حذف آزمون سمپاد قطع 2 پای هیولای کنکور
احمد حجفروش.پژوهشگر حوزه تعلیم و تربیت
مدتها بود سازمان سنجش، آموزشوپرورش را زیر سؤال میبرد و میگفت: اگر کنکور با سؤالات چهارگزینهای بد و آسیبزاست، چرا شما از همین نوع آزمونها برای ورود به مدارس سمپاد استفاده میکنید؟ اما اکنون که شورای عالی آموزشوپرورش با تصمیمگیری صحیح و منطقی آزمونهای شبهکنکور مدارس سمپاد را حذف کرده است، همه اهالی دستاندرکار بازار و بساط تست و تستزنی علیه این تصمیم سازنده آموزشوپرورش کشور با تمام قدرت قیام کردهاند و افراد و گروههایی نیز آگاهانه یا ناآگاهانه دست به قلم برده و با یادداشتهایی یا از طریق مصاحبههایی در مطبوعات و رسانههای کشور، آب به آسیاب این مافیا میریزند. همه میدانند مافیای کنکور تور کسبوکارش را از پایه اول دبستان تا پایه دوازدهم دبیرستان پهن کرده و حاضر نیست از درآمدی چندصدمیلیاردی که همهساله تنها از آزمونهای آمادگی برای ورود به مدارس سمپاد به دست میآورد، صرفنظر کند؛ بنابراین علیه این تصمیم علمی، عقلانی و تحولآفرین آموزشوپرورش (یعنی حذف آزمونهای تستی ورودی مدارس سمپاد) از هیچ کوششی فروگذار نمیکند و اگر بتواند، نهتنها از نظرات شتابزده و مطالعهنشده 160 نماینده مجلس، بلکه از همه قوای کشور برای حفظ منافع اقتصادی خود سود میجوید. کسی نیست به این نمایندگان محترم بگوید آیا در دنیا یک کشور سراغ دارید که ذهن کودکان 7 تا 12ساله خود را در شش سال با آزمونهای چهارگزینهای مشابه کنکور سراسری، متکی به حافظه، دانش سطحی، ترفندهای تستزنی و فاقد ارزش علمی پر کنند و آنها و خانوادههایشان را همواره در استرس و توهم تیزهوشبودن نگه دارند. درحالیکه با استدلال علمی میتوان گفت نه همه آنها که در این آزمون موفق میشوند، تیزهوش هستند و نه همه آنها که در این آزمون ناکام میمانند، کمهوش هستند؛ چهبسا حتی بهطور نسبی در میان آنها که پذیرفته نمیشوند، افراد تیزهوش بیشتری وجود داشته باشند. اگر نمایندگان محترم مجلس نظرات متخصصان برجسته روانشناسی، حوزه یادگیری و ارزشیابی آموزشی را (از «بنجامین بلوم» رفتارگرا تا «لو ویگوتسکی» سازندهگرا) یا نظرات استادان برجسته و متخصص تعلیم و تربیت کشورمان (دکتر غلامحسین شکوهی و علیمحمد کاردان) یا حداقل چند نمونه از صدها گزارش تحقیق و مقالههای علمی و یادداشتهای منتشرشده را در نقد آزمونهای چهارگزینهای (تستی) مطالعه میکردند، به محدودیتها، معایب و خسارتهایی که این آزمونها بر پیکر تعلیم و تربیت وارد کرده و میکند، بیش از پیش شناخت پیدا میکردند و بهجای طومار امضای شکایت از آموزشوپرورش به رئیسجمهور، برای این تصمیم بجا و شایسته، از شورای عالی آموزشوپرورش (که همان مجلس چنین اختیارات قانونی به آن شورا داده)، در طوماری قدردانی میکردند. تصمیم اصولی و اصلاحگرای شورای عالی آموزشوپرورش در زمینه حذف آزمونهای ورودی چهارگزینهای (تستی) مدارس سمپاد، پایانی است بر حافظهگرایی و اتکا به دانش سطحی و ترفندهای تستزنی از ذهن دانشآموزان دوره ابتدایی و جلوگیری از رقابت شکنجهآور و استرسزای این کودکان معصوم و خانوادههای آنان؛ تصمیمی که باید همه دوستداران توسعه و پیشرفت همهجانبه کشور از آن حمایت و قدردانی کنند. بدیهی است با حذف آزمونهای مدارس سمپاد، دو پای هیولای کنکور قطع شد؛ اما این هیولا هنوز تنه، دو دست و یک سر بزرگ دارد. دو دست آن آزمونهای شبهکنکور سمپاد در دوره متوسطه دوم و مدارس غیردولتی، تنه آن کنکورهای تحصیلات تکمیلی (ارشد و دکترا) و سر بزرگ این هیولا کنکور سراسری برای ورود به دورههای کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای پیوسته است که مافیای کنکور برای بقای اندام این هیولا، هر روز علیه سوابق تحصیلی میتازد و با آنکه ارزش آن را به صفر رسانده، روزی نیست که به آن لگدی نزند. درحالیکه بیش از 70سالی که کنکور (با سؤالات چهارگزینهای) نبود، سابقه تحصیلی تنها شامل نمرات امتحانات نهایی پایه آخر دوره متوسطه با ضریب 60 تا صد درصد معیار اصلی ورود به دانشگاههای کشورمان بوده است. در پایان لازم است یادآوری شود که امروزه بیشتر نظامهای تعلیم و تربیت پیشرو، به استناد نظریه هوش چندگانه هاوارد گاردنر (او بر این باور است که همه انسانها انواع مختلفی از هوش را دارند) پی بردهاند که اولا، هوش یک متغیر یکبعدی نیست و انواع هوش وجود دارد و رشد همهجانبه همه دانشآموزان در گرو آن است که همه استعدادها در کنار هم قرار گیرند تا بتوانند از توان ذهنی و استعدادهای متنوع یکدیگر بهرهبرداری کنند و ثانیا، سطحبندی توان ذهنی دانشآموزان (بهویژه از نظر هوش با هر ابزاری بهویژه با تستهای کهنهشده نظیر «ریون») و جداسازی آنان، ضمن اینکه به افراد جداشده و در گروه خاص قرارگرفته آسیبهای متعددی وارد میکند، بهرهوری نظام آموزشی را نیز کاهش میدهد. بنابراین امروزه جداسازی دانشآموزان (هرچند ابزار دقیقی برای تشخیص انواع هوش و استعداد و سطحبندی توان ذهنی آنان وجود داشته باشد) توصیه نمیشود. مهمترین هنر معلمان این است که انواع هوش و استعداد هریک از دانشآموزان خود را شناسایی و کشف کرده و زمینه شکوفایی، پرورش و تعالی استعدادهای آنها را فراهم کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.