|

آغاز نبرد جدید میان اعراب و اسرائیل

السید ولد أباه . تحلیلگر عرب

خاخام دیوید میر در توضیح اثر تصمیم دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده مبنی بر انتقال سفارت آمریکا به بیت‌المقدس در روزنامه فرانسوی لوموند نوشت: این اقدام اسرائیل و یهودیان را از داشتن یک باور دینی تقدس‌گرا برای اورشلیم به یک باور استیلاجویانه مرتبط با خاک و سیطره منطقه‌ای تبدیل می‌کند که دیگر درکی معنوی و رمزآلود از این شهر ندارد. در همین رابطه «میر» بین تقدس‌گرایی و حاکمیت تفاوت می‌گذارد و می‌نویسد: حاکمیت سیاسی در نهایت امر دیدگاه‌های مقدس دینی را حذف و یهودیت را از نمادها و باورهای اصلی خودش جدا می‌کند تا آن را به یک ایدئولوژی در خدمت حکومت برای سیطره بیشتر تبدیل کند. به‌همین‌دلیل اقدام آمریکا در نهایت به ‌نفع اسرائیل و یهودیت نیست. این سخن بی‌ربط با تفکر یهودیانی نیست که از ابتدای تشکیل پروژه‌ای به نام صهیونیسم در ابتدای قرن بیستم با آن مشکل داشتند و بحث‌های زیادی در این زمینه به راه افتاد. اینها در مقابل خطی بودند که می‌گفت باید هویت یهودی را بر یک مفهوم ملی‌گرایی سوار کرد تا اساس پروژه‌ای سیاسی برای تأسیس دولتی ملی مطابق با الگوهای اروپایی باشد؛ گروه مقابل اما هشدار می‌داد که چنین رویکردی به خود یهودیت نیز آسیب می‌رساند. تاکنون بسیاری از چهره‌های فلسفی و فکری یهودیان اروپا از مارکس گرفته تا هرمان کوهن و فروید تا هانا آرنت و سارتر بوده‌اند که پروژه صهیونیسم را رد کرده و آن را نوعی ایدئولوژی نژادپرستانه با پوششی مذهبی توصیف کرده‌اند. مسئله تعجب‌آور اینکه اندیشه سیاسی اعراب از ابتدای تأسیس «اسرائیل» در سال 1948 تاکنون نتوانسته است دو هدف مرتبط به هم را تحقق بخشد. یکی جذب یهودیان عرب‌تباری که اساسا به بافت قومی و فرهنگی اعراب مسلمان تعلق دارند و دارای ریشه‌های عمیق مشترکی با آنها هستند و دیگری برقراری ارتباط با محافل یهودی غیرصهیونیست که در سال‌های اخیر نقدهای مهمی را نسبت به دولت و سیاست‌مداران اسرائیل داشته‌اند. این گفتمان انتقادی به‌خصوص در بین محافل دانشگاهی به‌ویژه تاریخ‌نگاران جدید اسرائیلی و پیروان مکتب پس از صهیونیسم یا محافل فرهنگی و پژوهشی منتقد شهرک‌سازی‌های استعماری به چشم می‌خورد. گروه‌هایی که سعی می‌کنند توهمات صهیونیستی از جمله اسطوره سرزمین موعود و اسطوره بازگشت و غیره را از اصل دین یهودی تفکیک کنند زیرا این‌گونه اسطوره‌ها زیربنای بنیان همان طرح استعماری شهرک‌سازی است که از ابتدا «هرتزل» آن را بنیان گذاشت و بر آن بود با تأسیس اسرائیل دیواری در برابر آسیا کشیده و با شهرک‌سازی‌ها تمدن اروپایی را به آنجا منتقل کند. در چنین نگرشی تفاوتی بین صهیونیسم شهرک‌ساز در فلسطین با پروژه نژادپرستی در جنوب آفریقا از جهت رویکرد و راهکارها وجود ندارد. کمااینکه باروخ کمبرلینگ جامعه‌شناس صهیونیستی در کتابش «صهیونیسم و خاک» آن را توضیح داده و گفته است سیطره بر خاک از سه شیوه حاصل می‌شود: تملک با زور، ایجاد مزارع دسته‌جمعی و سیطره نظامی. یعنی همین برنامه‌ای که به اشغال سرزمین‌های فلسطینی منجر شد. موضوعی را که می‌خواهم تأکید کنم این است که ما امروز با متوقف‌شدن روند صلح از یک‌ سو و بیهوده‌بودن راه‌حل‌های نظامی از سوی دیگر در آستانه یک مرحله جدید در نزاع اعراب و اسرائیل قرار گرفته‌ایم. از این‌رو بهتر است با اعتراف به ابعاد ملی و دینی پرونده فلسطینی برای موفقیت‌آمیزبودن این پروژه بر ابعاد انسانی و حقوقی مسئله شهرک‌سازی‌هاي اسرائیل در فلسطین تمرکز و از همان راهکارهایی استفاده کرد که مردمان آفریقای جنوبی در مبارزا‌تشان به کار بردند. در همین رابطه شایان ذکر است تحریم اسرائیل از سوی فعالان دانشگاهی اروپایی یا تحریم کالاهای اسرائیلی تولیدشده در اراضی اشغالی از سوی مردمان اروپا، همچنین قطع‌نامه تاریخی یونسکو درباره قدس که هرگونه حق حاکمیت اسرائیل بر این شهر مقدس را باطل اعلام کرد. ما درباره سرنوشت قدس بسیار گریسته‌ایم و باز هم گریه خواهیم کرد. بااین‌حال بهتر است این بار موضوع قدس و فلسطین را به دادگاه وجدان بشری ببریم. منبع: الاتحاد

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.