غرور ملی را خدشهدار نکنیم!
وحید معتمدنژاد . فعال فرهنگی
فارغ از تمام جنجالهای پیشآمده بعد از برنامه ورزشی نود در شبکه 3 سیما و اینکه چه کس یا کسانی برنده این مناظره داغ بودند، توجه به غرور ملی در شرایط حال جامعه که سالهاست در حوزههای گوناگون بهگونهای خدشهدار شده، بسیار درخور تأمل است.
در سالهای گذشته، تجربه نشان داده است وزنکشی در بسیاری از حوزهها در نهایت به سیاست ختم شده و نتایج جبرانناپذیری به بار آورده است و این تداخل حوزهها، از نظر کارکردی منجر به نوعی بیاعتمادی اجتماعی شده است. امروزه اگر سخت پیگیر توسعه پایدار هستیم، مسیر آن به انتها نخواهد رسید، مگر اینکه به تفکیک وظایف هریک از حوزههای پیمایشی توسعهگرا بیندیشیم و این نیز محقق نمیشود جز با اندیشیدن به مسیری طولانی که از آن با هزینههای گزافی عبور کردهایم. تلنبارشدن مشکلات و نبود راهکاری برای بیان آنها، ازجمله مواردی است که جامعه امروز ما با آن دستبهگریبان است و هرازچندگاهی با اشکال گوناگون سر باز میکند و در دل خود با نابهنجاریهای اجتماعی و سیاسی به بیرون نشت میکند. طبیعی است در چنین مواقعی، مدیریتی کارآمد خواهد بود که با کمترین آسیبهای اجتماعی، آنهم با روش و ابزاری مناسب، بتواند از بروز حوادثی که به جریحهدارشدن غرور ملی میانجامد، جلوگیری کند. مناظره دوشنبهشب در برنامه ورزشی نود که به قصد روشنگری انجام شد، درواقع رویارویی دو تفکر با انباشت مشکلاتی در حوزه ورزش بود که جامعه ایرانی در سالهای گذشته در خود ذخیره کرده و از بیان آن به صورت مستقیم و راهکارهای قانونی عقب افتاده بود و این برنامه توانست تلنگری بر بیان مشکلات از سوی نمادی مردمی و ورزشی که با خود حمایت اجتماعی را به همراه داشت، شود. تا اینجای سخن، بحث بر سر تطابق اسنادی و گفتوگوی چالشی درباره آن درخصوص بخشی از مشکلات و معضلات حاکم بر حوزه ورزشی بود که بخشی از جامعه به آن توجه داشته و افرادش در هر لحظه دنبال رمزگشایی آن هستند؛ اما ورود طرف دیگری به مناظره، با هر هدفی، در بیشتر جوامع بینالمللی امری بهغایت طبیعی است و اینکه با توجه به انتخاب واژهای که در دل خود بار معنایی گوناگونی دارد، هر فرد ایرانی بنا بر سلیقه و فهم خود به رویارویی با او بپردازد و هرگونه شتابزدگی را در پیشینه فرد یادشده و نتایج مثمرثمر او به چالش بکشد، جای تعمق دارد. اما اینکه نتایج این مناظره تا کجا و در چه مسیری به منافع عمومی و ملی مربوط میشود، نوع برخورد هیجانی و احساسیای است که بخشی از جامعه را درگیر کرده و خواسته یا ناخواسته منجر به عکسالعملهایی از سوی طیفهای گوناگون اجتماعی شده است که میتواند پیامدهای غیرهمگرایانهای نیز داشته باشد و مسیر توسعهای را که در سالهای گذشته برای ورزش ایران به وجود آمده است، بهگونهای دیگر رقم بزند. سخن بر سر حمایت از هیچکدام از طرفین مناظره نیست، بلکه واجب و فرض دانستن اهمیت و توجه به رویدادی ورزشی است که در چند ماه آینده برای کشورمان حکم رونمایی از «قاب فرهنگ ناب ایران» را دارد که در آن حرف برای گفتن بسیار است؛ از تلاش دستاندرکاران حوزه ورزش گرفته تا توجیه استراتژی انتخاب سرمربی و هزینههای آن و همچنین روحیه جوانمردی جوان ورزشکار ایرانی و اضافه بر آن صبر و شکیبایی فرد فرد ایرانیها و انتظارشان از پیروزشدن در مراحل بعدی جام جهانی که اینها همه ریشه در فرهنگ ایرانی دارد و بدیهی است هر نوع نگاه دیگری بر این جریان عظیم جهانی، میتواند تأثیر نامطلوبی بر روند مثبت جهانیشدن فرهنگ ایران که ورزش جزئی از آن محسوب میشود، گذاشته و ما را از مسیر توسعه منحرف کند. بر این اساس، بهتر است یادآور شویم وحدت اجتماعی صرفا در حوادث طبیعی و غیرمنتظره در مکان و زمانی خاص، درخور اعتنا و سنجش نیست که برعکس در همگرایی هوشمندانه در برابر اتفاقاتی است که لحظهای در جامعه و افکار عمومی به وقوع میپیوندد. آنچه این روزها افکار عمومی را تحتالاشعاع قرار داده، شکاف بین قهرمانپروری است که از یکسو جنبه داخلی آن را اشاره رفته و از سوی دیگر، به جنبه بینالمللی آن معطوف شده است که این خود در نبود تشخیص مرزهای این دو حوزه خلاصه میشود و تفکیک آن میتواند راهگشای بسیاری از اختلافات کنونی بر سر خروجی این مناظره باشد؛ به این مفهوم که قهرمانپروری در هر دو حوزه بدون کمترین آسیبی به هر دو، نوید توسعه پایدار در همه حوزهها بهویژه ورزش ایران است. جامعه امروز ایران در کنار چالشهای گوناگونی که با آن مواجه است، نیاز به آرامش و ورود به درگاهی دارد که بتوان از آن ورودی، به اشاعه فرهنگ و قدرت همهجانبه چه در صحنه ورزشی و چه سایر صحنهها پرداخته و از این طریق نشاط و شادمانی به اجتماع برگردد. به امید آن روز
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.