سفر مکرون به چين روز گذشته آغاز شد
در مسير جاده دو طرفه ابريشم
امانوئل مکرون، رئيسجمهوري جوان فرانسه که حدود 10 روز پيش و در سخنراني سال نو ميلادي از لزوم تقويت اروپا براي «مقابله با چين و ايالاتمتحده» گفته بود، روز گذشته سفر سهروزه خود به چين را آغاز کرد. مکرون اولين مقام سياسي اتحاديه اروپاست که بعد از سفتشدن پاي شي جينگ پينگ، رئيسجمهوري چين، در قدرت در کنگره ماه اکتبر حزب کمونيست چين، به اين کشور سفر ميکند. شي را بيشک ميتوان قدرتمندترين رهبر سياسي اين روزهاي آسيا خواند و از آن سو به باور برخي از ناظران مکرون نيز نماينده اين روزهاي غرب است. با تضعيف قدرت آنگلا مرکل در آلمان و تقلاي او براي تشکيل دولتي ائتلافي و سروکلهزدن ترزا مي، نخستوزیر بريتانيا، با مسئله خروج اين کشور از اتحاديه اروپا، مکرون به جايگاه تعيينکنندهاي در عرصه سياسي اروپا رسيده است. جاده جنجالي ابريشم مکرون روز گذشته در شهر شمالي شيان که در ابتداي راه باستاني ابريشم قرار دارد، با گفتن اينکه از اين به بعد سالي يک بار به چين سفر ميکند، افزود: «آينده به فرانسه، اروپا و چين نياز دارد». مکرون سفر سهروزه خود به چين را از شهر شيان آغاز کرد که نقطه آغازين جاده ابريشم است و نشاندهنده توجه مکرون به طرح بزرگ جاده ابريشم شي که قرار است بهوسيله آن آسيا و اروپا از طريق جاده، راهآهن و دريا به يکديگر متصل شوند. برنامه زيربنايي احياي جاده باستاني ابريشم که زماني مسير تجارت پارچه، ادويهجات و کالاهاي ديگر بود، چيزي حدود يک تريليون دلار است. اين پروژه عظيم هم منافعي براي کشورهاي اروپايي دارد و هم موجب نگراني آنهاست. برخي از سران اروپايي با نگراني اين پروژه را دنبال ميکنند و آن را نمونهاي از توسعهطلبي چين ميدانند. مکرون هم در سفر روز گذشته خود گرچه گفت اروپا بايد ابتکار عمل جاده ابريشم را برعهده بگيرد اما اظهارات او بدون هشدار هم نبود: «اين جادهها نميتوانند راههايي براي هژموني جديدي باشند و کشورهايي که از آن ميگذرند را دولتهايي دستنشانده کنند. چندجانبهگرايي بهمعني همکاري متعادل است». به گفته رئيسجمهوري فرانسه «جادههاي ابريشم باستاني هرگز صرفا چيني نبودند. اين جادهها بايد به اشتراک گذاشته شوند و نميتوانند راههايي يکطرفه باشند». ايالاتمتحده و کشورهاي اروپايي اغلب چين را بهخاطر محدوديت دسترسي به بازارهاي وسيع اين کشور سرزنش ميکنند، هرچند آنها در طول اين سالها درهاي خود را به روي واردات کالاهاي چيني باز کرده بودند. گسترش روابط تجاري سفر مکرون به چين با هدف گسترش روابط تجاري و سياسي دو کشور هم صورت گرفته و با توجه بههمراهي حدود 50 نماينده از کسبوکارهاي فرانسه با مکرون در اين سفر، به نظر ميرسد فرانسه نيز مانند برخي ديگر از اقتصادهاي برتر غرب از جمله ايالاتمتحده و بريتانيا درصدد افزايش دسترسي خود به بازارها و مصرفکنندگان چيني است. چين پيشتر به رويکردي محافظهکارانه در اقتصاد خود متهم بود اما شي در سخنراني ماه اکتبر خود کنگره حزب کمونيست گفت اين کشور بازارهاي بيشتري را براي سرمايهگذاري خارجي باز ميکند. در اين سفر قرار است بالغ بر 50 مورد توافق راهبردي امضا شود که فروش هواپيماهاي ايرباس نيز بخشي از آن است. رهبران دو کشور برنامهريزي کردند يک صندوق سرمايهگذاري چين - فرانسه به ارزش يک ميليارد يورو ايجاد کنند که از جمله اهدافش کمک به شرکتهاي متوسط است. تغييرات آبوهوايي و مبارزه با تروريسم علاوه بر شراکت اقتصادي، مبارزه با تروريسم و همکاري در زمينه تغييرات آبوهوايي هم از ديگر محورهاي مذاکرات دو طرف است. فرانسه اميدوار است که پکن بههمراه اين کشور نقشي تعيينکننده در اجراي توافق آبوهوايي پاريس بعد از خروج آمريکا از اين توافق ايفا کند. باوجوداينکه چين بزرگترين آلودهکننده محيط زيست در جهان است اما درعينحال بزرگترين سرمايهگذار در بخش تکنولوژيهاي انرژي پاک محسوب ميشود. گفتوگو درباره برنامه هستهاي کرهشمالي هم احتمالا در دستور کار مکرون قرار دارد. رئيسجمهوري فرانسه در روزهاي اخير گفته بود چين نقشي کليدي در کاستن از بحران مربوط به برنامه هستهاي کرهشمالي ايفا ميکند. به باور برخي تحليلگران هدف رهبران چين اين است که رئيسجمهور فرانسه را متقاعد کنند تا در ارتباط با مسئله کرهشمالي موضع ميانجيگر را در پيش بگيرد و از مذاکره در مقابل موضع تهاجميتر آمريکا دفاع کند و درعينحال با انتخابهايش نقش چين را در منطقه برجسته کند. به گفته يک مقام دفتر رياستجمهوري فرانسه، مکرون همچنين ميخواهد از پکن درخواست کند از نيروي مبارزه با تروريسم مربوط به منطقه ساحل آفريقا حمايت کند. هدف اين نيرو مبارزه با افراطگرايي در يک منطقه بياباني بزرگ قاره آفريقا است که هم اندازه قاره اروپاست. نقش جهاني 2 کشور فرانسه و چين دو عضو دائم شوراي امنيت سازمان ملل هستند و آنطور که گنگ شوانگ، سخنگوي وزارت خارجه چين، اخيرا گفته است گسترش روابط چين و فرانسه از سطح روابط دوجانبه فراتر ميرود و اهميتي جهاني خواهد داشت. بعد از خروج بريتانيا از اتحاديه اروپا، فرانسه تنها کشور هستهاي و عضو دائم شوراي امنيت در اتحاديه اروپا خواهد بود. گنگ در کنفرانس خبري روز جمعه خود گفت که مکرون جوان در قياس با مرکل آينده اتحاديه اروپا بهشمار ميرود و سفر او به چين نشاندهنده روابط عملگرايانه چين و اتحاديه اروپاست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.