استكان فرهنگي ما
در حال حاضر هيچ كتابي از رضا براهني اجازه چاپ و انتشار نميگيرد. سالهاي سال من اين كتابها را پيگيري كردم و درنهايت به اين نتيجه رسيدم كه براي اين كتابها ظرفي تعريف شده؛ ميانگيني به اين صورت كه در هر دولتي؛ سه كتاب چاپ ميشود و بس! وقتي كتاب بيرون آمد ميدانم كه باز رفتيم تا دولت بعدي! خاطرمان جمع كه اين ظرف فرهنگي ما اندازه يك استكان فرهنگي است اما هرگز سماور نخواهد شد! يعني درنهايت يك علاقهمند به ادبيات يا سينما و يا شعر را يك چاي ميدهيم و باقي میهمانان و خوانندگان ما تماشا ميكنند. خوشابهحال بازار افستفروشان! نوشجانشان! اين چيزي است كه من در بيستسال پيگيري، در مورد آثار رضا براهني در وزارت ارشاد ديدم. گويا براي آدمهايي شبيه به ما از قبل ظرفهايي كوچكي تعريف شده؛ ظرفهايي كه اندازه همان يك استكان باشند. در سينما هم همينطور است. فرقي نميكند ما بفروشيم يا نه! هرچقدر بدويم آخرش به يك استكان ختم ميشود. استكاني كه هرگز نميتواند به تمام میهمانان چاي دهد! عملا سالهاي سال ما سماور ساختيم ولي استكان هم نفروختيم! حكايت كار فرهنگي ما هم اين است كه يكي بر سر شاخ بن ميبريد! رضا براهني در طي سالهايي كه در كانادا زندگي ميكند بسيار فعال بوده و بهمدت بيستسال در مجله شهروند تورنتو نوشته. چندين كتاب در فرانسه چاپ كرده ولي حالا همه پشت خط اجازه در ارشاد ماندهاند: قصههاي كوتاه براهني؛ قصهنويسي جلد دوم؛ شعر بلند اسماعيل و شعرهاي جديد و نظريات زبانيت در شعر و بوطيقاي قصه و طلا در مس؛ و... چهار ناشر معتبر كشور به ارشاد ميروند و ميآيند. حتي به يك استكان چاي هم نميرسند. از سال نودوسه تاكنون پرونده براهني تعطيل است. بله! همه تلاش ميكنيم ولي اين استكان سماور نخواهد شد. عرض كردم سينما هم همينطور است. حق ما يك استكان فرهنگي است و همه سماورها جلوي ما رژه ميروند و مدعيها سرزنش ميكنند و تا دلتان بخواهد خار مغيلان داريم؛ سماورهايي حلبي با روكش طلا فراوانند! مقالهاي كه در اين مجموعه ميخواهيد از همان مقالههاي داخل استكان فرهنگي ماست. از همانهاست كه مانده؛ همانها كه قرار است اجازه بگيرند روزي! در جايي از اين مقاله براهني در مورد چوبك آمده: «آيا شگفتآور نيست كه هر چهار بنيانگذار قصهنويسي در ايران، جمالزاده، هدايت، علوي و چوبك دور از كشور خود و در اطراف و اكناف جهان مرده باشند؟» و پاسخ من اين اين است: «نه چرا شگفتآور باشد اصلا شگفتي ندارد!».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.