|

حمله ترکيه به نيروهاي حامي دولت سوريه که آماده ورود به عفرين بودند

کمک به کردها با شعار «‌يک سوريه»

نيروهاي حامي دولت سوريه از ايست بازرسي رد شده و با شعار «يک سوريه» وارد شهر کردنشين عفرين مي‌شوند؛ حرکتي که رجب طيب اردوغان، رئيس‌جمهوري ترکيه، مي‌گويد نيروهاي حامي اسد بهاي سنگيني بابتش مي‌پردازند. روز سه‌شنبه با وجود حملات توپخانه‌اي ارتش ترکيه، اولين گروه از نظاميان هوادار دولت سوريه براي کمک به کردها عليه تهاجم ترکيه وارد عفرين شدند. هم‌زمان رسانه‌هاي ترکيه گزارش دادند که نيروهاي حامي دمشق را که در حال ورود به شهر عفرين بوده‌اند، مورد هدف قرار داده‌اند. ورود شبه‌نظاميان حامي دولت سوريه به شهر عفرين پس از توافق اخير ميان کردها و دولت سوريه صورت مي‌گيرد. طبق اين توافق، بعد از يک ماه مقاومت يگان‌هاي مدافع خلق در برابر نيروهاي ترکيه و ارتش آزاد سوريه، در نهايت دولت بشار اسد براي کمک‌کردن به کردها عليه ترکيه با مقامات يگان‌هاي مدافع خلق به توافق رسيد. در پي اين توافق از روز سه‌شنبه گروهي از نيروهاي حامي دولت به عفرين اعزام شدند و بر اساس گزارش‌ها، گروه ديگري نيز که از استان حلب اعزام شده، آماده ورود به اين شهرند. روز گذشته و در حالي که نيروهاي هوادار دولت سوريه از گذرگاه «جبل‌الاحلام» وارد عفرين شدند، رجب طيب اردوغان در نشست حزب عدالت و توسعه در آنکارا، اعلام کرد که محاصره شهر عفرين از سوي ارتش ترکيه آغاز شده است. طبق وعده اردوغان ترکيه گذرگاه الزياره به سمت مناطق تحت کنترل ارتش سوريه را بسته است. دولت ترکيه يگان‌هاي مدافع خلق مستقر در شمال سوريه را شاخه‌اي از حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) مي‌داند و بر تروريستي‌بودن اين گروه اصرار دارد. اردوغان بارها نسبت به قدرت‌گرفتن کردها در مناطق مرزي سوريه و ترکيه هشدار داده بود و در نهايت از حدود يک ماه پيش نيروهاي ارتش ترکيه به همره ارتش آزاد سوريه عمليات موسوم به شاخه زيتون را در عفرين آغاز کردند؛ عملياتي که به گفته ناظران، با چراغ سبز روسيه صورت گرفته بود و تنش ميان آنکارا و واشنگتن را هم به اوج رساند. در پي توافق دولت سوريه و کردها براي مقابله با نيروهاي ترکيه و هم‌پيمانانش، ترکيه سريعا واکنش نشان داد. مولود چاوش‌اوغلو، وزير خارجه ترکيه، گفته بود: «اگر رژيم براي حفاظت از يگان‌هاي مدافع خلق وارد منطقه شود ديگر هيچ‌کس نمي‌تواند ما و سربازان ما را متوقف کند». اردوغان هم مدعي شده بود که حملات توپخانه‌اي ارتش ترکيه موجب توقف ورود نيروهاي حامي دولت سوريه به عفرين شده است. اين در حالي است که‌ ريزان حدو، مشاور رسانه‌اي يگان‌هاي مدافع خلق کرد، در مصاحبه‌اي اردوغان را يک پليس شکست‌خورده و دروغ‌گو خواند و تأکيد کرد که نيروهاي سوري از عفرين عقب‌نشيني نکرده‌اند. حدو در گفت‌وگويي ويژه با روزنامه مستقل رأي‌اليوم اظهار كرد: توافق ميان يگان‌هاي کرد و ارتش سوريه در حقيقت حاصل شده و تأخير در آغاز مذاکرات درباره دو بعد سياسي و اداري آن به اين علت است که ما در حال حاضر در جنگ هستيم و تمرکز بر مقابله با اشغالگري است و ما هر چقدر هم در مسائل سياسي و اداري اختلاف داشته باشيم، قطعا از راه گفت‌وگو به توافقاتي با دولت سوريه خواهيم رسيد. ادامه حملات در غوطه ‌شرقي هم‌زمان با مقابله نيروهاي حامي دولت سوريه و کردها عليه ترکيه، حملات هوايي در غوطه شرقي در اطراف دمشق ادامه دارد. به گفته ديده‌بان حقوق بشر سوريه مستقر در لندن، حملات هوايي عليه مخالفان در غوطه شرقي در دو روز اخير به کشته‌شدن دست‌کم 270 نفر منجر شده است. بلال ابوصالح‌ ۲۲ساله که به همراه همسر باردارش در دوما، بزرگ‌ترين شهر اين منطقه زندگي مي‌کند، به رويترز گفته است: «ما انتظار مرگ خود را مي‌کشيم. اين تنها چيزي است که مي‌توانم بگويم». به‌گفته ابوصالح تقريبا همه در اين شهر در پناهگاه‌ها زندگي مي‌کنند و در هر خانه پنج يا شش خانواده به‌سر مي‌برند. هيچ غذايي وجود ندارد و بازاري هم نيست. دولت سوريه حمله به غيرنظاميان را رد مي‌کنند.

