عليرضا فغاني از حضور در دومين جام جهاني ميگويد
از روز اول، قضاوت در فينال هدف من بود
پارسا شيرازينژاد
چندماهي تا آغاز جام جهاني 2018 روسيه باقي مانده است. در اين جام جهاني علاوه بر اينکه تيم ملي فوتبال ايران حضور دارد، داوري کشورمان هم شانس خوبي دارد که يک تيم اصلي در مسابقات داشته باشد. آخرينباري که يک ايراني به نمايندگي از کشورمان و نه از کشوري ديگر، در جام جهاني سوت زده، هيچکدام از بازيکنان فعلي تيم ملي که در اردوهاي قبل دعوت ميشدند و شانس حضور در روسيه را دارند، به دنيا نيامده بودند. حالا فيفا نام عليرضا فغاني را در جمع شش داور انتخابي از قاره آسيا قرار داده که در جام جهاني 2018 حضور دارند. البته از اين شش داور، چهار داور به عنوان داور اصلي در روسيه سوت ميزنند. حضور فغاني که فينال المپيک 2016 ريو را سوت زده در جام جهاني، بهانهاي شد تا با او درباره تجربياتش از جام جهاني 2014 برزيل که به عنوان داور ذخيره حضور داشت و شانسي که براي سوتزدن در روسيه دارد، صحبت کنيم.
زندهياد جعفر نامدار آخرين داور وسط ايرانياي بود که به عنوان نماينده کشورمان توانست در جام جهاني سوت بزند. فکر ميکنيد چرا بعد از جام جهاني 1978 آرژانتين که نامدار در آن قضاوت کرد، ديگر هيچکس از ايران نتوانست در جام جهاني سوت بزند؟ متأسفانه کشور ما هيچ برنامهاي در زمينه داوري ندارد. هر کسي هم كه در سالهاي گذشته در داوري کشور به موفقيتي رسيده، بر اساس تواناييهاي خودش بوده است. معتقدم بايد سيستماتيک کار کنيم. همچنين برنامهريزي درستي هم براي داوري کشور داشته باشيم تا بتوان در سطح بينالمللي به موفقيت رسيد. يک فرد بهتنهايي نميتواند در موفقيت داوري در کشور نقش ايفا کند. در سالهاي گذشته ما داوراني داشتهايم که براي قضاوت در جام جهاني کانديدا بودهاند اما موفق نميشدند براي اين رقابتها انتخاب شوند و در آن سوت بزنند. البته من دقيق نميدانم داوراني از کشورمان که در برخي از دورههاي جام جهاني شانس قضاوت در اين بازيها را داشتهاند، به چه دليل انتخاب نشدهاند. در کلاسها و تستها ناموفق بودهاند يا انتخابنشدن آنها دلايل ديگري داشته است. آن چيزي که ميدانم اين است که براي موفقيت در داوري بايد راهي را که الان ميرويم، عوض کنيم. هفت بازي در جام جهاني 2014 به عنوان داور چهارم حضور داشتيد. چه خاطرهاي از آن بازيها داريد؟ جام جهاني 2014 براي من به دليل اينکه فکر ميکردم تيم داوري ما چون ديدار ردهبندي جام باشگاههاي جهان را قضاوت کرده، در جام جهاني به عنوان تيم اصلي داوري حضور خواهد داشت و اين اتفاق نيفتاد، خيلي تلخ بود. هرچند قضاوتنکردن در جام جهاني براي من بسيار تلخ بود اما خوشبختانه، همان طور که گفتيد، اين شانس را داشتم که هفت بازي به عنوان داور چهارم کنار زمين حضور داشته باشم. شايد اگر داور اصلي در جام جهاني بودم، نهايتا سه بازي به تيم ما ميرسيد. حضور در بازي افتتاحيه جام جهاني که برزيل ميزبان کرواسي بود، افتخار بزرگي براي من بود. سعي کرديم بعد از جام جهاني 2014 از تجربيات بهدستآمده در آن بازيها استفاده کنيم که خوشبختانه اتفاقات خوبي از سال 2015 براي من و تيم داوري ما افتاد. از تجربيات خوبي که در جام جهاني 2014 به دست آورديد، حرف زديد. بزرگترين تجربهاي که عليرضا فغاني از جام جهاني 2014 به دست آورد، چه بود؟ بيشتر بحث اعتمادبهنفس بود که خوشبختانه آن را به دست آورديم. مانند يک تيم بزرگ که مربي خواستههايي از بازيکنان خود دارد، ما هم توانستيم آن خواستههايي را که مسئولان داوري در فيفا از ما داشتند، در تمرينات کار کنيم و در طول مسابقات به بهترين شکل ممکن خواستههاي آنها را عملي کنيم. تيم داوري ما همان استانداردها و معيارهايي را که براي داوري مدرن مدنظر آنها بود، در تمرينات نشان داد و به مرور در تورنمنتهاي بزرگ هم نتيجه تلاشهاي ما نمود پيدا کرد. فيفا به ما اعتماد کرد و بازيهاي بزرگ را به تيم داوري از ايران سپرد. ما کمتر از يک سال بعد از جام جهاني 2014 فينال جام ملتهاي آسيا و فينال جام باشگاههاي جهان را قضاوت کرديم. همچنين در سالهاي بعد هم فينال المپيک 2016 ريو را به ما سپردند و در جام کنفدراسيونها قضاوت کرديم. با تجربيات خوبي که از جام جهاني 2014 به دست آوردم، اتفاقات خوبي براي من بعد از اين رقابتها افتاد. چه احساسي داشتيد وقتي به عنوان داور فينال المپيک 2016 ريو که بين دو تيم برزيل و آلمان برگزار ميشد، انتخاب شديد؟ با توجه به اينکه مسابقات فيفا از اين جام جهاني تا جام جهاني بعد معمولا محدود است و ما جام باشگاههاي جهان در سال 2015 را قضاوت کرده بوديم، خودمان فکر نميکرديم قضاوت فينال المپيک 2016 ريو را به ما بدهند. خوشبختانه با عملکرد و کار تيمي خوبي که در المپيک داشتيم، آن اعتماد به وجود آمد و به عنوان اولين تيم داوري آسيايي توانستيم فينال المپيک را قضاوت کنيم. واقعا خوشحالم که از آن بازي در سطح آسيا به عنوان يک افتخار نام ميبرند که داوران ايراني توانستند آن را قضاوت کنند. دو بازي حساس آلمان و شيلي و پرتغال و شيلي را در جام کنفدراسيونها قضاوت کرديد. قضاوت آن دو بازي که بازيکنان صاحبنام جهان از جمله رونالدو بهترين بازيکن جهان در سال 2017 در آن حضور داشتند، چه تفاوتي با ساير بازيها براي شما داشت؟ آن چيزي که ما در کلاسهاي فيفا ياد گرفتهايم، اين است که اسم يک بازيکن يا اسم يک تيم را زياد مدنظر خودمان در قضاوت قرار ندهيم و براي ما مهم نباشد. قضاوت براي ما به اين صورت است که تصور ميکنيم تيم A و B با هم بازي ميکنند و بايد به دنبال اين باشيم که آن خواستهها و استانداردهاي لازم را که کميته داوران فيفا از ما ميخواهد، رعايت کنيم. با توجه به اينکه ما آسيايي هستيم، اکثرا در تورنمنتهاي مختلف بازي تيمهاي قارههاي ديگر را قضاوت ميکنيم. قضاوت بازيهايي که تيمهاي اروپايي مقابل تيمهايي از آمريکاي جنوبي قرار ميگيرند، بسيار سخت است. بازي فيزيکي و خشن ميشود و هر دو تيم فوتبال بازي ميکنند و تيم داوري هم نبايد حتي يک لحظه تمرکز خودش را از دست بدهد. قضاوت در جام کنفدراسيونها تجربيات خوبي براي من داشت. با توجه به اينکه در کلاسهاي آمادگي فيفا و AFC تمامي زواياي قضاوت مد نظر قرار گرفته ميشود و با داورها کار ميکنند، وقتي ما به وسط زمين ميرويم، ديگر سورپرايز يا چيز جديدي برايمان وجود ندارد و تمام صحنههاي بازي در تمرينات کار شده است. در کلاسهاي آمادگياي که قبل از جام جهاني براي شما ميگذارند، با کدام داورها صميميتر هستيد؟ اکثر داورها در اين کلاسها با هم دوست هستند و سعي ميکنند به هم کمک کنند. چند تورنمنت هست که با شکير کونيت ترکيهاي هستيم و از دوستان خوب من است. ميلوراد مازيچ صرب و ويکتور کاساي مجارستاني هم از دوستان من در کلاسهاي فيفا هستند. داوران آمريکاي جنوبي و آمريکاي شمالي هم اکثرا خونگرم هستند و با همه دوست هستم. با وجود اينکه رقابت سالمي با هم داريم، همه سعي ميکنيم از هم کار ياد بگيريم و از کنارهمبودن لذت ببريم. در کنار شما، فيفا نام فهد الميرداسي از عربستان، روشن ايرماتوف از ازبکستان، عبدالله محمد از امارات، ريوجي ساتو از ژاپن و نواف شکرالله از بحرين را براي حضور در جام جهاني 2018 روسيه از آسيا اعلام کرده است. از اين شش داور اعلامشده چهار داور در جام جهاني به عنوان داور اصلي حضور دارند. شانس کدام داورها از آسيا را براي سوتزدن در جام جهاني 2018 بيشتر ميدانيد؟ من معمولا پيشبيني نميکنم ولي خيليها با توجه به اتفاقاتي که در سالهاي گذشته افتاده، شانس من و روشن ايرماتوف را براي قضاوت در جام جهاني مسلم ميدانند. بايد تأکيد کنم آن چيزي که من در فيفا تا به حال ديدهام، اين است که تا لحظه آخر نبايد از حضور در جام جهاني اطمينان داشت و بايد تمام سعي و تلاش خود را انجام دهيد تا به عنوان داور اصلي شما را انتخاب کنند. اينکه چه کساني اصلي باشند، چه کساني ذخيره و چه کساني ويدئويي، تصميماتي است که با توجه به عملکرد در کلاسها گرفته ميشود. ما سعي ميکنيم انشاءالله طبق روال گذشته در کلاسها عملکرد مناسبي داشته باشيم که يک تيم کامل در جام جهاني به عنوان داور اصلي از ايران پس از سالها حضور داشته باشد. با توجه به اينکه در جام جهاني 2014 هم حضور داشتيد، چه نکاتي را در کلاسي که قبل از شروع جام جهاني ميگذارند، به داوران ميگويند؟ تمام داوران دنيا قوانين داوري را بلد هستند. آزمونهايي در اين کلاسها از داوران ميگيرند تا شما را از نظر شناخت قوانين بهروز کنند. آزمونهاي بدني هم که ديگر مثل گذشته نيست و يک داور بايد مانند يک فوتباليست آماده باشد. مثلا آزمون استقامت در سرعت در اين کلاسها از داوران گرفته ميشود. در اين کلاسها همچنين تيمها و سبک بازي آنها براي داوران آناليز ميشود. در نهايت هم بحث هماهنگي براي آنها مهم است. فرهنگهاي داوري در قارههاي مختلف با هم تفاوت دارد. به طور کلي سعي بر اين است که داوران به صورت يکنواخت در سطح جام جهاني عمل کنند. در افتتاحيه جام جهاني 2014 به عنوان داور چهارم حضور داشتيد. بازي خاصي مثلا فينال جام جهاني 2018 روسيه مدنظرتان هست که دوست داشته باشيد آن را قضاوت کنيد؟ قطعا داوران در جام جهاني دوست دارند بازيهاي مهم مخصوصا فينال جام را قضاوت کنند. آن چيزي که من در تورنمنتها ياد گرفتهام، اين است که بايد قدم به قدم و پله به پله جلو رفت. هر بازياي که به شما ميدهند، بايد تمام تمرکزتان روي آن باشد تا اتفاقات مثبت بعد از قضاوت خوب شما در تورنمنت رقم بخورد. خيلي وقتها داوران عملکرد خوبي داشتهاند ولي با توجه به اينکه تيمهاي قاره آنها صعود کردهاند، نتوانستهاند قضاوت فينال را برعهده بگيرند. تمام فکر و تمرکز تيم داوري ايران اين است که بتواند حضوري موفق در جام جهاني 2018 روسيه داشته باشد و با خاطره خوب جام جهاني را پشت سر بگذارد. از اين گفتيد که در تورنمنت مشخص ميشود چه کسي براي مراحل بعد شانس دارد ولي اگر بخواهيم قبل از شروع جام جهاني نظرتان را در مورد داوراني که شانس قضاوت در فينال جام جهاني 2018 را دارند به ما بگوييد، چه کساني مدنظرتان است؟ در اين چند سال که من در سطح اول داوري جهان حضور دارم، آن چيزي که ديدهام اين است که ديگر اسم داوران تضميني براي حضور آنها در مراحل بالاتر جام جهاني نيست. در گذشته شايد اگر به يک فوتبالدوست ميگفتند چند داور را نام ببر که احتمال دارد فينال جام جهاني را قضاوت کند، ميتوانست پيشبيني درست کند ولي الان ديگر اسمها کارايي ندارند و بيشتر کيفيت کار براي فيفا مهم است. در فينالهايي که در سالهاي گذشته داوران مختلف قضاوت کردهاند، مسئولان داوري در فيفا نشان دادهاند که براي آنها اسم ديگر مهم نيست و کيفيت داوري در انتخاب يک داور تأثيرگذار است. واقعا نميشود پيشبيني کرد. همه داوران شانس دارند که در جام جهاني مسابقات بزرگ را قضاوت کنند. از نظر هماهنگي با دو کمک ايراني خود رضا سخندان و محمدرضا منصوري در چه وضعيتي قرار داريد؟ فيفا يک کار کارشناسي انجام داده و براي داوري اصطلاحا سهگانه درست کرده است؛ يعني داور وسط و دو کمک او هميشه از يک کشور باشند. به نظر من اين تصميم فيفا بسيار خوب است. من با دو کمک خودم هماهنگ هستم. آنها هم جداگانه تمرين ميکنند، برنامههايي را که از فيفا ابلاغ ميشود دنبال ميکنند و اميدوارم مثل گذشته بتوانيم همدل و با اتحاد خيلي خوب در جام جهاني هم حضور خوبي داشته باشيم و کماشتباه ظاهر شويم. بزرگترين آرزوي عليرضا فغاني در داوري چيست؟ از روز اول، قضاوت در فينال جام جهاني هدف من بود. براي رسيدن به هدف خودم با تمام توان تلاش ميکنم. روال کار هم به اين صورت است که هميشه بايد نوک قله را به عنوان هدف خود قرار دهيد تا بتوانيد به موفقيتهايي دست پيدا کنيد. خدا را شکر در سالهاي گذشته در مسيري که قرار گرفتهام، توانستم موفقيتهاي خوبي را بهدست آورم. اميدوارم در جام جهاني 2018 روسيه هم بتوانيم يک خاطره ماندگار داشته باشيم. به عنوان حرف آخر، نکتهاي مانده که بخواهيد به مخاطبان ما بگوييد؟ اول از همه آرزو ميکنم تيم ملي فوتبال ايران به مراحل بالاتر جام جهاني 2018 صعود کند و براي کادر فني و بازيکنان تيم هم آرزوي موفقيت ميکنم. اميدوارم ما هم در کنار آنها بتوانيم عملکرد خوبي داشته باشيم. در آخر هم ميخواهم به سؤال اول شما اشاره کنم و بگويم: «بالاخره بايد برنامهريزي شود، برنامه مدوني تصويب شود، از تجربيات گذشته استفاده کنند و با برنامه جلو برويم. اگر درگير مسائل روزمره باشيم، دردي از داوري کشور دوا نميشود و داوري پيشرفتي نميکند. اگر با برنامه پيش برويم، ميتوانيم مثل ژاپن و خيلي از کشورهاي ديگر هر دوره در جام جهاني نماينده داشته باشيم».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.