زير و بم ادعاهاي مخالفان آخوندي
شرق: عباس آخوندي، وزير راهوشهرسازي، براي بار سوم به ميز محاكمه نمايندگان مجلس كشيده شد. اين در حالي بود كه بيش از آنكه از ادبيات سياسي براي فهم عمومي نمايندگان مجلس بهره بگيرد، به بيان جزئيات فني پرداخت؛ با اين حال، نمايندگان به حضور او در اين سمت، براي بار پنجم، رأي اعتماد دادند. در اينجا به برخي از نقدهاي نمايندگان به عملكرد اين وزير كابينه دوازدهم و بررسي اجمالي آنها ميپردازيم. حادثه قطار تبريز-مشهد عليرضا بيگي، نماينده مردم تبريز، در موافقت با استيضاح گفت: «يکي از مباحثي که هنوز بر جان و روح مردم در آذربايجان سنگيني ميکند، حادثه قطار تبريز-مشهد است. بهدلیل ناکارآمدي و عدم پيشبينيهاي لازم، 50 نفر جان خود را از دست دادند. البته دراينباره به دستگاه قضائي ايراد جدي وارد است که پس از 16 ماه تکليف رسيدگيها را مشخص نکرده است». اكبر تركان، مأمور کميته ويژه بررسي حادثه قطار سمنان، مقصر اين حادثه را پس از بررسيها متصدي مرکز کنترل تهران-مشهد در ايستگاه شاهرود اعلام كرد. با اين حال، بهسبب گستردگي حادثه، معاون وقت وزير استعفا داد و وزير راهوشهرسازي هم عذرخواهي كرد. جلسه پيشين استيضاح وزير هم در همين زمينه بود كه با رأي اعتماد بالاي آخوندي همراه شد. اينجا همانطور كه نماينده اعلام كرد، قصور را ميتوان به دستگاه قضائي وارد كرد که پس از 16 ماه تکليف رسيدگيها را مشخص نکرده است. برف و راهبندان اين نماينده به بستهشدن اتوبانهاي منتهي به پايتخت و تأخير قطار و لغو ممتد پروازها و بستهشدن فرودگاههاي بينالمللي مهرآباد و امام خميني اشاره ميكند؛ موضوعي كه بارها وزير راه به آن واكنش نشان داد و از غيرعاديبودن شرايط جوي گفته و درعينحال به كمبود بودجه وزارتخانه اشاره كرده بود. با توجه به اينكه مسئوليت بستن جادهها به عهده وزارت راهوشهرسازي نيست و وظيفه وزارت راه، زيرساخت است، به بخشي از سخنان او اشاره ميكنيم: «مديريت راهها به هشتهزار ميليارد ريال اعتبار نياز دارد که کل بودجه ما دوهزار ميليارد ريال است و همه آن نيز تخصيص داده نميشود. منابع در حال گرايش به صفر است و بودجه ما در سال آينده از هشتهزار ميليارد، به حدود 5000 هزار ميليارد کاهش يافته درحاليکه 12000 هزار ميليارد بدهي مستقل داريم». مسكن يكي از مسائلي كه از سوي نمايندگان مجلس مطرح شد، وضعيت مسكن در كشور بود؛ موضوعي كه به تحليل كارشناسان، از مرحله ركود مسكن عبور كرده و به قفلشدگي در اين عرصه رسيده است و به سهولت نميتوان آن را به تحرك واداشت. اين بازار مهم و درهمتنيده با اقتصاد كلان، در دوران آخوندي با تحرك اندكي در زمينه تأمين مالي، به حركت هرچند اندك درآمد. با اين حال، وضعيت كنوني مسكن و همچنين بودجههاي اختصاصيافته به آن، با توجه به وضعيت مالي كشور، در حدي است كه بتوان مسكن اجتماعي را در پيش گرفت. البته نبايد ناديده گرفت كه اساسا، راهكارهاي بهتري نيز وجود دارد و به اقدامات وزارت راهوشهرسازي، انتقاداتي وارد است، اما نه آنطور كه نمايندگان بر آن تأكيد دارند. بيگي در نقد عملكرد وزير راه، به موضوع بافتهاي فرسوده اشاره ميكند كه با ورود رئيسجمهور همراه شده است و آن را مايه ناتواني وزير ميداند. ريشه اين انتقاد به فهم نادرست برخي نمايندگان به