6 آوریل؛ روز بینالمللی ورزش در خدمت توسعه و صلح
اصغر حسنوند. دانشجوی دکترای روابط بینالملل
دنیای ورزش، فارغ از رقابت در بُعد فیزیکی آن، میتواند با الهامبخشی به ایدهآلهای انسانی مروج مفاهیمی مانند بهداشت، بردباری، عدالت اجتماعی، جامعهپذیری، توسعه و صلح باشد. نلسون ماندلا بر این باور بود که ورزش میتواند دنیا را عوض کند، قدرت الهام خلق کند، انسانها را بهگونهای که تابهحال تصور آن نمیرفته متحد کند، خالق امید و ابزاری برای صلح باشد. با آغاز هزاره سوم و ظهور طیف گستردهای از سازمانهای دولتی و غیردولتی در عرصه ملی و بینالمللی، ورزش نیز در مقیاس خود توانسته در بطن آنها گنجانده شود. یکی از سازمانهایی که در سالهای اخیر نگاهی ویژه به ورزش داشته، سازمان ملل متحد است. این سازمان که صلح و توسعه ازجمله آرمانهای بنیادین و تأسیسی آن (1945) قلمداد میشوند، همواره سعی در ترویج آنها از کانالهای گوناگون داشته است. بر این اساس، مجمع عمومی در سال 2004 در راستای دستیابی به شماتیک توسعهای خود، ورزش را از عناصر اثربخش و سازنده دانسته و برای تصدیقدهی به آن، مجمع عمومی در قطعنامه 5/58 با عنوان ورزش راهی برای ارتقای آموزش، سلامت، توسعه و صلح و غلبه بر چالشهای موجود پیش از دنیای ورزش امروز، سال 2005 را سال جهانی ورزش و تربیتبدنی اعلام کرد. در لفافه آن، آدولف اوگی، مشاور دبیرکل وقت (کوفی عنان) در امور ورزش، برای توسعه و صلح با ابراز خرسندی در پیامی خطاب به جهانیان بیان کرد: «تمرین و اجرای مرتب و منظم ورزش، تجارب و دروس باارزش و مهمی را برای زندگی مجامع ما ارائه داده و میسر میکند. ارزشهای اساسی ورزش با اصول منشور سازمان ملل سازگار است؛ بنابراین با همکاری سیستم سازمان ملل، جامعه شهری، دولتها و سایر ارگانها، دنیای ورزش میتواند ارزش و قدرت خود را برای توسعه، آموزش، بهداشت و گسترش صلح به همگان ارزانی کند. اهتمام ممتد به این موضوع در سالهای اخیر، با احاله این رسالت از سوی بان کی مون، دبیرکل وقت سازمان ملل، به آقای ویلفرد لمکه بهعنوان مسئول دفتر ورزش برای توسعه و صلح، اقدامات ارزندهای به همراه داشته است؛ بهطوریکه برای اولینبار با پیگیری دفتر (OSDP) در سال 2013، مجمع عمومی در حضور ژاک روک، رئیس کمیته بینالمللی المپیک و نواک جوکوویچ، تنیسباز مطرح، با وفاق عام روز شش آوریل را بهعنوان روز جهانی ورزش برای توسعه و صلح به ثبت رساندند. در واقع روز شش آوریل آغازگر نخستین دوره بازیهای المپیک تابستانی مدرن در سال 1986 به میزبانی یونان است که از سوی پیر دوکوبرتن بنیان نهاده شده است. کوبرتن در وصف و ستایش روح المپیک معتقد بود: در صفا زیستن، در صفا پیروزشدن و آنکه در کارزار ورزش دوست دیگران ماندن و به همنوع خود احترامگذاشتن ازجمله اهداف اساسی المپیک است؛ بنابراین به باور نگارنده، تمرکز بر ورزش و کارویژههای مثبت آن بهعنوان کانونی برای فراگیری مهارتهای اجتماعی از قبیل تعامل، بردباری، اتحاد و صلح، با تعمیم آنها به سطوح جامعه، ضمن تعمیق و عینیتبخشیدن به تئوریهای توسعه و صلح، کامیابی اهداف توسعه هزاره را نیز در پی خواهد داشت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.