چالههاي فساد
علی منتظری . روزنامهنگار و فعال رسانهای
باید با خود و فضای بیرونی «روراست» و «صادق» باشیم و نگران و ترسی از بیان واقعیت نداشته باشیم. این خاصیت «شفافیت» و «روراستی» است که قلبها را بهسوی ما میکشاند و آنگاه همه دردها به جان خریده میشود و با «نان و پیاز» تا آخر خط با تو حرکت میکنند اما اگر «عدم شفافیت و صداقت» در میان باشد و «مدیر مسئولیتدار» نتواند ایمان و روح مخاطبش یا ملتش را بهدست آورد، آنگاه «مشت بر سندان کوبیدن» است و قافیهها همیشه تا آخر خط به بیراهه میروند. شکی نیست که ایران سردرگریبان یک بحران اقتصادی است و همین امر میتواند دردسرهای بزرگی برای نظام، دولت و ملت ایجاد کند. اکنون بروز چنین دردسرهایی و مصادیق آن در جامعه و کشورمان بهخوبی روشن است؛ فقط کافی است به تحولات اخیر و پروندههای مالی و اقتصادی بزرگ و کوچک در دبیرخانههای قوه قضائیه و محاکم قضائی مراجعه کنیم تا ببینیم چه حجم وحشتناکی از ریشه «بحرانهای اجتماعی» در کشور در «دامن اقتصاد» لانه کرده است. به «حاشیه» نرویم و قرار شد که شفاف و صادق باشیم. ما قصد مدفونکردن «زحمات چهار دهه» را نداریم. قصد نداریم که مشکلات، بحرانها و جنگهای تحمیلی چندگونه نظامی، اقتصادی و سیاسی را علیه نظام و انقلاب اسلامی فراموش کنیم و قصد نداریم از تحریمهای ظالمانه علیه ایران در دهههای اخیر غفلت کنیم اما خروجی همه این «پستی و بلندیها» این است که در سال 1396 ما درگیر «مشکلات بزرگ اقتصادی» و ایجاد فاصلهها و «شکافهای بزرگ طبقاتی» هستیم. هرکه «پولدارتر» و وصلتر به «رانتهای اطلاعاتی و مدیریتی» در کشور است، اوضاعش روزبهروز بهتر میشود و کسانی که از این دامنه محروماند قریب به اتفاق درجا میزنند؛ اگر تاکنون به «خاک سیاه» ننشسته باشند. باید با خود روراست باشیم که فساد اقتصادی و مدیریتی، فسادهای بزرگ مالی و پولی در کشور و سوءاستفاده از نفوذ اداری در دستگاههای تصمیمگیرنده و رانتهای اطلاعاتی هیچ ربطی به تحریم و فشارهای خارجی ندارد بلکه گویای آن است که در درون کشور «چاله سیاهی» حفر شده که «جولانگاه مخالفان» شده است. این همان چالهای است که بین «ملت و نظام» فاصله میاندازد، پیوندهای ایمانی و روحی اعتمادساز بین مردم و نظام را نابود و الگوی مجسم از «شکاف بین مردم و نظام» ایجاد میکند و حالا میخواهیم بگوییم که آنهایی که بهدنبال براندازی «نظام جمهوری اسلامی ایران» بهعنوان «مصداق بارز دستاورد انقلاب اسلامی ایران» هستند، از همین چالههای شیطانی استفاده میکنند و «تئوری هرجومرج هوشمندانه» خویش را در همین تنور داغ کرده و میپزند. این قرائت یک دیدگاه شفاف از روند اقتصادی کشور است که اعتراضات اقتصادی مردم و نارضایتی آنها را به شکل فزایندهای در پی داشته است. این اصل و دیدگاه نیز درست است که «منشأ پیدایش تظاهرات» و تجمعات اخیر «نارضایتی اقتصادی» و اجتماعی بوده است و درست است که این اعتراضات فقط متوجه قوه مجریه نیست و قوای مقننه، قضائیه و دیگر مؤسسات نظام را نیز شامل میشود اما باید آگاهانه نیز اذعان کرد که روند اعتراضات به مشکلات اقتصادی متوقف نشد بلکه در ادامه «واکنشهای اعتراضی اقتصادی سازماننیافته» شاهد «واکنشهای سازمانیافته»ای بودیم که توانست روند اعتراضات اقتصادی را به یک بحران سیاسی