دلایل سوددهبودن صنایع غیرمولد
حسین سلیمی. نایبرئیس کنفدراسیون صنایع ایران-عضو هیئتمدیره انجمن صنایع ایران
سرمایهگذاری در صنایع همواره مشابه سال گذشته انجام شده است. چراکه اگر سرمایهگذاری صورت نمیگرفت، قطعا یکمیلیون اشتغال در سال حاصل نمیشد؛ بنابراین، این اشتغال ایجادشده براساس سرمایهگذاری بوده است. اما از این میزان سرمایهگذاری در صنعت که بتواند پسماند اشتغال را ایجاد کند، عقب هستیم. حدود سه تا چهار میلیون نفر بهدلایل مختلف که کمتر در صنایع سرمایهگذاری شده است و هر سال به سال بعد موکول شده، حدود پنج تا شش میلیون نفر انباشت اشتغال داریم. برای همین هم دولت برنامهریزی کرده است که در سال 750هزار نفر اشتغال ایجاد کند، اما این رقم برای کشوری مناسب است که انباشت پنج تا شش میلیون نفر اشتغال نداشته باشد و معضل اشتغالی را که اکنون گرفتارش است، نداشته باشد. باوجوداین، در سالیان اخیر حمایتها بیشتر از صنعت خودرو بوده است، چراکه خودرو یک صنعت عزیز دردانه کشور بعد از انقلاب بوده است و هر چقدر خواستند از این صنعت بهدلیل اهمیت اشتغال در این صنعت حمایت شده است. اما واقعیت این است که از نظر کیفیت و بهبود وضعیتشان هیچ زمان حرکتی نداشتهاند. هنوز 11 لیتر بنزین را برای خودروها در استانداردها داریم اما در دنیا روی چهارونیم و پنج لیتر برای صد کیلومتر برنامهریزی کردهاند و هدایت سرمایهها بهسمت واردات درست است. اما در بحث خودرو تعرفهها و نظام ارزی ما بهگونهای بوده که خریدار ماشین خارجی ترجیح میداده که خودروی خارجی خریداری کند. تعرفهها هم بالا نبوده است که به تولید داخل کمک کند. برای همین هم واردات انجام شده است و خرید خودروهای خارجی، چه به لحاظ فنی و چه کیفیتی، بیش از داخلیها طرفدار داشته است. البته به صنعت داخلی هم توجه شده است اما اقتصاد در رکود است. در چنین شرایطی صنایع سیمان 50 درصد بیشتر تولید ندارند که بتوانند صادرات داشته باشند. به دلیل مسائل تحمیلی چون تحریمها عقب افتادهایم و نتوانستهایم در بازارهای بینالمللی شرکت کنیم. در بحث نقلوانتقال پول، گشایش اعتبار و استفاده از فاینانسهای بینالمللی که بتواند رشد هفتدرصدی را حاصل کند و اشتغال یک تا دو میلیون نفر در سال را ایجاد کند، مشکل داریم. 50 درصد واحدهای تولیدی تعطیل شدهاند؛ صنعتی که میتواند با یک حمایت حرکت کند و صادرات داشته باشد، اکنون بهدلیل مشکلات صادراتی، وارداتی، مالیاتی و ارزی با مشکل مواجه است؛ چون برنامههای ما بهگونهای نبوده که صنعت و صادرات رشد کند و تورم کاهش یابد. از طرف دیگر تسهیلات بهدلیل تورم به جای صنایع مولد به بخشهای بازرگانی و ساختوساز هدایت شده است که یکمرتبه در سال 30 تا 40 درصد رشد داشته است، بنابراین بانکها ترجیح دادند که تسهیلات به این بخشها هدایت شود که با رقم بالاتری پاسخ سپردههای 26 و 27 درصدی را بدهند. بنابراین وقتی بانکها سپردههای 27 درصدی میگرفتند، باید حتما درآمدی 35 درصدی بهدست میآوردند. به بنگاهداری و ساختمانسازی رفتهاند که در وظایف بانکها نبوده است. در چنین شرایطی منابع بانکها قفل شده است، در نتیجه نه میتوانند ساختمانهایشان را بفروشند و نه بنگاهداری را کاهش دهند. بههرحال صنایع مولد در کشور با مشکلات زیادی مواجه است، درحالیکه مشکلات واردات کمتر است و فقط با مسائل تعرفه و انتقال آن مواجه هستند. اما بخش صنعت سالیان سال است که با مشکلات زیادی دستبهگریبان است. برای همین هم سود در بخش غیرمولد بیشتر بوده است. با این تفاسیر، هرچند اقدامات خوبی برای حمایت از تولید صورت گرفته و نظارتها بیشتر شده است اما رفع مشکلات صنعت و بخش مولد نیازمند اعمال یکسری معافیتها و حمایتهای بیشتر است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.