|

چگونه ماتیس فعلا درباره ایران نرم شده است

ترجمه: شهرام زرندار

ژنرال جیمز ماتیس به‌عنوان فرمانده ارشد فرماندهی مرکزی نیروهای نظامی ایالات متحده در خاورمیانه در دوره باراک اوباما خواهان حملات نظامی برای مجازات ایران به خاطر مسلح‌کردن شبه‌نظامیان ضدآمریکایی در عراق بوده است؛ اما او به‌عنوان وزیر دفاع دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور فعلی ایالات متحده، موضعش را درباره ایران به‌عنوان یکی از مشاوران ارشد دولت ترامپ معتدل کرده است. او خواهان رویکرد اعتدالی درباره برخورد با تهران است. ماتیس سال گذشته به طرزی آشکار به خاطر اظهار شهادت مبنی بر اینکه توافق هسته‌ای اوباما با ایران «چیزی است که ترامپ باید به آن وفادار بماند» علیه ترامپ موضع‌گیری کرده است. درحالی‌که نیروهای نظامی ایالات متحده و نیروهای ایرانی در عراق و سوریه پیش از گذشته به هم نزدیک‌اند، ماتیس تا اینجا از اتخاذ رویکرد «رویارویی» برای محدودکردن یا عقب‌راندن نفوذ تهران و نوابش در منطقه شانه خالی کرده است. یک دلیل برای موضع جدید ماتیس به‌عنوان رهبر غیرنظامی پنتاگون این است که او باید بین دستور کار بزرگ‌تر درباره چالش‌های جهانی و مواضعش به هنگامی که او رهبری فرماندهی مرکزی قوای ایالات متحده بین سال‌های 2010 و 2013 را در اختیار داشته، تعادلی برقرار کند. این مطلب براساس نظر مقامات دولتی سابق و فعلی که درباره سیاست‌های مربوط به ایران تجربه دارند و درعین‌حال ماتیس را هم به‌خوبی می‌شناسند، مطرح شده است. فاکتور دیگر طرح تغییریافتن رئیس‌جمهورهاست: به جای کارکردن برای رئیس کل ستاد مشترکی که درباره ایران ضعیف به نظر می‌رسد، او درحال‌حاضر برای کسی کار می‌کند که هر‌از‌گاهی به نظر خواهان جنگ می‌رسد و انتخابش در وهله اول درگیری نظامی است. در همکاری با اوباما او رئیس‌جمهوری داشت که درباره به‌چالش‌کشیدن نیروهای مسلح ایران سخن چندانی نمی‌گفت؛ بنابراین او متمایل به جلورفتن بود و این مسئله احتمالا به رابطه‌اش با اوباما صدمه زده است. جفری، سفیر اوباما در عراق، می‌گوید: «ماتیس با رئیس‌جمهوری سروکار دارد که هم در حد افراط دارای روحیه‌ای تهاجمی است و هم دچار بی‌ثباتی است؛ بنابراین او باید احتیاط کند، تعادل عقلانی را برقرار کند و کسی باشد که قبل از پریدن به مانع نگاه می‌‌کند. درحال‌حاضر او درباره کره‌شمالی همین کار را می‌کند و می‌بیند که او این کار را درباره ایران هم انجام می‌دهد. ماتیس کبوتر هم نبوده (دموکرات هم نبوده). او به ایران نام «بزرگ‌ترین دولت حامی تروریسم در جهان» داده و سال گذشته اجازه داده که یک حمله نادر علیه هم‌پیمان ایران دولت بشار اسد در سوریه صورت گیرد. ماتیس بر کار سرنگون‌سازی پهپادهای ایرانی هنگامی که تصادفا به نیروهای ایالات متحده بسیار نزدیک شده‌اند، نظارت کرده است. او همچنین خواستار به‌حداقل‌رساندن شانس رویارویی بزرگ‌تر با نیروهای ایرانی و نواب ایران در منطقه بوده است. یک منطقه که در آن چنین رویکردی رخ داده، منطقه نبرد علیه داعش در عراق و سوریه بوده است. در میان تحلیلگرانی که می‌گویند جنگ نفوذ ایران را در این دو کشور گسترش داده، ترسی مشترک از برقراری «یک پل زمینی» یا مسیر زمینی برای رساندن اسلحه و مهمات که بی‌مزاحمت دیگران عمل کند، وجود دارد. مسیری از ایران که از طریق عراق و به درون سرزمین‌های تحت کنترل ایران در سوریه می‌رسد؛ پس از اینکه شبه‌نظامیان مورد حمایت ایالات متحده پاییز گذشته شهر سوری رقه را آزاد کردند، نیروهای مورد پشتیبانی ایران ضربه سختی به نیروهای داعش در مرز عراق با سوریه وارد کردند و برخی از تحلیلگران این حمله را به‌عنوان قدم نهایی در ساختن این پل زمینی بررسی کرده‌‌اند. بازها (محافظه‌کاران) از پنتاگون به خاطر بستن یکی از پست‌های مرزی دورافتاده بین عراق و سوریه قبل از این حرکت انتقاد کرده‌اند و گفته‌اند که بازنگه‌داشتن آن پست مرزی احتمالا جلوی ساختن این پل زمینی و به‌ثمررساندن برنامه پل‌‌سازی زمینی ایران از ایران تا سوریه را می‌گرفته است... جفری گفته: «تصور کنید اگر ما از عراق بیرون رانده شویم و روسیه و ایران پیروز میدان نبرد در سوریه باشند، این شکستی بزرگ برای ایالات متحده خواهد بود». بنابراین «این یک موضع نسبتا محتاطانه است که ماتیس بر سر آن ایستاده است».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.