|

پول به جای آب

این اقدام، برنامه موفقی بوده است که نه‌فقط برای اصفهان اجرائی خواهد شد بلکه بلافاصله سراغ استان‌های دیگر می‌رویم و قرار است در جلسه‌ای که قبل از پایان سال در وزارت کشور با استانداران خواهم داشت، سازوکار آن را توضیح بدهم تا دوستان طرح‌های استانی را در همین چارچوب بررسی کنند. هرجا لازم است اختیاری به استاندارها تفویض شود، این کار را می‌کنیم. وزارت نیرو پیشقدم خواهد شد و مطمئنم سایر دستگاه‌های ستادی نیز همکاری می‌کنند. سعی می‌کنیم با تمرکززدایی بیشتر به این مسائل بپردازیم. امیدواری من این است که در فضای جدیدی که متأثر از واحد دیدن آب است، موفقیت‌هایی بیش از گذشته داشته باشیم. ‌ مبلغی که به حساب واریز شده چقدر است و صنعت این پول را از کجا تأمین خواهد کرد؟ بدون تردید این پول از محل سود صنعت تأمین می‌شود. درحال‌حاضر ارقام دقیق را در اختیار ندارم اما اگر فولادهای ما از صدها کیلومتر دورتر، آب شیرین و منتقل کنند، به‌ازای هر مترمکعب باید 10‌هزار تومان، هزینه پرداخت کنند. ‌ با این پیشنهاد شما برای مشارکت در طرح‌های صرفه‌جویی آب بخش صنعت چقدر هزینه خواهد کرد؟ ما وارد رقم نشدیم. سازوکار قیمت‌گذاری، چارچوب‌های خاص خودش را دارد. درحال‌حاضر برای هر مترمکعب آب شیرین، بخش صنعت‌ هزار تومان پرداخت می‌کند. اینکه از محل سودهای خوبی که دارند و امیدواریم این سودها سرشارتر شود، مبالغی را صرف مشارکت برای پایدارکردن آبی که خود نیاز دارند، بکنند، کار معقولی است. خوشبختانه مدیران صنایع بزرگ ما در اصفهان کاملا با این قضیه همراهی داشتند. ما تعداد زیادی واحد صنعتی داریم. در این طرح حدود 15 تا 16 واحد که مصارف بالای صد ‌هزار مترمکعب دارند، مشارکت می‌کنند. در صورت اجرائی‌شدن این طرح‌‎ها، امیدواریم در سال‌های آتی حتی اگر کم‌آبی مستمر باشد، دغدغه‌ای برای تأمین شغل نداشته باشیم. ‌ حتی با وجود افزایش جمعیت هم می‌توانیم آب مورد نیاز را تأمین کنیم؟ افزایش جمعیت در همه جای کشور وجود دارد. من اعتقادم این است که اگر همدیگر را کمک کنیم و از حالت بدمصرفی فعلی کمی فاصله بگیریم، می‌توانیم با آب موجود در کشور جمعیت خودمان را هم اداره کنیم. ‌ منظور مدیریت‌کردن جمعیت فعلی است؟ بله، جمعیتی را که رشد معقول خودش را دارد، می‌توان مدیریت کرد. قرار نیست که همیشه ما سال‌های کاملا خشک داشته باشیم. از این وضعیت فاصله می‌گیریم. اگر برای پساب‌ها برنامه‌ریزی کنیم، پساب‌ها را تصفیه کنیم و در صنعت از آن استفاده کنیم؛ به مطمئن‌ترین آب برای صنعت دست خواهیم یافت. ‌ شایعه‌ای بین مردم وجود دارد و آن این است که خط لوله انتقال یزد باعث شده سطح سفره آب‌های زیرزمینی در یزد بالا بیاید. این شایعه درست است؟ نه، اینها بحث‌های منطق‌دار و علمی نیست. هرکسی هم سؤال برایش در این زمینه‌ها مطرح است، می‌تواند طرح کند. نکته‌ای که همه ما جدا از مسئولیتی که داریم، باید متوجه آن باشیم، این است که موضوع آب ظرفیت بالایی از جنبه‌های مختلف دارد. به‌این‌دلیل هم هست که می‌گویند مدلی که کشورها در مناطق خشک برای مدیریت منابع آب انتخاب می‌کنند، معرف سطح توسعه‌یافتگی‌شان است. موضوع آب این ظرفیت را دارد که یک کشور را با انتخاب روش‌های صحیح، به سمت توسعه‌یافتگی ببرد و هم این ظرفیت در آن هست که کشوری را به سمت قهقرا و عقبگرد بکشاند. اگر بناست کم‌آبی را زمینه‌ای بدانیم که تنازعات در این محیط رشد بکند و موضوع کم‌آبی را دستمایه اختلاف‌نظرهای سیاسی و... قرار دهیم، هر روز می‌توان نه یک شایعه، بلکه ده‌ها شایعه ساخت و تولید کرد و آن را در فضای حقیقی، مجازی، نوشتاری، گفتاری و دیداری پخش کرد. چون موضوع آب، موضوع حساسی است و با آحاد زنده کره زمین ارتباط دارد، با این شایعات می‌توان حساسیت‌ها را هم اندازه‌گیری کرد؛ اما در جامعه‌ای که از سطح خوبی از آگاهی برخوردار است، کم‌آبی و عطش را هم می‌توان به وسیله و ابزاری برای پیشرفت و توسعه تبدیل کرد. ما خشک‌سالی را می‌توانیم فرصتی بدانیم که به ما این مجال را می‌دهد که مقداری به شیوه مصرف خود بیشتر نگاه کنیم. رسانه‌های ما کنار همه سؤالات می‌توانند این سؤالات را هم مطرح کنند که آیا ما از این آب در جای خود استفاده می‌کنیم؟ آیا آنجا که باید بکاریم، می‌کاریم؟ آیا جایی که باید کشت کنیم، کشت می‌کنیم؟ آیا صنعت در جای خود مستقر است؟ ‌ لطفا پاسخ سؤالات خود را هم اعلام کنید. بحث بر سر این است که تشریک مساعی در حل مسئله داشته باشیم. اگر همه دادستان شویم، متهم در کشور کم می‌آوریم. اگر مدام قرار باشد که جامعه را با سؤالاتی از موضعی که جوابش را هم نداریم، درگیر کنیم، مسیر درستی را در پیش نگرفته‌ایم. ما باید به پرسش‌ها جهت دهیم. باید آگاهی بدهیم. باید مثال‌های موفق به‌ثمر‌رسیده در دنیا را پیدا کنیم. کسانی از ما که نقش و مسئولیت افزایش آگاهی‌های مردم را بر‌عهده دارند، باید سطح مطالعات خود را توسعه دهند. باید سعی کنند به زبان‌های دنیا مسلط شوند. بروند ببینند در آفریقایی که یک تلقی عمومی از آن، این است که عقب افتاده است، وضعیت مدیریت آب چگونه است. در برخی کشورهای اروپایی هم نمی‌توان سراغ مناسبات آبی رایج در آفریقا را گرفت. باید ببینیم که چگونه آنها به این سطح از آگاهی و شعور رسیده‌اند که توانسته‌اند در کنار دریاچه‌ای که بین هشت تا 9 کشور مشترک است، زندگی کنند و از مواهب و امتیازات آن بهره‌مند شوند؛ حتی کمترین تنازعی نداشته باشند. ببینیم در نقاط خشک دنیا و رودخانه‌های دنیا وضعیت چگونه است. امیدوارم با ظرفیت بالای منابع انسانی، به‌ویژه در جامعه رسانه‌ای ما، روزهای بهتری در پیش‌رو داشته باشیم. ‌ قرار بود در پروژه کوهرنگ سه، تجدیدنظر شود. وضعیت این طرح درحال‌حاضر چگونه است؟ من چنین قراری نگذاشته‌ام که در کوهرنگ سه تجدیدنظر کنم؛ اما هر قراری که وجود داشته و سازمان برنامه و بودجه به‌عنوان دستگاه مسئول که برنامه‌ها را نهایی و امضا می‌کند، آن را تأیید کند، حتما به این قرارها پایبند هستیم. ‌ امکان دائمی‌شدن زاینده‌رود وجود دارد؟ از سال‌های خشک که باید ان‌شاءالله فاصله بگیریم. قطعا اگر بیشتر به مسئله کنترل مصارف بپردازیم و محدوده حوضه‌های آبریز را به‌عنوان اصلی‌ترین قلمرو مدیریت منابع آب به رسمیت شناخته و سازوکارها را مورد توجه قرار دهیم، امیدواریم که زاینده‌رود هم به طراوت و شادابی سابق بازگردد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.