یک روز به پاسداشت 365 روز
زهرا عمرانی
شش زن ایرانی در سازمان ملل، در برابر زنانی از جای جای جهان، از دستاوردها و توانمندیهایشان سخن میگفتند و شنوندگان از قصههای زنان کارآفرین ایران، بسیار متأثر شده بودند. باور جایگاه آن زنان برایشان ساده نبود و مدام تکرار میکردند که در کشورهای توسعهیافته هم حتی به سختی میشود چنین زنان قدرتمندی را یافت. پیشتازانی در عرصههای مختلف کسبوکار از دامداری و کشاورزی تا صنعت و تجارت و آموزش. این تصویر از زیباترین تصاویری است که هر بار در این زمان از سال برایم تداعی میشود. پرتنوعترین جمعیت زنانی که دیدهام، در اجلاس سالانه جهانی مقام زن بود، گردهمایی حدود هشت هزار زن، از ملت، قومیت، رنگ، نژاد و دین متفاوت. زنانی که هرکدام به نحوی نماینده زنان دیگر جامعه خود بودند و جمع شده بودند تا در مورد راهکارهایی برای بهبود وضعیت زنان در جهان همفکری کنند. در 10 روز نشست، بیش از 600 برنامه برگزار شد که رکورددار اجلاسهای مشابه در سالیان گذشته بود. از ایران نیز علاوه بر نمایندگان دولت که برنامه ویژه خود را داشتند، چهار سازمان مردمنهاد در برنامههای مستقلی از فعالیتهایشان در حوزه زنان سخن گفتند. من و دوستان همراه از طرف «بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان» راوی دستاوردهای سالیان گذشته درخصوص کارآفرینی زنان بودیم. صحبت ما در روز دوم اجلاس با عنوان «نسلهای مختلف کارآفرینی زنان در ایران: فرصتها و چالشها» برگزار شد. زن، کارآفرینی و ایران سه کلمهای که بهقدر کافی تأثیرگذار بودند تا سالن پر شود و شرکتکنندگان مشتاق، سراپاگوش در گوشه و کنار بایستند. پس از صحبت شش نفر از زنان کارآفرین، جمعبندی مختصری ارائه کردم. همچون زنانی که ذکرشان در هفتههای گذشته در این ستون رفته، این شش زن نیز تفاوتهای اساسیای با هم داشتند. ازجمله اینکه نهتنها در دهههای سنی مختلف از زندگی خود بودند، بلکه در دهههای مختلفی از زندگی خویش کسبوکار خود را راه انداخته بودند، برخی در عنفوان جوانی و بلافاصله پس از فارغالتحصیلی از دانشگاه و برخی پس از کسب تجربه کاری و حتی بعد از بازنشستگی. از نظر تحصیلات نیز برخی از آنها تحصیلات مرتبط با کسبوکار خویش داشتند و برخی تحصیلاتی کاملا نامرتبط. برای تأمین منابع مالی هم استراتژیهای متفاوتی برگزیده بودند؛ یکی خانه مسکونی خود را فروخته بود تا بتواند سرمایه اولیه برای شروع کارش به پا کند و دیگری از بانک وام گرفته بود و یکی از دوستان و آشنایان پول جمع کرده و در واقع به آنان سهام فروخته بود. با وجود این تفاوتها آنها شباهتهایی نیز داشتند؛ از جمله اینکه همگی از پشتگرمی و حمایت خانواده شامل مادر، پدر، همسر یا فرزندانشان برخوردار بودند. کسبوکارشان را از کوچک شروع کرده، در طول سالیان رفتهرفته رشد کرده و در کارشان تثبیت شده بودند و حال در کنار فعالیت اقتصادی خود، داوطلبانه به فعالیتی اجتماعی مشغولیت داشتند. چون بسیاری زنان شاغل دیگر این روزگار، عمدهترین چالش آنها ایجاد تعادل میان کار و زندگی بود. تجربه حرفهای کمتر در شروع کار نسبت به مردان همصنف و کمبود اتحادیههای حرفهای زنان از دیگر سختیهای اول راهشان بود. اما آنها بلد بودند از زمان و منابع اندکی که داشتند، بهدرستی استفاده کنند. اراده و خواست قوی نیروی محرکهشان بود و توانسته بودند از طریق فعالیتهای اجتماعی و صنفی، برای خود اعتبار حرفهای ایجاد کنند و این مسیر پرفرازونشیب را بپیمایند. با نگاهی عمیقتر به این شش زن و زنان مشابه دیگری که در آن نشست دیدم، بیراه نیست اگر بگویم هریک از زنان هرکجای دنیا که هستند میتوانند با پشتکار و عزم قوی، تنظیم درست وقت و استفاده از قدرت و اعتبار انجمنهای صنفی کسبوکاری پردوام راه بیندازند. واقعیت آن است که روز جهانی زن بهانهای است برای مرور این تلاشها و دستاوردها. بهانهای تا موانع راهی که رفتهایم را مرور کنیم، نوآوری و خلاقیتهایمان در این راه را بشماریم و خود را آماده کنیم برای تلاش بیشتر. بهانهای تا به خود یادآوری کنیم که جهان قدردان و متأثر است از آنچه زنان به دست آوردهاند. روزی تا کنار هم از خواستهها و باورها و داشتهها و دستاوردهایمان سخن بگوییم. اما بیایید به خود یادآوری کنیم هرچند یک روز در سال به نام زنان شده، اما این روز تنها روز زنان در سال نیست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.