سالهاي بدون درآمد جنگ
بسياري از تحليلگران بينالمللي در ابتداي سال 96 بر اين باور بودند كه جهان در پايان اين سال ميتواند به تحقق صلح اميدوارتر باشد اما حضور شخصيتي به نام دونالد ترامپ در كاخ سفيد، در كنار حضور كمرنگ ديگر رهبران جهاني و بلندپروازيهاي رجب اردوغان و ولاديمير پوتين، تمامي معادلات جهاني را بر هم ريخت. هرچند در اين سال گروه تروريستي داعش قلمرو خود را در عراق و سوريه از دست داد اما هنوز هم نميتوان به بازگشت آرامش اميدوار بود. سال 96 سال تحولات كمسابقه در جهان بينالملل بهويژه خاورميانه بود؛ ترامپ به طور اساسی، کشورش و نقش جهاني آمريكا را تغییر داد؛ حقایق، هنجارها، اخلاق و سنتها برای او هیچ اهمیتی نداشت. در سالي كه گذشت شعار «نخست آمریکا» برای او بسيار مهمتر و جذابتر از هر اتحاد و پيماني بود. حال این ابرقدرت جهانی آشفتهتر از گذشته با ترامپ گام به سال جدید میگذارد. برخي از كارشناسان پيشبيني ميكنند كه سال جديد براي ساكن كاخ سفيد بسيار دشوار خواهد بود؛ چراكه او بايد هم با مخالفان داخلي دستوپنجه نرم كند و هم نگران ازدستدادن متحدان كليدي ايالات متحده در جهان باشد. آنان ميگويند ترامپ در سال 2018 بحران سیاسی بزرگي را تجربه میکند و اگر در سياستهايش منعطف نباشد، حاميان همحزبياش را از دست خواهد داد و ممكن است حتي مانند بيل كلينتون پاي ميز استيضاح كشيده شود. او در یکسال آینده همچنان محور منازعات در داخل کاخ سفید و میان کشورهای مختلف خواهد بود. چین اکنون وظیفه مبارزه با تغییرات اقليمي را عهدهدار شده؛ نهضتی که زمانی ایالات متحده رهبری آن را در دست داشت، روسیه، گفتوگوهای صلح سوریه را تصاحب کرده که آن هم زمانی تحت نظارت واشنگتن انجام میشد و رهبران اروپايي هم به اين نتيجه رسيدهاند كه بيش از اين نميتوانند بر نقش رهبري ايالات متحده تكيه كنند؛ چراكه اساسا سیاست خارجي ايالات متحده پر از عناصر ضدونقیض است. واشنگتن به رهبري ترامپ، از یک سو تأكيد بر حفظ منافع داخلي دارد و از طرف دیگر در سوداي گسترش ارتش، نيروهايش را روانه خارج از مرزهایش ميكند. به دليل آنارشي موجود، هنوز طرح منسجم و کلیدی برای خاورمیانه یا افغانستان وجود ندارد؛ ترامپ در تلاش است تا توافق هستهای ایران در كنار ديگر توافقهاي جهاني در هوا معلق بماند؛ مناقشات اتمي بين آمريكا و كرهشمالي به اوج خود رسيده؛ بحران سوريه نهتنها با وجود مذاكرات پيدرپي پايان نيافته بلكه تغيير سياستهاي كشورهاي منطقه و لشكركشي تركيه و روسيه در كنار تغيير استراتژي آمريكا، باعث شد خاورميانه زير سايه جنگ سوريه و يمن همچنان در تبوتاب جنگ بسوزد. در اين سال، رقابت روسيه و ايالات متحده وارد فاز جديدي شد و اكنون با صراحت ميتوان گفت كه در صورت استمرار اين رقابت، نهتنها نميتوان به تحقق صلح در پايان سال جديد اميدوار بود، شاید لازم باشد جهان خود را براي يك نبرد بزرگتر جهاني آماده كند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.