شب پاياني تئاتر فجر
نامآوران و بينامان خوشنام
رضا آشفته: در حالي سيوششمين جشنواره بينالمللي تئاتر فجر به پايان رسيد كه در ميان برندگان اين دوره هنرمنداني مانند مسعود دلخواه، عليرضا نادري، اشكان خيلنژاد، مرتضي اسماعيلكاشي، حسين محباهري و مهدي ضياءچمني حضور داشتند. در كنار اينان عدهاي هم بودند كه توانستند به نامآوران بپیوندند و در آينده براي تئاتر ايران شوروحالي بيافرينند. آرش عباسي، فرزين محدثي، آنکيدو دارش، باران احصايي، معصومه رحماني، هوتن شكيبا، ساناز بيان، امير منيري، پيام لاريان، مهران امامبخش، احسان کرمي، مهسا غفوريان، ستاره پسياني و سعيد حسنلو سالهاي پيش نيز از فجر جايزه گرفته بودند و اين جوايزشان مقدمهاي ميشود براي بهتر كاركردنهايشان، اما در اين ميان نامهای معصومه کریمی، محمد نيازي، علي ملاحيمحمد، آرام ساعدپناه، رضا ثلاثي، پژمان شاهوردي، بهنام خانيكي، کيوان سررشته، ليلا حکمتنيا، حميدرضا محمدي، شهاب افتخاري، ميلاد قنبري و سعيد باديني در تئاتر ايران بهعنوان هنرمند مستعد ثبت شده كه ميتوانند كماكان با خلاقيت هنريشان زمينهساز اتفاقات بهتري در تئاتر ايران باشند. بخش بينالملل در اين دوره در بخش بينالملل آثار ايراني نسبت به آثاري خارجي برتري نشان دادند، اما آثار خارجي در بخش خارج از صحنه بسيار بهتر بودند و ميتوانستند نمونههاي قابل پيشنهادي را براي تئاتر ايران در سالهاي آينده ارائه كنند. همچنين حضور شهرستانیها و قابليتهايشان در رقابت و كسب جايزه نسبت به هنرمندان تهراني خيلي بهتر از سالهاي قبل بود و اين خود خبر از بهبودي وضعيت توليد تئاتر در استانهاي مختلف ميدهد. همچنين توليدات خياباني بهلحاظ كيفي از رشد چشمگيري برخوردار شدهاند و جشنواره مريوان مكمل اين قضيه روبهرشد تئاتر خياباني است. هيئت داوران بهخاطر دراماتورژي نمايش «مفيستو» تقدير ويژه خود بههمراه جايزه نقدي را به مسعود دلخواه اهدا كرد. همچنين عليرضا نادري براي نوشتن «كوكوي كبوتران حرم» بهعنوان نمايشنامهنويس برگزيده بخش مسابقه ايران الف انتخاب شد. اشکان خيلنژاد براي کارگرداني و طراحي صحنه نمايش «پسران تاريخ» دو جايزه را از بخش بينالملل دريافت كرد. مهدي ضياءچمني از مشهد براي نگارش نمايشنامه «حذفيات» برنده جایزه بهترین نمايشنامهنويس بخش بينالملل شد. همچنين در زمينه بازيگري، مرتضي اسماعيلکاشي براي بازي در نمايش مفيستو و خانم کاتيا بورکله براي بازي در نمايش «هملت» از آلمان در بخش بينالملل برگزيده شدند. از ديگر جايزههاي بخش بينالملل ميتوان به ندا نصر براي طراحي لباس نمايش «فهرست مردگان» و والنتاين دايننس و جرون ويتس براي طراحي صدای نمايش «دهنگنده» از بلژيک اشاره كرد. نبايد در امر فرهنگ به نتيجه فکر کرد فرهاد مهندسپور، دبير سيوششمين جشنواره تئاتر فجر، در سخنان کوتاهي با اشاره به اينکه شب اختتاميه جشنواره تئاتر فجر براي او شبي باورنکردني است، گفت: تمام گروههاي ما که مشغول فعاليت در جشنواره بودند نميدانستند از آغاز يا پايان جشنواره بايد شاد باشند؛ ولي اين پايان مرا ناراحت کرده است. مهندسپور با بيان اينکه من فردي دووجهي هستم، گفت: يک وجه من معلمي است و وجه ديگرم کارگرداني. در کلاس، زمان مباحثه وجه دوم به من