توطئهای علیه ماریان
اسماعیل کاداره، نویسنده آلبانیایی، برای مخاطب فارسیزبان ادبیات داستانی نویسندهای ناآشنا نیست. از کاداره تاکنون چند اثر به فارسی ترجمه شده که «زمستان سخت»، «کنسرت در پایان زمستان»، «ژنرال ارتش مرده» و «آوریل شکسته» از جمله این آثار است. آثار کاداره از یکسو ریشه در تاریخ معاصر سرزمینش دارد و از سوی دیگر با آثار کلاسیک ادبیات جهان در پیوند است. او نویسندهای است معاصر با نگاهی عمیق به پشت سر؛ نویسندهای که توانسته است تاریخ سرزمین خود و مسائل خاص کشور خود را با مسائل عمومی جهانی و دغدغههای همهجایی و همهزمانی بشری پیوند بزند. «مهتاب» رمانی است از اسماعیل کاداره که با ترجمه محمود گودرزی در نشر چترنگ به چاپ رسیده است. رمان، ماجرای توطئهای است که علیه زنی به نام ماریان شکل میگیرد و اولین جرقههای آن در یک میهمانی زده میشود. ماجرا در فضایی مهآلود رخ میدهد. فضایی که ابهام یکی از ویژگیهای آن است و این ابهام گویی از ناروشنیِ حاکم بر دوره و محیطی میآید که وقایع رمان در آن اتفاق میافتد. دوره و محیطی که خود کاداره در آن زیسته و آن را تجربه کرده است. دورهای از تاریخ آلبانی که چنانکه در مقدمه مترجم بر ترجمه فارسی رمان «مهتاب» اشاره شده «به گفته کاداره کسی نمیتوانست به دیگری تلفن کند و جز احوالپرسی چیزی بگوید، چون میدانست که تماسها بلااستثنا شنود میشوند». در ادامه همین مقدمه به ارتباط تجربه زیسته کاداره با سبک رمانهایش اینگونه اشاره شده است: «شاید بههمیندلیل رمانهای او آکنده از استعاره و تلمیح است: تمثیلهایی کــه عنــاصــر و شخصیتهــای اسطورهایشان با مشکلات اجتماعی امروزی دستوپنجه نرم میکنند، با آدمهایی که نظامی خودکامه مسخشان کرده، دورویی و ریاکاری را در وجودشان پرورانده و سپس آنها را به جان هم انداخته است. تملقِ بالادست و اجحاف در حق زیردست، دروغگویی برای حفظ خود و سقوطنکردن، تهمت و افترا به دیگران برای پایینکشیدنشان؛ اینها ویژگیهای شخصیتهایی است که در رمانهای کاداره میبینیم: رمانهایی که با جملات بلند و تودرتو به سبکی کاملا خاص و منحصربهفرد روایت شدهاند.» آنچه در ادامه میخوانید سطرهایی است از رمان مهتاب: «توطئهای که علیه ماریان راه افتاده بود ظاهرا میبایست بیوقفه ادامه پیدا میکرد، اما پس از مدتی علائم سستی در آن پدیدار گشت. حس میشد که بدی برای تداوم پیشرفت خود به محرکی تازه نیاز دارد. فکر میکردیم حالا که به هدف خود رسیده است نیاز دارد نفسی تازه کند. اما اشتباه میکردیم. پس از وقفهای کوتاه، زمانی که به نظر میرسید این موضوع برای همیشه ساکت شده است، شکایتنامهای به دست مدیر رسید، شکایتنامهای بسیار جدی که پدر و مادر نورا نوشته بودند. غیرمنتظره بود، چون آنها تا آنموقع خود را از تمام ماجرا دور نگه داشته بودند؛ نه اینکه به ایشان اطلاع نداده باشند، اما همانطور که نورا به دوستانش گفته بود، با رفتاری که دخترشان با ماریان داشت موافق نبودند و حتی سماجت بیدلیلش را نکوهیده بودند. اینکه بالاخره وارد صحنه شده بودند تا از سعادت فرزندشان دفاع کنند نشان میداد که این ماجرا ابعادی به خود میگرفت که تا آن لحظه کسی انتظارش را نداشت. ...».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.