يافتن ضرورت -خواندن روي صحنه- و حضوريافتن در مقابل سي نفر مخاطب هر شب اثر بود. شايد مهم‌ترين دستاورد اجراي ليما براي من به عنوان يکي از سازندگان اين اثر آموختن حساسيت‌هاي صحنه در کار با کارگرداني حرفه‌اي و فهم عميق‌تر قدرت صوت در همکاري با خواننده‌اي باتجربه بود که هر دوي اين حساسيت‌ها در کارهاي بعدي و انفرادي من تأثير خواهد گذاشت. 4. سابت امسال محدود به هنرمندان حرفه‌اي بود. معمولا سالانه‌ها با نيروهاي جواني که سبک و سياق کارشان شکل کامل و مطلق به خود نگرفته، فضاي تازه‌تري براي تجربه و خلق وضعيت‌هاي تازه مي‌يابند. همچنين در سال‌هاي بعد حاصل کار تيم‌هاي مختلف مي‌تواند لزوما به يک اجراي تئاترگونه ختم نشود و علاوه بر سالن‌‌هاي تئاتر، به حضور در گالري‌ها و خصوصا فضاهاي عمومي‌تر شهري منجر شود. بهرنگ صمدزادگان هنرمند تجسمي اجراي «بال پنجم» 1. هنرمندان حوزه‌هاي مختلف هنر نه‌تنها از حال هم بي‌خبر هستند، بلکه با کار يکديگر هم (تئوري و عملي) بيگانه و ناآشنا هستند. گردهم‌آوردن هنرمندان حوزه‌هاي مختلف سرآغاز تمريني است براي رسيدن به ادراک و اخبار از حوزه‌هاي فکر و عمل همديگر. 2. به دليل اينکه نخستين بار بود که چنين برنامه‌اي رقم مي‌خورد کاستي‌ها و سختي‌هاي زيادي داشت. اما اين بسيار طبيعي است و به مرور زمان و استمرار، مخاطبين و هنرمندان هردو به تعاريف جامع و بسيطي از هنر بينارشته‌اي خواهند رسيد. قدم اول، تمرين آموزنده‌اي بود براي دادوستد فکري و گفت‌وگو. 3. اين را بهتر است کارگردانان پاسخ بگويند درواقع هر يک از اين سه هنرمند در بخش‌هايي از کار ناچار هستند به نفع ايده‌ي هنرمند ديگر در ايده‌ي خود تغيير و تصرف ايجاد کنند. اما در هر صورت تا زماني که در رابطه با هنر بينارشته‌اي به اندازه کافي تجربه‌اندوزي نکرده‌ايم سکاندار اصلي کارگردان است. 4. اين که سابت مبدع و باني اين بساط گفت‌وگو و همکاري است بسيار امر مبارکي است. به هرحال زمان و صبر بسيار زيادي لازم است تا هنرمندان اين سه حوزه به درک و زبان مشترکي از کار يکديگر و همين‌طور همکاري بينارشته‌اي برسند. در ادوار آغازين مهم‌ترين نکته از نظر من برنامه‌ريزي براي ايجاد فرصت نسبتا طولاني براي گفت‌وگو و همکاري ميان هنرمندان است، بالاخص اگر هنرمنداني انتخاب شوند از پيش با هم آشنايي نداشته باشند. پويان باقرزاده کارگردان «رام‌شدگي» 1. ضرورت را نمي‌دانم. چيزي که من متوجه هستم اين است که پيشنهاد جديد هميشه خوب است. هر پيشنهاد جديدِ اجرائي هم باعث پويايي فضاي نمايشي کشور مي‌شود و هم مي‌تواند روند رشد و توسعه و تحقيق را در پي داشته باشد، برگزاري چنين سالانه‌اي از اين نظر داراي اهميت است. از طرف ديگر رويکرد اين سالانه که به نوعي تمرين گفت‌وگو‌کردن بود، يک آزمون بزرگ براي هنرمندان است که ميزان تعامل آنها را به چالش مي‌کشد. قطعا تماشاگران و علاقه‌مندان به هنرهاي نمايش، موسيقي و تجسمي هم گرد هم مي‌آيند و اين فرم از گفت‌وگو در آنها نيز ترويج پيدا مي‌کند که اتفاق