|

پژوهشگران مطبوعات و كمبودها

ايسنا: در نشست تخصصی «مطبوعات ایران در دوره قاجار» فرید قاسمی و منصور اتحادیه (پژوهشگر تاریخ قاجار) از كمبود‌ها در نحوه نگهداري اين ميراث گذشتگان سخن گفتند. فرید قاسمی به مرور تعداد نشريات بر اساس مدارك موجود پرداخت و گفت: «ما تا انقراض دوره قاجار و در ۱۵۴ سال اول فارسی‌نویسی مطبوعاتی در جهان ۲۳۸ عنوان نشریه فارسی در ۱۸ کشور به‌جز ایران منتشر شد (بنا بر تقسیم‌بندی جغرافیایی امروز) که از این تعداد نام ۲۸ عنوان را فقط در میان منابع اصلی مانند سفرنامه‌ها و خاطرات و روزنامه‌های دوره قاجار پیدا کرده‌ام، اما در این میان نشر ۲۱۰ عنوان در ۱۸ کشور جهان برایم مسجل است که ۱۳۴ عنوان آنها در هیچ‌یک از کتابخانه‌های ایران موجود نیست و ۷۶ عنوان در کتابخانه‌های کشور داریم که بیشتر آنها دوره‌های ناقص است». این پژوهشگر تاریخ مطبوعات درباره نحوه نگهداري آثار قديمي گفت: «در کشوری که بیشتر خاک آن زلزله‌خیز است و سوانح طبیعی بخش زیادی از اخبار آن را دربر می‌گیرد، تنها در سه کتابخانه‌ نگه ‌داشته می‌شوند. امیدواریم تمام کتابخانه‌های کشور به هم وصل شوند و تصاویر مبادله شوند تا اگر به هر دلیلی اصل این اسناد از بین رفت، حداقل تصویر آنها موجود باشد». او با طرح این پرسش‌ها که «آیا ما از داشته‌هایمان به‌درستی مراقبت کرده‌ایم؟»، «آیا مبادله تصویر نسخه‌های موجود بین کتابخانه‌های کشور جز زمان شورای ساماندهی میراث مطبوعات انجام گرفت؟» و «آیا کل داشته‌های کشورمان اطلاع‌رسانی شده‌اند؟»، بیان کرد: «پاسخ همه این پرسش‌ها خیر است. ما داشته‌هایی در کشورمان داریم که اساسا هیچ‌کسی از آنها اطلاعی ندارد. کاخ‌موزه‌ای در تهران هست که منابع دوره قاجار، به‌خصوص قبل از مشروطه را سالیان‌سال است که در ‌دسترس پژوهشگران قرار نمی‌دهد. برخی اجازه نمی‌دهند پژوهشگرانی که مستقل و در دفتر خودشان مشغول‌ به ‌کار هستند به اسناد دست پیدا و کارشان را تکمیل کنند». او در بخش ديگر سخنانش گفت: «طبیعی است وقتی زیر‌ساخت فراهم ‌نشده، نمی‌توان دانش‌نامه نوشت. به ‌باور من یکی از این زیرساخت‌ها همان صفحات ترحیم و تسلیت روزنامه‌هاست که اصلا به نظر برخی از پژوهشگران نمی‌آید که اگر می‌آمد امروز به یقین دانشنامه‌های ما کامل‌تر می‌شد. سال آینده پنجاهمین سال تأسیس بهشت‌زهراست و امیدواریم یک بانک اطلاعاتی برای آن درست کنند تا دانشنامه‌های ما کامل شوند». منصور اتحادیه، پژوهشگر تاریخ قاجار و استاد بازنشسته دانشگاه تهران، نیز دیگر سخنران این مراسم بود که در سخنانی، دو نشریه «پند» و «ایران جوان» به سردبیری حسن مشرف‌نفیسی در دوران سلطنت پهلوی اول را معرفی کرد و به بیان توضیحاتی درباره چالش‌هایی که این دو نشریه با آنها مواجه بودند پرداخت و با بیان اینکه «ما به یک رشد اقتصادی نیاز داریم»، افزود: «رشد سیاسی با مطبوعات آزاد امکان‌پذیر است، ولی از سوی دیگر هم باید آن‌قدر رشد سیاسی داشته باشیم که کسی دست به توهین و افترا نزند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.