ترکيه و معماي عفرين افشين غلامي: اخبار حاکي از آن است که ترکيه پس از گذشت يک‌ ماه از تهاجم گسترده به کردستان سوريه، فقط توانسته است نزديک به هشت درصد از خاک‌ عفرين را تصرف کند. اين مقدار پيشروي با توجه به برتري نفري و لجستيکي ۱۰۰ به يك براي دومين ارتش زميني ناتو يک شکست نظامي محسوب مي‌شود. دلايل اين‌ شکست به چند عامل بازمي‌گردد؛ نخست، جنگندگي نيروهاي کرد براي دفاع از خاک. دوم، سبک‌ مبارزه و تاکتيک استفاده از جنگ چريکي، شکار پيش‌رونده‌هاي زرهي، تعبيه کانال و تونل. سوم، چنددستگي ميان گروه‌هاي وابسته به ترکيه و عدم‌ انسجام نظامي در حفظ استحکامات تصرف‌شده و در آخر پشت جبهه کردها و رسيدن نيرو و تجهيزات از طريق کريدور بازشده از سوی دولت مرکزي.در سوي ديگر ميدان، «ركس تيلرسون»، وزير خارجه آمريکا، جمعه گذشته پس از بازگشت از آنکارا به صورت روشن‌ اعلام کرد که ايالات متحده همچنان به نيروهاي کرد به‌عنوان‌ هم‌پيمان نگاه مي‌کند و اين نيروها از منبج خارج نمي‌شوند. آنچه مشخص است، اين گسست ميان منافع آمريکا و ترکيه در شرايط کنوني ناشي از نزديکي ترکيه به (روسيه) در قبال موضوع کردها بوده و اگر معادله عفرين و ادلب و بازيگري دولت مرکزي سوريه همراه با روسيه به صورت ديگري رقم‌ بخورد، احتمال نزديکي مجدد آمريکا و ترکيه وجود خواهد داشت.در طرف ديگر، توافق ميان کردها و دولت مرکزي سوريه مي‌تواند راه‌گشاي مشکلات کردها باشد زيرا در صورت استقرار دولت ‌مرکزي سوريه در عفرين‌، به‌صورت اتوماتيک روسيه و ايران‌ هم موافق موضوع خواهند بود و خط بطلاني بر ترسيمات ذهني ترک‌ها براي استيلا در شمال غربي سوريه خواهند کشيد. سوريه و روسيه و همچنين ايران، مي‌دانند که حضور ترکيه در سوريه عملي‌سازي رؤياي عثماني‌خواهي است و ترکيه به وسيله عوامل خود سعي در ايجاد منطقه‌اي تحت نفوذ خود دارد، بنابراین نزديکي کردها به دمشق را به فال نيک‌ مي‌گيرند. هرچند احتمالا از ابتدا هم نقشه اين‌ بود تا با ورود نظامي ترکيه به عفرين و فشار جنگ نابرابر بر کردها، مسئولان محلي ناچار به پذيرش صيانت دولت مرکزي سوريه در عفرين‌ شوند اما ورود دولت مرکزي سوريه به عفرين چه کمکي به کردها مي‌کند؟اولين مسئله، بازگشت حاکميت به دولت مرکزي است و دمشق از طرق مختلف سعي خواهد کرد موضوع پرواز هواپيماهاي ترکيه بر فراز آسمان سوريه را تحت‌الشعاع قرار دهد. دومين‌ مسئله، ريختن آب سرد بر پيکر ارتش ترکيه و معارضان‌ براي کنترل کامل کانتون عفرين است چراکه سقوط عفرين و حاکميت معارضان وابسته به ترکيه در عفرين، محقق نخواهد شد. سومين عامل، با استقرار نيروهاي دولتي در دمشق طبعا ايران و روسيه هم استقبال کرده و ترکيه ديگر پيروز ميدان نيست و شکست سياسي ديگري را تجربه مي‌کند يا دست‌کم به اهداف خود نخواهد رسيد. اما ترکيه به حملات خود ادامه مي‌دهد يا نقشه ديگري را به اجرا درمي‌آورد؟بايد گفت اهداف ترکيه در «نشست آستانه» کاملا مشخص شده بود و روسيه هم‌ موافقت‌ خود براي ورود ترکيه به خاک‌ کانتون عفرين‌ را پذيرفته بود. در سمت ديگر نقشه ترسيمي ترکيه اشغال عفرين و ضميمه‌كردن آن است، اما پس از شکست نظامي در عرصه عمل، ترکيه اگر ببيند دولت مرکزي و کردها به توافقاتي رسيده‌‌اند و ديگر نمي‌تواند از آسمان عفرين‌ استفاده كند و مجبور به خاتمه عمليات شود، اقدام به ايجاد استحکامات در مناطق اشغالي کرده و به بهانه حفظ امنيت مرزها و دوركردن کردها در آرزوي رسيدن به دريا، نقاط تصرف‌کرده را به پايگاه دائمي تبديل مي‌کند؛ همچنان‌که در شمال عراق مبادرت به اين كار كردند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.