عرق سرد و حق دریغشده
گيسو فغفوري
«عرق سرد» دومین فیلم «سهیل بیدقی» میتواند حال هر زنی را که میخواهد حضور اندکی در جامعه داشته باشد، خوب کند؛ زنانی که قرار نیست فقط در چارچوب رضایت همسر تعریف شوند، زنانی که برای آوردن کاسه شیر و چند برگ گل تعریف نشدهاند، زنانی که آرزویی بزرگتر دارند، دختران جوانی که اینروزها با گریم مردانه وارد ورزشگاه میشوند تا در این شادی که از آنها دریغ شده است، شرکت کنند. فارغ از نقد سینمایی، باید یادآوری کرد ساخت فیلمی چقدر میتواند برای سینما و جامعه ایران مهم و تأثیرگذار باشد؛ برای کسانی که وقتی به تماشای آن مینشینند سؤالات زیادی برایشان به وجود میآید؛ سؤالاتی که در نهایت به تفکر و تغییر میرسد.
فیلم درباره ممنوعالخروجشدن یک ورزشکار فوتسال از سوی همسرش است؛ مردی که به دلایل متعدد، از جمله عدم تمکین، عدم رضایت، حالگیری، آدم احساسیبودن، پسزدهشدن و... این تصمیم را گرفته است. او همه آن خصوصیاتی را دارد که شاید یک زن آرزویش را داشته باشد؛ در ظاهر خوشقیافه، مشهور، پولدار و حتی عاشق به نظر میرسد، اما چرا هیچکدام از اینها برای ادامه زندگی و همراهی این زوج کافی نیست و باعث مشکل میشود؟ شاید بتوان دلیلش را نادیدهگرفتن یک حق دانست، حق مستقلبودن و شخصیت مستقلداشتن. «افروز» شخصیت فوتسالیست فیلم، برای ردشدن از سدی که همسرش جلوی او قرار داده است، تمام راههای قانونی، احساسی و حتی واکنشی را طی میکند. او خود را به آبوآتش میزند، شکایت میکند، منت میکشد، کتک میزند، آبروریزی میکند و در نهایت آنچه به دست میآورد محرومیت و اخراج است. این فیلم خیلی راحت میتوانست تبدیل به یک فیلم شعاری شود؛ فیلمی که تنها سخنان یک طرف دعوا (زنان) را بیان کند، اما برای اینکه درگیر این ماجرا نشود، از منظر سینمایی وارد شده و با عوضکردن برخی مسائل حقوقی و سرعتبخشیدن به آنها سعی کرد در یک فرصت چهارروزه مسائل را به تصویر بکشد. در این فیلم فضای جامعه و رفتارهای اجتماعی و مدنی ایران به صورت خلاصه بیان میشود. گرفتن وقت دادگاه نیاز به زمان زیادی دارد، وقتی یک حقی در محضر به دیگری داده شده است، با پارهشدن نقض نمیشود؛ اما برای اینکه شرایط این اتفاق کاملتر تصویر شود، این فشردهسازیها صورت گرفته است. به نقش شبکههای اجتماعی، هشتگسازیها، حمایتها، هیجانات ناگهانی کاربران و... نیز بهخوبی اشاره شده است. ثبت احوالات کنونی زنان عرصههای مختلف (ورزشکار، وکیل، مسئول و...) و کمبودهای قانونی از ویژگیهای مثبت فیلم «بیدقی» است که پرسشهای متعددی را ایجاد میکند و نشان داده از مشاوران توانایی استفاده کرده است. در نهایت این فیلم میتوانست سرنوشت چهرههای شناختهشده نظیر نیلوفر اردلان یا زهرا نعمتی باشد، اما بعد از چهره سنگشده «باران کوثری»، جمله «هشت زن ورزشکار فقط در سال 96 ممنوعالخروج شدهاند، از تعداد زنان بینامونشان خبری در دست نیست» روی پرده نقش میبندد تا سراسر وجود تماشاگر را عرق سرد دربر بگیرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.