انتخاب غلط
لارنس ويلكرسون . ترجمه: شهرام زرندار
من یک بار به برگزیدن غلط جنگ کمک کردهام، این مسئله دوباره در حال رخدادن است. 15 سال پیش در همين روزها، وزیر امور خارجه وقت ایالات متحده در سازمان ملل برای برگزیدن جنگ پیشگیرانه علیه عراق سخن گفت. بهعنوان رئیس ستاد در وزارت خارجه به «کالین پاول» کمک کردم تا تصویر روشنی از اینکه جنگ تنها انتخاب باقیمانده است، ارائه دهد. اینکه «هنگامی ما با رژیمی رودررو هستیم که جاهطلبیهایی برای اعمال سلطه منطقهای دارد، سلاحهای پنهانی کشتارجمعی دارد و خاک خود را بهشت و پناهگاه تروریستها قرار داده است و از آنها حمایت میکند. ما با گذشته رودررو نیستیم، بلکه با حال حاضر مواجهیم. درصورتیکه عمل کنیم، میتوانیم حتی با آیندهای ترسناکتر رویارویی کنیم». به دنبال سخنرانی توجیهی پاول در آن روز سرد، من آنچه را انجام داده بودیم، بررسی کردم. در آن لحظه فکر کردم همه آنچه انجام داده بودیم، به دلیل هیچ بوده است و با وجود تلاشهایمان، ما نتوانسته بودیم حمایت اساسی بینالمللی را از آن خود کنیم. بعدا در اواخر آن روز و هفته، نظرسنجیهای انجامشده نشان میدادند او بسیاری از آمریکاییها را متقاعد کرده است. آن تلاش منجر به انتخاب جنگ عراق شد؛ انتخابی که منجر به باخت فاجعهبار برای منطقه و ائتلاف به رهبری ایالات متحده شد و کل منطقه خاورمیانه را بیثبات کرد. این مسئله نباید فراموش شود؛ زیرا دولت ترامپ نیز مشغول استفاده از همین کتاب بازی برای آفریدن تصویری غلط مبتنی بر این است كه جنگ تنها راه برخورد با ایران بهوجودآمده است. درست کمی بیشتر از یک ماه پیش، نیکی هیلی، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل، گفت: دولت ترامپ شواهد غیرقابل انکاری در دست دارد که نشان میدهد ایران بر اساس قطعنامههای شورای امنیت، در برنامه موشکهای بالستیکش و جنگ در یمن همکاری نمیکند. نیکی هیلی درست مانند پاول تصاویر ماهوارهای و سایر شواهد فیزیکی را که تنها در دسترس جامعه اطلاعاتی ایالات متحده است، برای اثبات نظرش نشان داده است؛ اما این شواهد کافی نبودهاند و او نتوانسته نظرش را اثبات کند. این مسئله تکاندهنده است که تا چه حد آن لحظه، شبيه لحظه سخنرانی توجیهی آقای پاول در سال 2003 است و تا چه حد روشهای دولت ترامپ بهطورکلی با روشهای جورج دبلیو بوش و معاونش «دیک چنی» برابری میکند. همچنان که سخنرانی هیلی را در آژانس اطلاعاتی وزارت دفاع ایالات متحده نگاه میکردم، خواهان نشاندادن ویدئو پاول بر دیوار پشت سر او بودم تا آمریکاییها در لحظه بتوانند تشخیص دهند چگونه آنها درست در راهی قدم گذاشتهاند که در سال 2003 به آن هدایت شده بودند؛ راهی که در نهایت به جنگ انجامید. جنگ با ایران 10 تا 15 برابر بدتر از جنگ عراق از نظر تلفات و هزینههایش خواهد بود. در طرحهای دولت ترامپ و بیانیه راهبرد امنیت ملی او درباره ایران، آمده است: «هرچه مدت طولانیتری تهدیدهای کشورهای مُصر برای اشاعه و توسعه سلاحهای کشتارجمعی را نادیده بگیریم، این تهدیدها بدتر میشوند و انتخابهای دفاعی کمتری خواهیم داشت». تیم بوش- چنی نمیتوانستند این مسئله را هنگامی که درباره تهاجم به عراق میاندیشیدند، بهتر از این مطرح کنند. این راهبرد ایران را بهعنوان یکی از بزرگترین تهدیداتی که آمریکا با آن روبهروست، مطرح میکند و این بسیار مشابه ترتیبی است که جورج دبلیو بوش، صدامحسین را طبقهبندی کرده است. درحالیکه چین، روسیه و کرهشمالی، همه چالشهای بزرگتر و قویتری از ایران برای آمریکا و همپیمانانش مطرح میکنند. آدمی باید درباره اینکه تیم ترامپ ایدههایش را از کجا میگیرد، سرگردان و متعجب شود. سخنان هیلی در بیان این مسئله موفق نبود و هیچکس بهجز نخبگان امنیت ملی، این راهبرد را حتی نخواهند خواند و این صدالبته مهم نیست؛ اما ما این مسئله را قبلا دیدهایم؛ کمپین متکی بر سیاسیکردن امور اطلاعاتی و تصمیمات سیاسی کوتهبینانه برای اثبات ضرورت آغاز جنگ. در اوايل نوامبر، خبری از سوی مقامات بینام آمریکایی درباره اسنادی از مجتمع نظامی اسامه بنلادن منتشر شد که شواهدی را دال بر حمایت ایران از جنگ القاعده با ایالات متحده مطرح میکرد. این مسئله یادآورنده تلاشهای ناامیدانه چنی، معاون رئیسجمهور در سال 2002-2003، برای جمعآوری شواهد مربوط به روابط صدامحسین با القاعده از زندانیهای گوانتانامو است. مسئله اطمیناندادن به رئیس سیآیاِی، جورج تِنِت، به آقای پاول برمیگردد. تنت به پاول اطمینان داده بود که رابطه بین صدامحسین و اسامه بنلادن انکارنشدنی است و این گزارش او منجر به جهتگیری جنگطلبانه پاول در سخنرانی توجیهیاش در سازمان ملل شده بود. امروز ما میدانیم که تا چه حد تنت اشتباه کرده است. موضوع جنگ با ایران در دولت ترامپ در دستور کار هیلی در سازمان ملل قرار گرفته است. اولتیماتوم ترامپ برای تأییدنکردن پایبندی ایران به برجام، در این راستا سنجیده میشود و اینکه او از کنگره خواسته توافق هستهای با ایران را تصحیح کند. همه این فشارها نشانگر راهی است که کاخ سفید به ایران دارد تا مانند دولت بوش، وقایع بیارتباط با هم را در خدمت آفریدن گفتمانی قرار دهد که در آن جنگ با ایران تنها سیاست قابل اتکا و اعتماد است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.