|

سالی آکنده از اضداد در طب

بابک زمانی . رئیس انجمن سکته مغزی

سال 96 هم مثل همه سال‌ها آکنده از اضداد بود؛ حتی در طب. در سال 96 متخصصان جوان مغز و اعصاب، خانم‌دکترها و آقادکترها بلافاصله پس از فارغ‌التحصیلی در شهرهای دور و نزدیک توانستند درمان سکته مغزی را که از سال قبل راه افتاده بود، پیش ببرند؛ در شهرهای دور و کوچک حتی بیشتر از شهرهای نزدیک و بزرگ! آنها توانستند با کمترین امکانات -‌درست همان زمان که همه امکانات مصروف مخارج دیگری بود‌- درحالی‌که هیچ پشتیبانی حقوقی از هیچ‌جایی نداشتند، بدون دریافت تعرفه‌ای مناسب برای این درمان عاجل، اما ناشناخته در کشور ما ثابت کنند که هنوز در بند ارزش‌های علمی و معنوی هستند و نه ارزش‌های اقتصادی! آخرین آمار درمان موفق به نزدیک دو‌هزار بیمار رسیده است، اما همان‌طور که همکاران ما در شهرها درمان سکته مغزی را تبلیغ می‌کردند، متوجه شدیم بخشی از تبلیغات یکراست به کام دندان‌های مکنده زالو می‌رود؛ ناگاه یک نفر با همان ظاهر و لباس و حتی لحن و اصطلاحات همین پزشکان جوان در تلویزیون ظاهر شد که با اشتیاق از درمان با زالو می‌گفت و تأسیس مزرعه پرورش زالو و تعجیل در اعزام بیمار برای درمان زالو! کسی که از همه‌جا بی‌خبر بود و تنها چنددقیقه وقت داشت تا از چندوچون درمان سکته مغزی سر دربیاورد، قطعا گیج می‌شد و درمان با زالو و درمان با آر‌تی‌پی‌ای را با هم قاطی می‌کرد. امروزه هرچه که بیماران بیشتری برای درمان سکته مغزی حاد اعزام می‌شوند، لابد تعداد بیشتری هم به کام زالو می‌افتند. جامعه پزشکی کوشید داروها و درمان‌های اساسی در وضعیت‌های اورژانسی سکته مغزی و قلبی را به دولت بقبولاند و تمام ناوگان امکانات دولتی را در گسترش درمان‌های جدید به کار گیرد و گرفت، اما از سوی دیگر شاهد بودیم که زالوهای مدرن (داروهایی با ظاهر و بسته‌بندی داروهای مدرن که در هیچ موردی و در هیچ کتابی به‌عنوان داروی مؤثر نام برده نمی‌شوند) هم ناگاه داروخانه‌ها را پر کردند و با شیوه‌های تبلیغاتی‌ای که از نبود قوانین ناظر بر تبلیغات پزشکی و نبود قوانینی ناظر بر ارتباط شرکت‌ها با پزشکان سود می‌برند، بسیاری از نسخه‌ها از آنها پر شد! پزشکان جوان ما دارند آهسته‌آهسته راه‌های تحقیق در رشته‌های نوین را می‌کاوند و تازه‌تازه در تلاشند تا بتوانند به‌عنوان همکار در مطالعات بین‌المللی چندمرکزی از سوی محققان بزرگ بین‌المللی پذیرفته شوند و تمام تلاش خود را می‌کنند تا در این مسیر که به‌واسطه سابقه تقلب و کپی و نبود سابقه مثبت اذهان بین‌المللی در مورد آن مشوب است، به موفقیت‌هایی دست یابند که ناگهان یک روز صبح از رادیو یا تلویزیون می‌شنوند که محققان فلان دانشگاه فلان شهرستان در کشور ما موفق به کشف دارویی برای آلزایمر شده‌اند و بند ناف تولید آن هم با قیچی طلایی یکی از مسئولان بریده شده است. برای کسی هم مهم نیست که ما کلینیک‌های مدرن آلزایمر، حتی در مراکز دانشگاهی هم نداریم که بتوانند چنین تحقیقاتی را سازمان بدهند. کسی هم بها نمی‌دهد که درمان آلزایمر در صورت اثبات از همان ابتدا موضوعی بین‌المللی است و آلزایمر ایرانی و خارجی نداریم که داروهای ایرانی یا خارجی داشته باشند و دنیا هم تنها با همان استانداردهای خودش درمان‌های جدید را می‌پذیرد؛ همان شیوه و استانداردهایی که گفتم جوانان دانشمند ما تنها در آغاز راه آن هستند. در سال گذشته باز هم بهترین و برجسته‌ترین جوانانمان را برای تحصیل طب و دانش مغز و اعصاب فراخواندیم. مجبورشان کردیم یک تا دو سال خانه‌نشین و بدتر از آن کتابخانه‌نشین شوند تا در یک رقابت سخت اجازه دهیم بهترین‌هایشان پذیرفته شوند تا اجازه دهیم برایمان رایگان مریض ببینند! و از امکانات نداشته آموزشی‌مان بهره ببرند! و از روی کتابی که دیگران نوشته‌اند سؤالاتی انتزاعی بی‌ارتباط با آنچه تجربه کرده‌اند بپرسیم تا مدرکی دریافت کنند، اما در همین سال باز هم بهترین‌هایشان بعد از خاتمه تحصیل راهی جایی شدند که بتواند شرایطی درخور کیفیت کار آنان فراهم آورد تا به آنجا که تعداد شاغلان ایرانی درمان سکته مغزی تنها در یک کشور -کانادا، آمریکا یا استرالیا- از تمام شاغلان سکته مغزی در تمام کشور پیش افتاد. تا زمانی که باور عمومی به دانش طب و فراتر از آن به دانش! در اعماق وجود همه ما رسوب نکرده، این نابسامانی‌ها وجود خواهند داشت. اینها بازتابی هستند از عناصر متضادی که در ناخودآگاه اجتماعی و تاریخی همه ما به حیات خود ادامه می‌دهند و کمتر فرصتی پیش می‌آید که آنها را به پیشخوان ذهن خود فراخوانده و یک‌بار برای همیشه حلاجی‌شان کرده و تکلیف خود را با آنها روشن کنیم!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.