حفرههای عمیق در یک جشنواره
امیرحسین علمالهدی
قرائتی از جشنواره فیلم فجر (فاصلهگذاری بین جشنواره عمدی است!) این جشنواره را در تراز سیاستهای فرهنگی کشور میداند و معتقد است این قرائت به دلیل برگزاری این جشنواره همزمان با برگزاری جشنهای دهه فجر باید فیلمهایی را به نمایش بگذارد که با این سیاستها همخوانی داشته باشد! طبیعی است که در دولت یازدهم و بالاخص دوازدهم این قرائت هر سال در حال پررنگشدن است و این نشاندهنده پررنگشدن سیاست برگزاری جشنواره به دور از هیجانات و حواشی مختص سینماست! سینمادوستان میدانند که مهمترین جذابیت هر جشنوارهای در حواشی جذاب آن است و مگر میشود جشنوارهای باشد بدون حاشیه! پرهیز دارم از قیاس جشنواره فجر با جشنواره کن، برلین، ونیز، پوسان و... و معتقدم که این قیاس همانند دادن آدرس اشتباه به خواننده است و نمیتوان صرف نمایش یک تعداد فیلم در ۱۱ روز در سراسر یک کشور را منتسب کرد به برگزاری یک جشنواره و همچنان اعتقاد دارم جشنواره فیلم فجر به عنوان بومیترین و داخلیترین جشنواره یک کشور در جهان شناخته میشود و فقط در ایران است که یک فیلم میتواند در ۱۱ روز در یک شهر (تهران) بیش از ۷۰ سئانس نمایش داشته باشد و در هر استان نیز یک بار به نمایش درآید و جمع نمایشهایش به بیش از صد سئانس برسد و یک فیلم را بیش از ۱۰ تا ۱۵ هزار نفر خواهند دید (سقف نمایش فیلمها در همه جشنوارهها بیش از چهار سئانس نیست!) این نوع برنامهریزی نمایش فیلمها در یک جشنواره را نباید با هیچ کجای دیگر مقایسه کرد!
قصدم از تحریر این یادداشت نقد این رفتار جشنوارهای نیست و همچنان اعتقاد دارم یکی از مهمترین دلایل عدم توسعه سینما در ایران این نوع نمایش جشنواره فیلم فجر است و کاهش عطش مخاطب در بیش از ۸۰ درصد فیلمها در این جشنواره از دستاوردهای منفی و برخلاف اقتصاد سینماست. بگذریم و اما دلیل اصلی این یادداشت: چرا در این سالها از فیلمهای تند و تیز سیاسی و برخلاف قرائت رسمی خبری نیست؟ مهمترین وظیفه سینما پرسش است و مگر میشود برخلاف ذات سینما رفتار كنيم؟ بهشدت معتقد به ساخت فیلمهایی براساس قرائتهای رسمی هستم و معتقدم این نوع فیلمها باید ساخته شوند تا به بخشی از نیاز مسئولان برای دیدهشدن قرائتهای خود از سینما بر پرده نقرهای جامه عمل پوشانده شود اما وظیفه دیگر سینما که ایجاد پرسش از هزاران حفره عمیق حوزه سیاست، اجتماع، آموزش، فرهنگ، اقتصاد و... است، برعهده چه رسانهای است (در این نوشتار بُعد رسانهای سینما را بیشتر از هنر و اقتصاد میبینم)؟ مگر میشود در کشوری که بالاترین رأس حاکمیت بارها خواستار نقد حتی به خود شده است، ما در يك جشنواره ۳۶ساله هیچ نقد تندوتیزی از نمایش حفرههای عمیق (آسیبهایی که در همه حوزهها با آنها دستبهگریبانیم) نداشته باشیم؟ مدیریت فرهنگی باید از این ۱۱ روز که توجه اکثر مردم به جشنواره است استفاده كند و استراتژی خود را با اجازه ساخت فیلمهایی که خطرات سهمگین این حفرهها را به چالش میکشد، افکار عمومی را متوجه خطرات پیشرو كند! ساخت آثار ارزشمند انقلاب، دفاع مقدس، تکفیریها و... لازم و ضروری است اما نساختن فیلمهایی از این حفرههای خطرناک از نظر نگارنده مهمترین و بزرگترین اشتباه مدیریت فرهنگی است و ایجاد یک هارمونی درست در مضامین از تمام دستاوردها و خطرات پیشرو و... نشانه پویایی یک جریان فرهنگی بهروز را خواهد داشت. نساختن یا عدم نمایش فیلمهایی که به آسیبهای عمیق جامعه در همه حوزهها میپردازد، به معنای حذف این آسیبها از اجتماع نیست بلکه به معنای حذف قرائتی است که امام راحل(ره) از هنر مدنظرشان بود: هنر در مدرسه عشق نشاندهنده نقاط کور و مبهم معضلات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و ... است! ما در جشنواره ۳۶ فیلم فجر به چه میزان به این سخن کلیدی بنیانگذار انقلاب وفادار هستیم؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.