مبارکي است. 2. تجربه جالب و هيجان‌انگيزي بود. مهم‌ترين بخش اين تجربه ديدن آثار ساير هنرمندان در اين سالانه بود. اينکه آنها چطور به اين مقوله نگاه کرده‌‌اند و من چطور نگاه کرده‌ام. از طرف ديگر شکل چيدماني که براي افراد وجود داشت خود چالش بزرگي بود. اينکه به دنبال اشتراکات در زيست يکديگر بگرديم و تفاوت‌ها را کنار بگذاريم و اين اشتراکات را تقويت کنيم! 3. اين يک چالش بزرگ است، به نظرم مزايا و معايبش کمي به نوع و شکل کارکردن افراد با يکديگر و همچنين خصوصيات فردي آنها بر مي‌گردد. چيزي که شکي بر آن نيست اين چالش است که در آن مدام مجبور به مرور خود و توضيح خود مي‌شوي، نه از روي اجبار بلکه براي يافتن راه‌حل! و براي رسيدن به نتيجه. 4.بزرگ‌ترين مشکلي که سابت با آن مواجه بود انتخاب مکان است. ما وقتي به سالني با هويتي مشخص رجوع مي‌کنيم، نمي‌توانيم آن را در نظر نگيريم. ما به داخلِ يک سالن تئاتر مي‌رويم و از اين هويت نمي‌شود گريخت. هربار هم به فکر گريختن باشي، مسئله‌اي به نام ضرورتِ انتخاب گم مي‌شود و درخواست ما از تماشاگر که به فلان سالن بيا و فلان کار را اين‌گونه ببين براي تماشاگر مبهم مي‌شود و با تصورات او هم‌خواني ندارد و شايد دافعه‌برانگيز هم باشد! از طرف ديگر شايد سابت نتوانست خود را درست معرفي کند. کساني که در اين سالانه دعوت به کار شده بودند به‌نوعي يک سفارش را قبول کرده‌اند. سابت موظف است که سفارش خود را با صداي بلند عنوان کند و سريعا به مانيفست برسد و خود را توضيح دهد. شايد در دوره‌هاي بعدي فراخوان عمومي شکل بگيرد و آثار انتخاب شوند به‌جاي آنکه سفارش داده شوند. در هر صورت اولين دوره سابت براي آزمون و خطا مناسب بود. به نظر همه ما چيزهاي زيادي ياد گرفتيم و ايراد‌ها را فهميديم که برطرف‌کردن اين ايراد‌ها آينده روشن و جذابي را براي اين سالانه در پي خواهد داشت. سمانه زندي‌نژاد کارگردان «ليما» 1. اين سؤال دو بُعد دارد؛ ابتدا اينكه بينارشته‌اي يا بهتر بگويم ايده اجرائي حميد پورآذري به محصولي فراتر از چهار توليد و چهار اجرا برسد و آن محصول «فضاي گفت‌وگو» بود؛ مسئله‌اي كه خانواده تئاتر نياز مبرم به آن دارد؛ ديالوگ برقراركردن در بينارشته‌اي منحصر به سه هنرمند از تئاتر، موسيقي و تجسمي نبود، بلكه ضلع گمشده‌اي به نام مخاطب هم توانست مشاركت در گفت‌وگو داشته باشد؛ تماشاگر مي‌توانست نظرش را بگويد و حتي مي‌توانست در روند نمايش مؤثر باشد. بُعد ديگر آن است كه بينارشته‌اي مي‌تواند منحصر به فضايي با تعاريف سالن تئاتر نباشد و چارچوب‌ها از پيش تعيين شده برهم شكند كه به عقيده من مي‌تواند موجب شكوفايي آن شود. 2. براي من هر كار جديدی مصادف با يك تجربه جديد خواهد بود. در ليما سعي كردم هرآنچه در كارهاي ديگرم انجام دادم انجام ندهم و از منظر و شكل ديگري به آن نگاه كنم... تجربه اين همكاري هم در مرتبه اول آشنايي با ماكان اشگواري و گلرخ نفيسي بود كه درواقع اين تجربه ما را بر آن داشت كه در فرصتي كوتاه، هم با هم