کمک ميکند باعث اوجگيري دانشجويان نشود. در اين دوره نيز اين دو وجه به من کمک کرد. دبير جشنواره تئاتر فجر با يادآوري دوره 23 جشنواره تئاتر فجر و دبيري آن در سال 83 گفت: در آن زمان به من ميگفتند مهندسپور خيلي ديکتاتوري کرده و اين اشاره را اکنون ميفهمم که درست است. واقعيت آن است که در امر فرهنگ نبايد به نتيجه فکر کرد و من آن زمان به نتيجه فکر ميکردم. پيامبري که در بيابان کشتي ميسازد، عقلانيتي داشته. بزرگترين خطاي ما انديشيدن به نتيجه است و نتيجه از آن ما نيست. من اين را امسال آموختم. او گفت: جايزه را از دست کساني ميگيريد که جايزه نگرفتند و اين جايزه همه ماست. نکته دوم انتقاداتي است که گفته شد و در جاهايي تندي و درشتي شد و در وراي آن من حقانيتي ديدم که به من آرامش داد. آنان خيرخواهان ما بودند و ما بايد با آنان گفتوگو کنيم. مهندسپور با قدرداني از تمام کساني که در برگزاري جشنواره او را همراهي کردند سخنان خود را به پايان رساند. حضور بهتر شهرستانها سيوششمين جشنواره بينالمللي تئاتر فجر در حالي به پايان رسيد که هنرمندان 9 استان کشور در جمع برگزيدگان بخشهاي بينالملل، مسابقه تئاتر ايران (ب) و تئاتر خياباني، داوري بنياد شهيد و بنياد حفظ آثار، جوايز جشنواره را به خانه بردند. در جمع برگزيدگان اين دوره جشنواره، تئاتر مشهد با چهار جايزه و دو تقدير در فجر سيوششم يکي از موفقترين شهرهاي کشور بود. در بخش مسابقه بينالملل مهدي ضياءچمني براي نگارش نمايشنامه حذفيات جايزه بخش نمايشنامهنويسي را از آن خود کرد. در بخش مسابقه تئاتر ايران (ب) نيز نمايشنامه «پيانيستولوژي» با کسب جايزه ويژه هيئت داوران، جايزه موسيقي، جايزه طراحي صحنه و دو تقدير در بخشهاي بازيگري زن و کارگرداني بيشترين جوايز جشنواره را از آن خود کرد. درحاليکه سعيد باديني، بازيگر نمايش «آيفون» از زاهدان نيز در بخش بازيگري مرد مسابقه تئاتر ايران (ب) مورد تقدير قرار گرفت، علي ملاحيمحمد از جزيره هرمز بهعنوان بازيگر برگزيده اين بخش جشنواره معرفي شد. «اعداد در بيابان» نام اثري از هرمزگان بود که ملاحيمحمد در آن ايفاي نقش کرد، اما «توليدي ليلي و مجنون» از بروجرد شگفتي بخش خارج از صحنه (مسابقه تئاتر خياباني) بود. اين نمايش جايزه ايده و کارگرداني را براي پژمان شاهوردي، جايزه بازيگري را براي گروه بازيگران، جايزه فضاسازي را براي رضا ثلاثي و در نهايت جايزه اجراي برگزيده را به دست آورد. در همين بخش، جايزه خلاقيت نيز به آرام ساعدپناه و آزاد روز جنگ براي موسيقي نمايش «آينه زندگي» از مريوان اهدا شد. برگزيدگان بخش بينالملل لوح تقدير و جايزه نقدي بهعنوان بهترين نمايش بخش مسابقه بينالملل به گروه نمايش پسران تاريخ از ايران و لوح تقدير و جايزه نقدي بهعنوان بهترين نمايش بخش مسابقه بينالملل به گروه نمايش ملانکولي (ماليخولياي اژدهايان) از فرانسه تعلق گرفت و اينگونه بود كه پرونده دوره سيوششم هم با تمام نقاط قوت و ضعفش بسته شد و البته اين نكته را بر ما يادآوري كرد با آنكه تئاتر ايراني دچار دگرگونيهاي اساسي ميشود، بهناچار بايد جشنواره تئاتر فجر نيز حالوهواي تازهتر و دگرگونشوندهتري را پيدا كند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.