آلودگی محیط و مشکل مدیریت منسجم
امانالله قراییمقدم
اکولوژی یعنی رابطه انسان با محیط طبیعی و رابطه جامعه با طبیعت سبب میشود که انسان در هر محیط طبق مقتضیات آن عمل کند. رابطه انسان با اقلیم یا محیط طبیعی سبب میشود مثلا خانهای که در ورامین یا گرمسار ساخته میشود، با خانههای مازندران یا گیلان تفاوت داشته باشد. کلیماتولوژیستها یا جغرافیگرایان به تأثیر طبیعت و محیط در زندگی اجتماعی مردم پرداختهاند؛ از قدیمیترینهای آنان میتوان از بقراط در یونان قدیم یا ابنخلدون تونسی در جهان اسلام نام برد و بعد مونتسکیو که قوانین و مقررات و آداب و رسوم و ارتباطات را در رابطه میان طبیعت و جامعه تعریف کرده است. بر این اساس رابطه انسان با طبیعت در زندگی اجتماعی مردم تأثیر دارد و در نوع برخورد مردم، اقتصاد، سیاست، فرهنگ و روح و روان مردم مؤثر است.
آلودگیهای متعدد محیطزیستی (آلودگی آب، آلودگی هوا و... ) از دید سیاسی نشان میدهد دولت مدیریت منسجم و مستحکمی نداشته است، مثلا نتوانسته است تمهیدات لازم را برای مهارکردن آبهای سطحالارضی و تحتالارضی به کار بندد. ناکارایی مدیریتی به عواملی مثل نبود برنامهریزیهای درست در طول سالها، چشمانداز ضعیف و ناتوانی در دیدن آینده برمیگردد. اجازهای که برای حفر چاههای موتوری و استفاده از پمپهای برقی در کشور در زمان آقای احمدینژاد داده شد، نمونهای از نبود چشمانداز درست مدیریتی است و اینکه نظام مصرف بهینه آب در سطح خانوادهها در آب شرب مصرفی و آب کشاورزی وجود ندارد، سبب خشکشدن چاهها، قناتها و کاریزها و نشست زمین و فروکشکردن آبهای سطحی شده است. مسائلی که برای دریاچه ارومیه، دریاچه قم و تالابها در سطح کشور پیش آمده ، همه به دلیل ندانمکاری و مدیریت نادرست و ناصحیح به وجود آمده است و جامعه را به این نتیجه رسانده که این مدیریت درست و کارایی نیست. این رابطه در سطح فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تأثیری نامطلوب بر جا گذاشته است. تأثیر اجتماعی آن را در تعطیلی مدارس میتوانید ببینید. آموزشوپرورش در هر سال چندین روز به دلیل آلودگی هوا تعطیل میشود و این امر کیفیت تحصیل را پایین میآورد. بیماریهایی که از این آلودگیها ناشی میشود و آثار اجتماعی و اقتصادی آنها نمونه دیگری است که میتوانید در نظر بگیرید. تعطیلی مدارس به علت آلودگی هوا نمونهای است که نشان میدهد دولت از مهار آلودگی و گردوغبار عاجز است و ناکارآمدی و مدیریت غلط و نبود چشمانداز درست را آشکار میکند. دولت باید چند قدم از مردم جلوتر باشد، اما چون نتوانسته است چنین باشد، پدیدههایی مانند این ریزگردها را میبینیم. گردوخاکی که اکنون در خوزستان چنان وضعی را ایجاد کرده و دامنهاش به تهران رسیده است، نشان میدهد که مدیریت منسجم و کارآمد نیست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.