قفلشدگي در مسكن برميگردد كه شايد نياز باشد بيش از پيش از سوي كارشناسان مورد تحليل قرار گيرد. بدهي به پيمانكاران وزارت راهوشهرسازي يكي از وزارتخانههاي زيرساختي كشور است كه سروكار زيادي با پيمانكاران دارد. پرداخت بدهي به پيمانكاران، در جذب سرمايهگذاري در اين عرصه است كه دولت يازدهم براي آن، تلاش زيادي به خرج داده است. آخوندي از جمله وزرايي است كه براي جذب سرمايهگذاري خارجي و داخلي بسيار مذاكره كرد. از كلام آخوندي در دفاع خود برميآيد: تا اين لحظه، بالاي دو ميليارد دلار تأمين مالي خارجي در اين حوزه و همچنين ۴۶ هزار ميليارد تومان در حوزه راه و دهها ميليون دلار در حوزه ريل جذب سرمايه جذب شده است. با اين حال، گره كار در مشكلات بانكي است كه اين سرمايهگذاريها را با مشكل و تنش همراه کرده و اين موضوعي فراتر از وظايف يك وزارتخانه اجرائي است و به تبع آن، ناتواني در پرداخت بدهي پيمانكاران ايجاد شده است. انعقاد قرارداد خريد 200 هواپيما خريد هواپيما يكي از سرمايهگذاريهاي عظيم و مهم در يك كشور محسوب ميشود. تاكنون وزارت راه توانسته با وجود مشكلاتي كه رئيسجمهور جديد آمريكا ايجاد كرده، با اخذ مجوزهاي اوفك در مذاكرات شركتهاي مهم هواپيماساز، از جمله ايرباس و بوئينگ، نسبت به ورود برخي هواپيماها در مقابل فاينانس ورود كند. فاينانس، نوعي سرمايهگذاري در بلندمدت است كه بهسبب كمبود منابع مالي در كشور، يكي از بهترين شيوهها براي خريداري يك كالاي اساسي در ناوگان فرسوده هوايي به شمار ميرود. ساخت ويلا در لواسان با ميلگردهاي ساختمان مجلس نادر قاضيپور، نماينده اروميه، ادعايي را در مجلس عليه آخوندي مطرح كرد. به گفته او «آيا درست است که احداث ويلاي آخوندي در لواسان با ساختمان مجلس بهارستان همزمان بوده و آيا مناسبتي دارد که ميلگردهاي زيادي وارد مجلس شده و از آنجا که پيمانکاران و شرکت ايرانيان متعلق به نزديکان بودهاند، ميلگردها به لواسانات برده ميشد درحاليکه شما وزير مسکن و شهرسازي بودهايد؟» اين ادعا قابل اثبات نيست و ضرورت دارد اين نماينده، مدارك مربوطه را رونمايي كند و وزارت راه نيز پاسخگو باشد. سقوط هواپيماي ياسوج بر اساس گزارش اوليه اين سانحه هوايي، دلايل ديگري مجزا از زيرساختهاي تحت مسئوليت اين وزارتخانه در اين حادثه اثرگذار بوده است. بنابراين انتقادها در اين زمينه را بايد به پايان بررسي و اعلام نتيجه قطعي سانحه هوايي تهران-ياسوج موكول كرد. نظام مهندسي يكی از انتقادات وارده به نظارت و سختگيري وزارت راه بر سازمان نظام مهندسي است كه مورد نقد جدي برخي نمايندگان خاص قرار گرفته است. عثماني، نماينده مردم بوکان، گفت: «چرا به جان مهندسان افتادهايد؟ اگر کارفرما، ناظر خود را انتخاب کند آيا چيزي از نظارت باقي ميماند؟ NGOها و سازمان نظام مهندسي براي دولت بار مالي ندارند، چرا با بخشنامههاي مکرر باعث ميشويد کار نظام مهندسي مختل شود؟» اين در حالي است كه تضاد منافع يكي از مهمترين ايراداتي است كه به عملكرد سازمان نظام مهندسي وارد ميشود. طراح و ناظر نميتواند يكسان باشد و اين مسئلهاي است كه در آييننامه وزارت راه مورد تأكيد قرار گرفته، اما به سبب امضافروشي شايع در نظام مهندسي، مورد نقد جدي قرار گرفته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.