|

فریبکاری در درمان بیماری ام‌اس

عبدالرضا ناصرمقدسی. متخصص مغز و اعصاب

در 20سال اخیر بر میزان شیوع بیماری ام‌اس افزوده شده است. روزی نیست که یک بیمار جدید به مطب من مراجعه نكند. من هر روز با یک روند تکراری روبه‌رو می‌شوم. انسانی که تا پیش از این سالم بوده، ناگهان دچار گِزگِز یا تاری دید شده و سپس به‌دنبال یک بررسی، تشخیص ام‌اس برای او گذاشته می‌شود. این تشخیص همانند آواری بر سر او و خانواده‌اش خراب می‌شود. انگار همه‌چیز را از دست داده‌اند. حال بیمار و خانواده‌اش همانند کسی است که خود را در آستانه یک مغاک بی‌انتها می‌بیند. این تازه اول ماجراست. بیمار و خانواده‌اش کم‌کم با حقایق بیماری آشنا می‌شوند. آنها متوجه می‌شوند که با بیماری مزمنی روبه‌رو هستند که با علم امروز درمان قطعی ندارد. بیمار باید برای مدتی نامحدود دارو مصرف كند؛ داروهایی که می‌تواند عوارض نیز داشته باشد. گاه لازم است برای سال‌ها هفته‌ای یک‌بار یا یک روز در میان دارو تزریق كند. همچنین آنها ممکن است دچار حمله شوند و درعین‌حال، بهبودی کامل از نقصی که حمله بیماری به‌وجود می‌آورد نیز همواره ممکن نیست. علائم دیگری نیز وجود دارند که می‌توانند بر کیفیت زندگی بیماران اثر بگذارند؛ به‌طورمثال بسیاری از بیماران از یک خستگی مزمن رنج می‌برند. بیمار با یک کار کوچک دچار خستگی مفرط می‌شود. به‌قول خود بیماران، انگار کوه کنده‌اند. این فقط بخش کوچکی از مشکلات بیماران است. آنها در ازدواج، زندگی زناشویی، کار و فعالیت‌های اجتماعی می‌توانند دچار مشکل شوند و تلقی اشتباه جامعه از این بیماری که آن را معادل با فلج‌شدن می‌داند، بر رنج بیماران می‌افزاید. این دورنمایی از آن چیزی است که یک بیمار می‌تواند با آن روبه‌رو شود، اما باید گفت که این یک سیر طبیعی از بیماری ام‌اس بوده و این سیر می‌تواند با مداخلات درست، روند بسیار متفاوتی داشته باشد. اکنون نسل جدیدی از داروهایی معرفی می‌شود که سیر بیماری را تغییر می‌دهند. درعین‌حال توصیه‌هایی مانند روحیه خوب، ورزش و کار می‌تواند سبب بهبود قابل‌توجه این بیماران شود. به‌عنوان کسی که بیشتر ساعات عمرم به درمان جنبه‌های مختلف این بیماری می‌گذرد، آینده بسیار روشنی را برای بیماران مبتلا به ام‌اس متصور هستم، اما شرط لازم برای این آینده روشن، حرکت در یک مسیر درست است. متأسفانه یکی از مهم‌ترین معضلات درمان بیماری ام‌اس در کشور ما، بازار داغ شارلاتان‌هایی است که از روند مزمن بیماری و مشکلاتی که ذکرش در بالا آمد استفاده كرده و به طرق مختلف دست به سرکیسه‌کردن بیماران می‌كنند. آنها از مفاهیمی استفاده می‌کنند که به‌طور طبیعی مورد توجه بیماران بوده و از همین طریق نیز جیب خود را با سوءاستفاده از درد و رنج بیماران پر می‌كنند. در تمام دنیا بیماران به موضوعاتی مانند طب سنتی، د‌رمان‌های آلترناتیو یا رژیم‌های غذایی علاقه دارند. بی‌شک اینها همه بسیار مهم هستند درصورتی‌که در قالب درست و علمی بیان شوند. مفاهیم طب سنتی تنها در صورتی ارزش دارند که با متدهای علمی مورد ارزیابی قرار گرفته و سره و ناسره آن از هم تفکیک داده شوند. متأسفانه طب سنتی در کشور ما به سردی و گرمی‌خوردن و یک‌سری تجویزات بی‌سروته تقلیل یافته است. طب سنتی به شکلی که اکنون در جامعه ما مطرح می‌شود، فقط به بازار شیادان رونق بخشیده است. من همیشه در پاسخ به این سؤال بیماران که عنوان می‌کنند «آیا ادعای فلان کس در فلان شهر که می‌گوید با طب سنتی و تجویز یک‌سری گیاهان آزمایش‌نشده و محلول‌هایی که محتوای آنها مشخص نیست، می‌توانند بیماری را درمان كنند» درست است یا نه، می‌گویم اگر به‌جای استفاده از خودرو با اسب به منزل بازگشتید، از این روش‌های درمانی نیز استفاده كنید. ما هر روز با نسخه‌هایی روبه‌رو هستیم که از سوی عده‌ای شیاد با عناوین درمان‌های طبیعی و گیاهی برای بیماران، پیچیده شده و به غیر از آنکه آنها را سرکیسه می‌كند، بر روند بیماری نیز تأثیر گذاشته و سبب بدترشدن حال بیماران می‌شود. جملاتی مثل اینکه بیماری ام‌اس منشأ کبدی دارد یا آنها که طبع سرد دارند و بیشتر ترشی و ماست مصرف می‌کنند به بیماری ام‌اس مبتلا می‌شوند، جملات شایعی است که باوجود نادرست‌بودن، متأسفانه بیماران نیز اقبال زیادی به آنها دارند. شیادان نیز از همین اقبال مردم به چنین جملات نادرستی استفاده کرده و با تجویزهایی این‌چنینی جیب خود را پر می‌کنند. طب سنتی می‌تواند ارزش زیادی داشته باشد اگر محدوده خود را دریافته و درعین‌حال خود را با متدهای علمی مدرن ارزیابی کند. ادعای درمان کامل بیماری ام‌اس توسط طب سنتی یا طب‌های آلترناتیو که این روزها زیاد در جامعه ما شنیده می‌شود، ادعایی نه‌تنها غیرعلمی است، بلکه کسی که آن را عنوان می‌كند یک شیاد است. بیماران نیز نباید فریب چنین افرادی را بخورند. باز تاکید می‌کنم آنچه نوشتم به‌معنای بی‌ارزش‌بودن طب سنتی نیست. طب سنتی ما مانند اقیانوس بزرگی است که مرواریدهای بسیاری را در خود پنهان دارد و این‌گونه ادعاها فقط از ارزش آن می‌کاهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.