|

مراسم روز ملي آب در اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي برگزار شد

وام‌داران مقصر

ليلا مرگن : تنش‌هاي آبي در ايران به مرزهاي خطرناكي نزديك شده و همان اندك‌ فرصت‌هايي كه براي ساماندهي اين شرايط داريم، رو به پايان است. باوجوداين به نظر مي‌رسد هنوز هم برنامه روشني براي اصلاح مصرف آب در كشور نداريم، چراكه مفاد برنامه ششم توسعه با توسعه سطح زير كشت در بخش كشاورزي و ايجاد 500 هزار هكتار باغ در اراضي شيب‌دار، بر اساس محاسبات انجام‌شده يك درصد بر مصرف آب كشور خواهد افزود و ايران را بيش از گذشته در سراشيبي سقوط قرار مي‌دهد. باوجوداين كساني كه در چهار دهه گذشته با تصميمات بد، ايران را به اين نقطه رسانده‌اند، نه‌تنها مسئوليت تصميمات خود را نمي‌پذيرند، بلكه هنوز هم خوش‌بين هستند كه مي‌توانند اشتباهات مكرر چهار دهه گذشته را با به‌كارگرفتن تكنولوژي اصلاح كنند. محمدحسين شريعتمدار در حالي نسل خود را وام‌دار كج‌داري‌هاي گذشته معرفي مي‌‎كند كه خود سابقه حضور چهاردهه‌اي در وزارت جهاد كشاورزي را دارد و به‌تازگي در ايام بازنشستگي به جمع تصميم‌سازان بخش خصوصي پيوسته است، اما او باز هم در موقعيت جديد، با وجود تأكيد كارشناسان بر تغيير رويه جدي در زمينه توليد غذا، تصور مي‌كند با تكيه بر تكنولوژي مي‌توان مشكل بحران آب ايران را حل كرد. اين در حالي است كه بسياري از كارشناسان بر اين باورند كه با توجه به پتانسيل سرزميني، بايد با مسئله كمبود آب سازگار شويم و حتي گاهي تكنولوژي هم دواي درد ما نخواهد بود. محمدحسین شریعتمدار، دبیر همایش روز ملي آب، در مراسم ديروز اتاق بازرگاني بيان كرد: نسل ما میراث‌دار پنج دهه مدیریت ناکافی در حوزه آب است. هیچ نسلی به‌ اندازه ما وام‌دار این‌همه کج‌داری‌ها نیست. ما هیچ گزینه دیگری جز حل مسئله آب نداریم، آب مسئله و دغدغه جهانی است و این مشکل قابل‌‌حل است. او با تكيه بر مطالعات انجام‌شده در مركز ملي مطالعات راهبردي كشاورزي و آب، حل مشكل آب ايران را امكان‌پذير دانست و با اشاره به اينكه هنوز به ازاي هر نفر هزارو صد مترمكعب آب داريم، استفاده از تكنولوژي جديد را راهي براي تأمين شاخص امنيت غذايي كشور معرفي كرد. شريعتمدار در حالي تكنولوژي را وسيله نجات ايران معرفي مي‌كند كه با توجه به شرايط آب‌وهوايي خشك ايران، بذرهاي سازگار با اقليم اين كشور، در كمتر نقطه‌اي از جهان توليد مي‌شود. مراكز تحقيقاتي ايران كه از كمبود بودجه رنج مي‌برند، نتوانسته‌اند تحقيقي در اين رابطه انجام دهند و با وجود اينكه كفگير منابع آب به ته ديگ خورده، باز هم وزارت جهاد كشاورزي از توسعه سطح زير كشت، آن هم در اراضي شيب‌دار، واقع در مراتع درجه‌يك كشور دفاع مي‌كند. برخلاف اظهارات شريعتمدار به‌عنوان فردي كه سال‌ها در بخش كشاورزي به‌عنوان بزرگ‌ترين مصرف‌كننده آب كشور، تصميم‌ساز بوده و چه‌بسا تصميماتي كه هم‌نسلان او براي تأمين امنيت غذايي كشور، تعريف بازار صادراتي محصولات كشاورزي و ... گرفته‌اند، منابع آب ايران را به اين روز انداخته است، كاوه مدني، معاون آموزش و پژوهش سازمان حفاظت محیط زیست كه از نسلي ديگر است، بازگشت ايران به شرايط گذشته را غيرممكن دانست. مدني در سخنان خود تأكيد كرد: بايد كلمه بحران آب را فراموش كنيم. ما به مرز ورشكستگي آبي رسيده‌ايم. در مرحله ورشكستگي آبي عدالت در توزيع منابع بايد در دستور كار قرار گيرد و شرط توزيع عادلانه منابع، داشتن شفافيت است. عدم تصمیم‌گیری قاطع برای بیان چالش‌های آبی کنونی کشور با مردم، نتیجه حذف شفافیت از ارکان عدالت است. به اعتقاد مدني، در شرايط امروز ايران بايد به سازگاري با خشك‌سالي توجه ويژه‌اي كنيم، زيرا در حالت ورشکستگی، چک بی‌محل هم داشتیم. تمامی آب‌های سطحی که همانند حساب‌های جاری بودند، همچنین آب‌های زیرزمینی که همانند حساب‌های پس‌انداز بودند را خرج کرده‌ایم و در همین شرایط، میزان زیادی تخصیص حقابه هم داشته‌ایم که درست شبیه چک‌های بی‌محل است. این مقام مسئول با بیان اینکه در این شرایط، حتی اگر با آسمان‌وریسمان‌بافتن، دلایل متعددی را برای این اتفاق بیان کنیم و فراتر اینکه، با حذف سهم و نقش خطاهای خودمان در ایجاد چنین شرایطی، موضوع را به اقلیم و تغییرات آن مرتبط کنیم، باز هم تغییری در اصل موضوع ایجاد نکرده‌ایم، يادآور شد: موضوع مهم این است که برای تأمین و پرداخت تخصیص‌ها و سهم‌هایی که ایجاد کرده‌ایم، منبعی وجود ندارد. اگرچه او تعطيلي بخش كشاورزي به دليل سهم اين بخش در ايجاد اشتغال را امري غيرممكن توصيف كرد، اما بر اين باور است كه بايد آب را به كاربري‌هايي اختصاص دهيم كه بازگشت سرمايه بيشتري ايجاد مي‌كنند. مدني گفت: تا زمانی كه فرصت‌های شغلی در بخش صنعت و خدمات ایجاد نشود، مجبور به بهره‌گیری بیش از حد یا به عبارت دیگر بهره‌کشی از منابع طبیعی و آب و خاک خود برای ایجاد اشتغال در کشور هستیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.