سهم هر ایرانی از فرهنگ 1849 تومان
ابراهیم عمران
آیا باور میکنیم که در بودجه عمومی سال 97 براي هر ایرانی در ماه در فرهنگ و هنر فقط هزارو849 تومان هزينه ميشود؟ این واقعیتی است که در خبرهای این مدت چندان به آن توجه نشده است. طبق گزارش مرکز پژوهشهای مجلس که در تاریخ سوم دی منتشر شده است، سهم هر ایرانی از بودجه 97 کمتر از هزارو 500 تومان است؛ کمتر از یک بلیت سینما یا تئاتر یا حتی یک کتاب کودک یا حتی بلیت پارکینگ یک مرکز فرهنگی و هنری. اگر تعریف بودجه را هزینهکرد دولت در امور مختلف طی سال معنا کنیم، درمییابیم که به هر ردیف و مورد زندگی یومیه، چقدر اختصاص مییابد و از این رهگذر است که مشخص میشود هزینه برای موردی مثل فرهنگ تا چه حد کم است و چاره هم نیست که «انقباض» بودجه، اولین جایی را که نشانه میرود لامحاله امر «محتوم و مختوم» فرهنگ و هنر است! اکنون که دخلوخرج دولت چنین است؛ طرف مقابل که مردم هستند چه باید انجام دهند؟ خرج ماهانه در این حد برای هر ایرانی، یعنی امور اجرائی کشور در حوزه هنری باید برای هزینههایی که شامل موارد گوناگونی میشود؛ ازجمله ساخت اماکن هنری و اختصاص پول برای ساخت فیلم و امر نشر کتاب و فعالیتهایی از این دست، اهتمام کند. ولی همگان آگاهاند که در سال، چشمگیر نیست این هزینهشدنها و در هر جایی که پا گذاشته میشود، آه در بساط نیست و نالههای شبگیرشان بلند است! صحبت از مردم است که در این وانفسای کمپولی فرهنگی چه در چنته دارند که این نقصان را جبران کنند. حوزه اجرائیای که دولت است و اگر در همین حدود هزینه کند؛ یعنی در همین جایی که هستیم، خواهیم ماند، اگر پسرفتی نداشته باشیم! پس توده فرهنگدوست اگر به خود نیایند، در این جایگاهی که اکنون هستند، برای چند سال بعد، افسوس آن را خواهند خورد. به زبان ساده آنکه تشکلهای مردمی و خودجوش و نهادهای غیردولتی باید طرحهایی برای برونرفت از این وضع داشته باشند که درنهایت خروجی آن، کوتاه و در حقیقت دخالتنکردن دولت در امر فرهنگ است که هم خواسته دولت است و هم هنرسازان و هنردوستان... هرچند این گزاره در چنین شرایطی محتمل به نظر میآید، ولی اجرایش بسیار سخت و شاید ناشدنی باشد ولی اگر اتکای اماکن و سازوکارهای فرهنگی به بودجههایی از این دست باشد، چیزی از فرهنگ و هنر در معنای تام آن، نخواهد ماند. طرفه آنکه مانند همیشه آنچه در این رهگذر نصیب اهالی فرهنگ است، فقدان و درواقع نبود حامی مالی است که نمیتوان بر گسترش امور فرهنگی، همتی گمارد و تا مادامی که پول نباشد به قول شیخ سخن باید نوشت: ای قناعت توانگرم گردان/ که ورای تو هیچ نعمت نیست. در پایان بد نیست نگاهی به ارقامی داشته باشیم که مرکز پژوهشهای مجلس محاسبه کرده است. مقدار بودجه عمومی برای هر ایرانی: امور قضائی ۹هزارو ۲۲۸ تومان، دفاع ۳۵هزارو ۴۳۸ تومان، نظم و امنیت عمومی ۱۷هزارو ۳۲۳ تومان، آموزشوپرورش ۲۸هزارو ۸۷۳ تومان، بهداشت ۱۳هزارو ۲۸۶ تومان، درمان ۴۵هزار تومان، فرهنگ و هنر هزارو ۸۴۹ تومان، محیط زیست ۲۹۳ تومان و حملونقل ششهزارو ۶۳۷ تومان.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.