به فراتر از خود سفر کنیم
زهرا عمرانی
چشمان نافذ سبزش از همان وقتی که کودکی چهار- پنجساله بودم، توجهم را جلب میکرد. هرچند جوانی را پشتسر گذاشته بود، اما همچنان صورت زیبا و پوست روشنش توجهها را به خود معطوف میکرد. حضورش در جمع همراه با سرزندگی و خلاقیت بود و همیشه داستانی عجیب برای تعریفکردن داشت؛ افرادی که ناشناخته در خیابان با آنها دوست شده و به خانه دعوتشان کرده بود، دورهمیهایی که برگزار کرده بود و کلاسهای متنوع آموزشی که در آنها شرکت کرده بود. «یادگیری» عشق زندگی اوست و همه این سالها را کوشیده تا آنچه را که عاشقانه دوست دارد برای خود و دیگران فراهم کند. اولینبار شاید 15 سال پیش بود؛ از شمال برمیگشتیم و مسیر جاده فرصتی شده بود تا او داستان زندگیاش را برای من و خواهرم تعریف کند. هر دو در ابتدای جوانی بودیم و هرچه او میگفت، ما مشتاقتر میشدیم و متعجبتر؛ مشتاق ازاینرو که از اینهمه نشیبوفراز بیشتر بدانیم و متعجب از اینکه آنچه ما میدیدیم، چقدر با تجربه زیسته «پروینخانم» متفاوت بود. انگار ما داشتیم دختری را بر بالای درخت میدیدیم که پایش را روی پایش انداخته و در خانه درختی قشنگش نشسته است و با ذهن کودکانهمان فکر میکردیم حتما با نردبان بلندی بالا رفته و آن خانه هم از قبل همانجا بوده است، اما او برایمان تعریف میکرد؛ از شاخههایی که زیر پایش شکسته، پیراهنهایی که بر تنش پاره شده و خراشهایی که تنش برداشته تا توانسته خود را به بالای درخت برساند و آن خانه دور از ذهن درختی را چوببهچوب بنا کند.
کودک که بود، عاشق خواندن، نوشتن و یادگرفتن بود، طبع شعر هم داشت. هرچند با مادر و خواهر بزرگش در روستا زندگی میکرد، اما رؤیایش این بود که درسش که تمام شد به تهران بیاید و دانشگاه برود و برای ادامه تحصیل به فرنگ برود و روانشناسی بخواند، اما چشمهای سبز نافذش کار دستش داد. هنوز دیپلمش را نگرفته، شوهرش دادند. به قول خودش «مانع تحصیل ما شدند». برای او اما تحصیل و یادگرفتن، چیزی نبود که بتواند بهسادگی از آن دست بکشد. کتابخواندن را رها نکرد و از شوهرش خواست او را حمایت کند تا بتواند تحصیلش را ادامه دهد. «شوهرم نه نمیگفت، اما در عمل هم اقدامی نمیکرد». این حال تعلیق 13 سال دوام آورد و حاصلش پنج فرزند بود. شاید هر زن دیگری بود یا حتی امروز هم که باشد، در طول سالیان رؤیایش را فراموش کند و غرق کار خانه و نگهداری از فرزندان شود. او اما هر شب به عشق اینکه روزی به تهران بیاید و درسش را ادامه بدهد، میخوابید و صبح به همین امید چشم میگشود. از همسرش قول گرفته بود که فرزند آخرشان که از آبوگل درآمد، راهی تهران شوند. زمان موعود رسید و خانواده برنامهای برای عزیمت نداشت. پروینخانم، یک صبح زود، تکوتنها، یکباره بچهها را آماده کرد و با اتوبوس راهی تهران شد و مدتی در منزل یکی از بستگانش اقامت کرد تا بتوانند جایی پیدا کنند. داستان اینکه چطور از پس خشم همسرش برآمد، امروز که سالیانسال از آن روز گذشته و سالهای بعد - در کنار همسرش در جایی که پروینخانم دوست داشت؛ یعنی شهر - به خوشی زیستهاند، دیگر مطرح نیست. مهم چشمان نافذ و زیبایی است که جای آنکه تنها داشته او در زندگی محسوب شوند توانستند فردا و دنیا را ببینند و سبب شدند پروینخانم جای آنکه به تقدیر وا بدهد، به تغییر دل بدهد و حرکت کند. اهمیت این تصمیم در تحقق یک رؤیاست؛ اینکه پروینخانم بالاخره در 40 سالگی در دانشگاه و رشته موردعلاقهاش ثبت نام کرد. اینکه تا همین امروز از تحصیل دست برنداشته، هر روز در کلاس جدیدی شرکت میکند و هر روز آموختهای نو از این دنیا برداشت میکند. اهمیت ماجرا اینجاست که این رؤیا و عشق عمیق فردی به آموختن، نهتنها سیراب نشد که روزبهروز تشنهتر شد و سیلی که از پس این تشنگی روان شد، سیرابکننده استعدادهایی شد که ممکن بود به هر دلیلی نتوانند به بار بنشینند. او که به قول خودش در زمان خود نتوانست «در جهت استعدادش حرکت کند»، 20 سالی است که مؤسسهای را بنا نهاده با این هدف که هیچ انسانی نباشد که بهخاطر محرومیت، از حرکت در مسیر استعدادش بازبماند. او تصمیم گرفته تا بهجای شکایت از روزگاری که تحقق رؤیاها را غیرممکن کرده یا به درازا میکشاند، دستبهکار شود و «به فراتر از خود سفر کند و گرمابخش موجودات عالم و مسبب رشد دیگران باشد». تا امروز صدها دانشجو از این مؤسسه فارغالتحصیل شدهاند، اما عزم پروینخانم برای حمایت از استعدادها، گستردهتر از حیطه مؤسسه و فراتر از استعدادهای تحصیلی است؛ استعدادهایی که شکوفایی آنها لزوما در دانشگاه رخ نمیدهند، چون استعدادهای ورزشی و هنری نیز برای او مهم است و تعهدش به حمایت و پشتیبانی از آنانی که رؤیایی دارند - این رؤیا هرچه میخواهد باشد- ستودنی است. او باور دارد این راهی است که در آن جامعه به سمت عشق و انسانیت سوق پیدا میکند و میگوید این جوانان بااستعداد، آیندهسازان این جهان هستند و آنان که رؤیایشان را ساختهاند حتما جهان زیباتری برای ما خواهند ساخت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.