آشنا بشويم، هم سلايق و مشتركات هم را بشناسيم و هم در نهايت آنها را به اشتراك بگذاريم. ۳. يكي از ويژگي‌هاي بارز هنر تئاتر حضور موسيقي و هنرهاي تجسمي به‌عنوان مكمل‌هاي تأثيرگذار است، بنابراين كنار هم قرارگرفتن سه فرد از اين سه حوزه در وهله نخست امري طبيعي است، اما آنچه اين پروژه را متمايز مي‌كند آن است که اين سه متخصص نه به انتخاب خود، بلكه بر اساس معيارهاي برگزاركننده گردهم آمده‌‌اند و شايد در اينجا در نگاه اول كار كمي سخت خواهد شد، اما ليما تجربه ديگري را به‌همراه داشت. ما ابتدا با گفت‌وگو به شناسايي نقاط مشترك خود دست يافتيم سپس به طرح موضوعات مختلف پرداختيم كه نتيجه آن يك ايده بود. از اين بخش به‌بعد است كه كار اصلي كارگردان آغاز مي‌شود، زيرا او بايد همه‌چيز را كنار يكديگر براي توليد يك اثر قرار دهد. حضور افراد شاخص هر بخش جزء مزاياي اين پروژه بود؛ به‌طورمثال ماكان در موسيقي فردي خاص و منحصربه‌فرد است همچنين گلرخ نفيسي يكي از بهترين‌هاي حوزه كار خود است. ٤. مسلما هر رخداد نو و متفاوتي، هم در درون خود ايرادهايي دارد و هم مورد نقد واقع مي‌شود، بنابراين اينكه فكر كنيم اين رويداد عاري از خطا بوده اشتباه است. به نظر من بعد از تمام‌شدن اين دوره با برگزاري جلساتي كه شامل شركت‌كننده‌هاي قبل بوده مي‌شود كه سابت آسيب‌شناسي شود و در جهت كامل‌شدن در دوره‌هاي بعد قدم بردارد. چون به‌هرحال اين پديده براي خود ما هم تازه بود؛ شناختن ايرادها و اشكالات اساسي و تفكيك آنها از غر و بهانه نياز به فكر بيشتري دارد. احمد سلگي کارگردان اجراي «بال پنجم» ۱. منفعتش اين است که وقتي هنرمندان رشته‌هاي مختلف با هم کار کنند اجراهاي بينارشته‌اي شکل مي‌گيرد که مي‌تواند به غناي بيشتر هنرهاي اجرائي در ايران کمک کند و مخاطب مي‌تواند دايره وسيع‌تري از آثار را ببيند. ۲. هرکس در هر زمينه‌اي که کار کند، پروژه‌اي مثل سابت مي‌تواند براي او اتفاق منحصربه‌فردي باشد. خود من سعي کردم از اين موقعيت بيشترين استفاده را ببرم و ياد بگيرم. هرچند ايراداتي وارد بود و فکر مي‌کنم مي‌شد کيفيت نهايي اثرم بالاتر باشد، اما درنهايت اتفاق خوبي بود. ۳. واقعيت اين است که اين دو جنبه دارد؛ يک جنبه اين است که هنرمندها کنار هم باشند و با هم فکر کنند که اين به‌نظرم چالش خيلي خوبي است، چون باعث مي‌شود به چيزهايي که هميشه فکر مي‌کردي درست است شک کني و اين چالش باعث رشد مي‌شود، چون درنهايت سبب کشف جنبه‌هاي جديدي مي‌شود. يک جنبه هم اين است که ممکن است اساسا گفت‌وگو شکل نگيرد. ۴. اميدوارم شاهد دوره‌هاي بعدي هم باشيم. اگر قرار است واقعا اثري بينارشته‌اي توليد شود و همه بار مسئوليت بر دوش کارگردان تئاتر نباشد، چه بهتر که سالن تئاتر هم براي اجرا در نظر گرفته نشود، چون حضور در سالن تئاتر ناخودآگاه کارگردان را مسئول مي‌کند. درحالي‌که اگر در سالن تئاتر نباشد، اتفاق بهتري در جهت بينارشته‌اي‌بودن رخ مي‌دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.