ماهی تیلاپیا در مراکز پرورشی ایران بدون مجوز تولید میشود
زیرزمینیهای مجاز
شرق: بر اساس آمارهای رسمی، فقط 12 هزار تن مجوز واردات تیلاپیا صادر شده است؛ اما حجم زیادی از این ماهی در بازارها بهراحتی در دسترس است و حتی در شهرهای شمالی، بچههای این ماهی برای پرورش در استخر عرضه میشوند. رئیس مؤسسه تحقیقات شیلات ایران دلیل حضور پررنگ این ماهی در بازار را تولید زیرزمینی و غیرمجاز تیلاپیا معرفی کرد. اگرچه محمد پورکاظمی پاسخ روشنی درباره مسئول مقابله با تولید زیرزمینی تیلاپیا ارائه نکرد؛ اما حسین عبدالحی، معاون توسعه آبزیپروری سازمان شیلات ایران، سازمان متبوع خود را عامل مقابله با مزارع غیرمجاز پرورش ماهی معرفی کرد. عباس متینفر، معاون پژوهش و فناوری سازمان شیلات ایران، نیز در واکنش به پرسشهای مطرحشده درباره برخوردنکردن با واحدهای غیرمجاز پرورش ماهی، برخورد تعزیراتی با اقدامات غیرقانونی را اقدامی دشوار توصیف کرد. بهاینترتیب، گویا واحدهای زیرزمینی تولید تیلاپیا، مجوزی نانوشته برای فعالیت در این زمینه دریافت کردهاند. تولید ماهی تیلاپیا در ایران با مخالفت فعالان محیط زیست روبهرو است؛ زیرا به اعتقاد آنها، ماهی تیلاپیا گونهای همهچیزخوار است که نسل ماهیان بومی ایران را نیز به خطر میاندازد. مخالفان پرورش تیلاپیا ایراداتی نیز به کیفیت سلامت گوشت این ماهی وارد میدانند؛ اما محمد پورکاظمی، رئیس مؤسسه تحقیقات شیلات ایران، در نشستی خبری که روز گذشته در محل این مؤسسه برگزار شد، اعلام کرد: ماهی تیلاپیا مخاطرهای برای محیط زیست ندارد. اینگونه ماهی (تیلاپیای نیل) که بخش تحقیقات بر تکنولوژی تکثیر و پرورش آن کار کرده است، یکی از هزارو 600 گونه ماهی تیلاپیای موجود در جهان است که جزء صد گونه مهاجم فهرست سازمان جهانی حفاظت از منابع طبیعی IUCN نیست. او بیان کرد: تیلاپیا ازجمله ماهیهایی است که مختص آبوهوای حارهای است و در دمای زیر 9 درجه از بین میرود و قدرت تطابق خود را با محیط ندارند. به گفته رئیس مؤسسه تحقیقات شیلات ایران، سازمان حفاظت محیط زیست هیچ مجوز جدیدی برای تولید تیلاپیا صادر نکرده است و آنچه رسانهای شده، همان موافقتنامهای است که در زمان حضور محمدباقر صدوق در سمت معاونت محیط طبیعی سازمان محیط زیست، بین دو مجموعه تبادل شده است. بر اساس این توافق، 10 واحد پرورش ماهی تیلاپیا در بافق یزد و به دور از آبهای داخلی ایجاد میشود. او درباره نسبت امگا3 به امگا6 نیز با اشاره به استانداردهای متنوع کشورهای مختلف، بهترین نسبت امگا3 به امگا6 را یک اعلام کرد و درباره نسبت این دو در ماهیان تولید داخل، اطلاعاتی ارائه نکرد؛ اما تأکید کرد: این ماهی برای زنان باردار و بچهها خطرساز نیست. به اعتقاد پورکاظمی، تیلاپیای نیلی میتواند گرسنگی را از بین ببرد و بدون استفاده از آنتیبیوتیک تولید میشود. هر هزار مترمربع استخر آب لبشور، قابلیت تولید 10 تن تیلاپیا دارد. در سیستم گلخانهای نیز میتوان آن را تولید کرد. همراه با سبزیجات و گیاهان دارویی در شیوه آکواپنیک قابلیت تولید دارد. میتوان با استفاده از تکنیکهای خاص، بچهماهی نر تولید کرد که این ماهی در آبهای آزاد تکثیر نشود. بدون شک، تولید ماهی در گلخانه به دلیل نیاز به استفاده از سوخت برای گرمکردن محیط و هزینه ساخت سازه، هزینه تولید تیلاپیا را افزایش میدهد و دیگر قیمت هر کیلو تیلاپیا یک دلار و فیله آن بین سه تا پنج دلار تمام نخواهد شد. رئیس مؤسسه تحقیقات شیلات درباره هزینههای ناشی از تولید تیلاپیا در گلخانه گفت: محاسبات لازم در این رابطه انجام شده است. باید هزینه ساخت و دوره بازگشت سرمایه را برای گلخانهها لحاظ کنیم. او افزود: درحالحاضر 12هزار تن ماهی تیلاپیا به کشور وارد میشود و سالانه 20 میلیون دلار ارز از کشور خارج میشود؛ اما در همه استانها بدون مجوز تیلاپیا پرورش میدهند؛ در حالی که ایران میتواند بچهماهی تولید کرده و به دیگر کشورها صادر کند. به گفته پورکاظمی، ماهیان تیلاپیایی که در آبهای جنوب ایران یافت شده و مهاجم هستند، تیلاپیای زیلی هستند که از آبهای عراق وارد آبهای ایران شدهاند. متینفر، معاون پژوهش و فناوری مؤسسه تحقیقات شیلات، نیز در واکنش به پرسشهای مطرحشده در زمینه دلیل برخوردنکردن با واحدهای پرورش غیرمجاز تیلاپیا، بیان کرد: وقتی برای یک فعالیت مجوز قانونی صادر نمیشود، افراد به سمت فعالیتهای زیرزمینی سوق داده میشوند. از آنجایی که برخوردهای تعزیراتی در ایران مشکلات خاص خود را دارد، برخورد با مزارع غیرمجاز کار دشواری است. حسین عبدالحی، معاون توسعه آبزیپروری سازمان شیلات ایران، نیز که در این جلسه حضور داشت، با تأکید بر اینکه سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی، مجوز فعالیت برای واحدهای پرورش ماهی صادر میکند، از صادرنشدن مجوز برای تولید ماهی تیلاپیا در کشور خبر داد. به گفته او، ماهی تیلاپیا گونههای زینتی نیز دارد که در کشور تکثیر میشوند؛ اما سازمان شیلات ایران اگر گزارشی از مراکز غیرمجاز تکثیر ماهیان تیلاپیای گوشتی دریافت کند، قطعا با آن برخورد خواهد کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.