حملات فردی داعش
یک پیام منتشرشده در اینترنت کاملا واضح بود: «طرفداران دولت اسلامی (داعش) که نمیتوانند به خارج سفر کرده و یا به تشکیلات بپیوندند، در هر جایی هستند چه ایالات متحده چه اروپا حملات خود را اجرا کنند». یک مهاجر بنگلادشی به نام عقایدالله با 27 سال سن این آموزه را به اجرا گذاشت و تلاش کرد با یک بمب دستساز به یکی از ایستگاههای مسافربری نیویورک حمله کند؛ عملیاتی که میزان دشواری تشخیص حملات فردی تندروها را وقتی به صورت خودبهخودی دست به حملات میزنند، آشکار کرد. البته اینگونه حملات در مقایسه با حملاتی که به صورت برنامهریزیشده گروهی انجام میشود و تقریبا مجریان قانون یا سازمانهای اطلاعاتی میتوانند ارتباطاتشان را زیر نظر بگیرند، کمضررتر است. عقایدالله موقع بهآتشکشیدن بمب بهشدت آسیب دید و بمب او که قرار بود در زیر ایستگاه اتوبوس و متروی میدان تایمز منفجر شود، بهدرستی عمل نکرد. شیماس هیوز، مشاور سابق در مرکز ملی مبارزه با تروریسم، میگوید حملات فردی معمولا به لحاظ تشکیلاتی ضعیفتر و کمخطرتر است چون در اینجا یک مشت هواداران وارد کار میشوند. مطالعاتی را که دانشگاه «جورج واشنگتن» درباره افراطگرایی انجام داده، نشان میدهد حملات فردی در ایالات متحده بیشتر شده است؛ برای مثال آمریکا از زمانی که داعش خلافت خود را در موصل اعلام کرد تاکنون شاهد 19 حمله از نوعی بوده است که اشخاصی الهامگرفته از این گروه آنها را انجام دادند. تعداد 12 حمله از این مجموعه فقط در سالهای 2016 و 2017 به وقوع پیوست. هیوز تأکید میکند: «متأسفانه ما شاهد افزایش اینگونه حملات هستیم». بازپرسان عقایدالله میگویند او از سال 2014 به شکل گستردهای تحتتأثیر تبلیغات داعش قرار گرفته بود؛ کسی که سه سال پیش از آن در قالب مهاجر قانونی از بنگلادش وارد آمریکا شده بود. مطالب ضبطشده از کامپیوتر شخصی عقایدالله نیز نشان میدهد او نوارهای ویدئوی داعش را میدیده و دوستانش را نیز به انجام حملات در محل زندگیشان تشویق میکرده است. کارشناسان نیز بر این باورند که موفقیت نیروهای ائتلاف در بازپسگرفتن زمینهای تصرفشده از سوی داعش موجب شد تا افرادی از روی خشم و انتقام دست به حملات جدیدی بزنند. کریستوفر رای، مدیر مرکز تحقیقات فدرال، چندی پیش در برابر کنگره گفت: هیچ گروهی به اندازه داعش در جذب اشخاص به سمت ایدئولوژی خود موفق نبوده است. تروریستها از طریق اینترنت توانستهاند به درون جامعه ما دسترسی پیدا کرده و از بین شهروندان ما سربازگیری کنند. تحلیلگران امنیت ملی اینگونه افراد را به سه دسته تقسیم میکنند: نخست گروهی که به دستور داعش دست به عملیات میزنند؛ مثل تندروهایی که سال 2015 حملات پاریس را ترتیب دادند و دستکم 130 نفر را کشتند. دوم، گروهی که ارتباط محدودی با تشکیلات دارند و تا حدود زیادی از جانب خودشان عمل میکنند و گروه سومی که هیچ ارتباطی با داعش ندارند، اما بعد از پذیرش تفکراتشان از طریق اینترنت دست به اعمالی میزنند. یوتا کلاوزن، استاد دانشگاه براندیز و کارشناس امور افراطگرایی، میگوید برای ستیزهجویان مجرب و آموزشدیده کاری ندارد که از خاورمیانه به اروپا یا آمریکا سفر کنند. اما در نمونههای اخیر ما هیچگونه آموزشی را مشاهده نمیکنیم. این نوع حملات فردی خسارتهای کمتری به بار میآورد؛ البته اگر حملاتی مانند اوکلاهما و اورلاندو را از آنها استثنا کنیم که در اولی فردی 168 نفر و در دومی 49 نفر را کشت. ماکس آبراهامز، استاد دانشگاه نورثایسترن و متخصص در امور تروریسم، میگوید: «یک یا دو نفر میتوانند خسارتهایی به بار بیاورند... اما این افراد نمیتوانند حملات تروریستی مستمری را موجب شوند».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.