سازماندهی بلد نيستيم
بهروز غریبپور
آنطور كه من از تاريخ به یاد دارم، ما با هر چیز، بهشدت غیرسازمانیافته و عاطفی برخورد کردهایم. هیجانی که برای کمکرسانی به زلزلهزدگان کرمانشاه بروز کرد، نوید این را میداد که ما در مقابل حوادث اسفانگیز و مصیبتهای عمومی سمتوسویی دیگر را به خود گرفتهایم و چارهاندیشی ما لحظهای نیست. از روز اول، موج ابراز احساسات در شبکههای اجتماعی به راه افتاد و جادهها از شدت کمک بسته شد، ولی الان مردم آن منطقه هنوز گرفتارند. این مسئلهای است که از لحاظ حالت روانی جامعه ما قابل نقد است. نکته دیگر اینکه متأسفانه دولتها برای شرایط بحرانی ممکن است روی کاغذ بسیاری از چیزها را پیشبینی کرده باشند، اما در عمل نه مجریانی قوی دارند و نه از تجربه جهانی آموختهاند. ما هنوز در بم با ماندهها و ویرانههای زلزله چندینسال پیش روبهرو هستیم. در مناطق جنگی، در خوزستان هنوز با مصیبت ازبینرفتن فضای سبز و نخلستانها مواجهیم. در حادثه زلزله کرمانشاه نیز میبینیم که شرایط روزبهروز وخیمتر میشود. شايد مشکل اصلی این باشد که ما خیلی خوب بلدیم مویه و سوگواری کنیم، ولی در سازماندهی و همکاری گروهی و کار دستهجمعی مطلقا درجا میزنیم. البته نمیتوانیم بگوییم که همیشه در طول تاریخ چنین بودهایم؛ مثلا در دوره قاجار که حکومتی بیکفایت داشت، کاشان زیرورو شد و در 9 سال تبدیل به شهری دیگر شد پر از خانههای آباد و خود مردم، نیروهای محلی و معتمدان آستین بالا زدند و شهر را از نو ساختند. در تبریز نیز چنین اتفاقی افتاد. ما بلایای طبیعی زیاد داشتهایم و درعینحال توانستهایم ققنوسوار از خاکستر بیرون بیاییم و خود را احیا کنیم. در زمان وقوع حادثه کرمانشاه ما با دولت تدبیر و امید روبهرو هستیم که واقعا در این دو واژه باید تعمق کرد و باید پرسید که کجاست تدبیر و کجاست امید؟ اگر امیدوار بودیم که قیمت کانکس 1.5 تا 2میلیونی را دولت کنترل میکرد تا ناگهان به هفت میلیون و هشت میلیون نرسد؛ اگر تدبیری اندیشیده و گفته میشد که خانوادههای اجارهنشین نیز میتوانند از این کانکسها استفاده کنند، میشد از «رویکرد مدبرانه» و «تدبیر» صحبت کرد. من این رویکرد مدبرانه و تدبیر را اصلا نمیبینم. نکته دیگر تبعیض است. تبعیض بین همان مردم مصیبتزده دردناکترین مسئله است. «چو عضوی به درد آورد روزگار/ دگر عضوها را نماند قرار» را در روزهای اول داشتیم، منتها الان خبری از آن نیست. اشخاصی مانند آقای زیباکلام و علی دایی پولهایی جمعآوری کردند و طبیعی است باید کارنامه خود را ارائه و گزارش دهند تا ببینیم در چه مرحلهای هستند. آیا آنها نیز به همین کندی مدیران غیرمسئول عمل میکنند یا مسئولانه عمل میکنند؟ بههرحال شرایط دردناکی برقرار است. این نیز به مقدار زیادی خودخواهی است که بگویم نگران آن روزی هستم که زلزله تهران رخ دهد و ما از این تجربههای کوچکتر نیاموخته باشیم و تجربهای سخت که بر اساس پیشبینیها حتما اتفاق خواهد افتاد، پیش بیاید. من خود را برای آن مصیبت آماده کردهام، اگر زنده باشم و زیر آوار نمانده باشم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.