تبدیل کند که هدف نهایی آن در افقی درازمدت ایجاد «هرجومرج هوشمندانه» در ایران است که معمولا آمریکاییها در کنار همپیمانانشان مثل انگلیسیها در این جریان استادانه عمل میکنند. این دو طرف تاریخی در ایران (انگلیس و آمریکا)، انگیزهها و پشتوانههای بزرگی در داخل دارند؛ حاکمیت تاریخی انگلیس بر کشور و سپس «میراثخواری آمریکا» پس از انگلیس، به خودی خود تواناییهایی بالا برای «مانور با چاشنی صبر» به آنها میدهد. روزی که «تحریمها علیه ایران» از سوی «آمریکاییها و شرکایشان» کلید خورد، آنها هیچگاه درصدد این نبودند که بار و میوه آن را در همان سالِ اعمالِ تحریمها برداشت کنند، بلکه زمان موردنظر آنها همین سالهای 96 و 97 است که همزمان با آن «سیاست هرجومرج هوشمندانه آمریکا» در «خاورمیانه» به بار نشسته و همه کشورهای منطقه خاورمیانه را درگیر جنگهای بینابینی و نیابتی کرده است. آنها سالها صبر کردهاند تا در سایه اعمال تحریمهای خفهکننده و محاصره اقتصادی و مالی، مثل چنین روزهایی «میوههای» موردنظر را از «درخت تحریم» بچینند، اما هم ما و هم شما میدانیم میوههایی که از این درخت میچینند هرگز اقتصادی نیستند، زیرا آنها به دنبال «اصلاحات اقتصادی» یا حلوفصل مشکلات «ملت ایران» نیستند، بلکه درصدد «فروپاشی سیاسی، امنیتی» نظام از داخل هستند تا با «یک سنگ» در فضای «ایران و خاورمیانه»، «دو گنجشک» را «شکار» کنند. حالا آنهایی که سالها پیش میگفتند تحریمها فقط «ورقپاره»هایی بیش نیستند یا آنها که میگفتند در مقابل این تحریمها ایستادگی میکنیم یا آن را «دور» میزنیم و آنهایی که میگفتند باید «هوشیارانه» در مقابل طرح تحریمها عمل و از آن جلوگیری کرد، هر دو باید به صحنه بیایند و بگویند آیا میتوانید جلوی «خوشهچینی» سیاسی آمریکا و متحدانش را بگیرید یا نه؟ و آنگاه هرکس در قبال مواضعی که اتخاذ کرده «مسئولیت اعمال» خود را بپذیرد. بهتر است از این مقوله زودتر خارج شویم و همه این حرفها را مقدمه بحث اصلی خود قرار دهیم، گرچه امیدوارم که مقدمه از ذیالمقدمه بزرگتر نشده باشد. دیروز، ایران گیرودار «اعتراضات سیاسی» را از درون «تجربه» کرد که بخشی از آن سازماندهیشده است و بخشی سازماندهی ندارد. سازمانیافتگی این بحران، اتفاقا با قدوقامتی است که فاقد رکن رهبری بود؛ یعنی شما هیچ «رکن رسمی هدایتگری» را در آن نمیدیدید، زیرا اساسا قرار نبود از دل این سازماندهی یک سکاندار خلق شود؛ همان «بلا»یی که بر سر «بهار عربی» آمده بود، به همین دلیل بود که هرکدام از «اپوزیسیونهای خارجنشین» بر ساز خود مینواختند و شهروندان ایرانی را به سوی شورش در خیابانها دعوت میکردند و همه آنها نیز دل خوش کرده بودند که این آنها هستند که در حال «هدایت» و رهبری جریان «ناآرامی داخلی» هستند. اتفاقا، همینجا همان عنصر و سیاست اصلی سازمان اعتراضات، طراحی شده است، زیرا آنچه سیاست اصلی در این سازماندهی بهشمار میرود، همان اجرای برنامه «هرجومرج هوشمندانه» در داخل است که «آمریکا» یکبار موفق شده است با «صبر و بردباری» در خاورمیانه اجرا کند. بخش سازماننیافته این بحران همان نیروهایی هستند که با نیاتی خوب و بهمنظور احقاق حق قانونی و اقتصادی خود پا به عرصه میگذارند، اما در ادامه اجرای سیاست هرجومرج هوشمندانه از «عامل اعتراضی اقتصادی» به «عاملی سیاسی» تبدیل میشوند و در همان «چالههای شیطانی» میرقصند که بین نظام و ملت ایجاد شده است. این همان «چاله»ای است که بر اساس «سوءمدیریت» در کشور حفر شده است که محصول امروز و دیروز هم نیست. هوشمندی نظام و دولت در این است که بهسرعت این حفرههای بزرگ را پر کند و حربه را از دست مجریان «هرجومرج هوشمندانه» بگیرد. پرکردن این چالهها نه سلاح میخواهد و نه قدرت و زور و نه تنگکردن آزادیهای اجتماعی، بلکه سیاست، تدبیر، برنامه، ایمان، خلوصنیت و شفافیت در برابر خلق خدا میخواهد. اما اتاق فرمان این «عملیات هم ساده و هم پیچیده» یا همان عملیات هرجومرج هوشمندانه در فضایی از داخل کشور طراحی شده است که بیجهت فکر میکنیم میتواند از آن ما هم باشد. در حقیقت این فضا یک «منطقه اشغالشده بزرگ و نامحسوس» است که باوجود «ظاهر آراستهاش» بزرگترین گناهکار میدان عملیاتی علیه ایران است. این نکته را فراموش نکنیم که در نظام هرجومرج هوشمندانه قرار نیست فرماندهی زاییده شود و قرار نیست برنامه روشنی هدف قرار داده شود و قرار نیست پروژه ظالمانهای به پروژه عادلانهای تبدیل شود، بلکه هدف و غایت آن «عادیسازی هرجومرج» به شکلی طولانی است تا «دست برتر» در این سیاست در «زمان موعود» از آستین بیرون آمده و شکل و نظامی را اجرائی کند که خود میخواهد، چراکه در دل هرجومرج هوشمندانه هیچکس نمیتواند تصمیم بگیرد و هیچ طرح اصلاحیای قابلیت اجرا را نمییابد، همان «دور باطل»ی که «آمریکا» در «خاورمیانه» طراحی و اجرا کرده است. هر کشوری باید «مرزها»ی خود را تحت حمایت امنیتی و نظامی قرار دهد. سنت همه ملتها و و دولتها این بوده است که اجازه «عبورومرور غیرقانونی» از مرزهای زمینی، هوایی و دریایی را ندهد و به نظر میرسد دولت و نظام ایران در سایه «تحولات منطقه خاورمیانه» این استراتژی را در صدر برنامههای خود قرار دادهاند. این در حالی است که «فضای مجازی» در جهان امروز بسیار عینیتر از مرزهای زمینی، هوایی و دریایی عمل میکند. به این معنا که اگر شما مرزهای سهگانه را کنترل کنید، اما فضای مجازی را نتوانید «کنترل» کنید، آنگاه همه حدوحدود مرزهای سهگانه را نیز از دست میدهید. آیا کشورمان به دلیل تکنولوژیک و «بحران هویت آزادی» در فضای مجازی و سردرگمی در «تعیین مصادیق محدودیت» و «آزادی» همچنان این فضای مرزی چهارم را بیدقت رها کرده است؟ شاید بههمیندلیل بود که «دشمنان ایران» در اوج بحران اخیر مانند پرندههای شکاری در آسمان و در «صحرای مجازی ایران» آزادانه در چرخش بودند و طعمهها و شکارهای خود را شکار میکردند. در حقیقت فرماندهی دشمن در التهاب ناشی از اعتراضات بحق مردم معترض در همین جایی مانور میدادند که بهعنوان مرز چهارم و استراتژیک ایران تلقی میشود. مقابله با سیاست هرجومرج هوشمندانه در ایران هیچ راهی جز پرکردن چالههای شیطانی ندارد. همه کسانی که از مصالح و امنیت ملی ایران سخن میگویند و این اصل مهم را فراموش کرده یا نادیده میانگارند حتما همه قافیههای اساسی «ملتداری» و «نظامداری» و «حکومتمداری» را گم میکنند، لازم به یادآوری نیست که «جولانگاه دشمنان ایران» همین «چالههای شیطانی» فقر و شکافهای طبقاتی است که در نگاه زمامدار عادل بهمنزله «کفّه کُفر» است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.