هنوز خبري از ۳۲مفقودي تصادم نفتكش متعلق به ايران و كشتي چيني در دست نيست
راز گمشدگان نفتکش ایرانی
شرق: باز هم حادثه؛ اینبار از نوع برخورد یک نفتکش ایرانی و یک کشتی فلهبر چینی. ماجرا از آن قرار است که به علتی نامعلوم با احتمال یک در هزار، این دو کشتی با یکدیگر برخورد کردهاند و بهاینترتیب با آتشگرفتن دو مخزن نفتکش ایرانی (با پرچم پاناما)، جان 32 خدمه کشتی (30 ایرانی و دو بنگلادشی) به خطر افتاده است. اخبار ضدونقیضی از سلامت جان این خدمه منتشر میشود، اما تاکنون سرنوشت آنها در هالهای از ابهام است و امید میرود که در بدو حادثه، خدمه با توجه به آموزشهای دریافتی با قایق از نفتکش خارج شده باشند، البته تا لحظه انتشار این گزارش، بر اساس خبر منتشرشده در خبرگزاری شینهوا، سخنگوی وزارت خارجه چین اعلام کرد که شماری از مفقودان حادثه برخورد دو کشتی ایرانی و چینی نجات یافتهاند، البته به گفته او، هنوز شمار دیگری جزء مفقودان هستند. صحت اين خبر را معاون دریایی سازمان بنادر و دریانوردی رد كرد. ماجرا از آن قرار است که دو فروند کشتی شنبهشب در آبهای ساحلی شرقی چین با یکدیگر برخورد کردند که نفتکش حادثهدیده متعلق به ایران و در اجاره شرکت کرهجنوبی بوده است و ۱۳۶هزار تن میعانات نفتی را حمل میکرده که ارزش بار این تانکر حدود 60 میلیون دلار برابر با یکمیلیون بشکه نفت برآورد شده است. بر اساس آخرین گزارش خبرگزاری رویترز به نقل از وزارت ترابری چین، این نفتکش که «سانچی» معرفی شده، هنوز در حال سوختن است و نفت آن به دریا نشت میکند. پایگاه خبری بلومبرگ نیز بر اساس اطلاعات گردآوریشده خود در مورد کشتیها اعلام کرد که نفتکش سانچی متعلق به شرکت ملی نفتکش ایران، در تاریخ 16 دسامبر (25 آذر) بندر عسلویه را به مقصد «دائسن» کرهجنوبی ترک کرده است. کسرا نوری، مدیر روابطعمومی وزارت نفت، نیز ديروز اعلام کرده بود که این کشتی متعلق به ناوگان شرکت ملی نفتکش ایران و محموله آن نیز میعانات متعلق به شرکت ملی نفت ایران بوده است و البته این کشتی و محموله آن هر دو تحت پوشش یک شرکت بیمه معتبر خارجی قرار داشتهاند. از علت این حادثه هنوز در قالب احتمالات، خبر میرسد. محمد راستاد، معاون وزیر راه و شهرسازی، با اشاره به اینکه وسعت حریق نفتکش ایرانی بهشعاع هزار متر است، گفت: معمولا تصادم در دریا در مسیرهای پرتردد بعضا بهدلیل اشتباه در محاسبه مسیرها اتفاق میافتد. به گفته راستاد، طبق اطلاعات بهدستآمده، چهار نفر از خدمه ایرانی دانشجوی دریانوردی بودهاند که دوره کارآموزی خود را در این کشتی سپری میکردند، همچنین یک نفر از همسران کارکنان روی کشتی حضور داشته است. متعاقب این حادثه کشتی باری چینی موفق میشود نفرات و کشتی خود را از حادثه حریق خارج کند، اما با توجه به وسعت حریق به شعاع هزار متر تاکنون عملیات امداد منجر به پیداشدن 32 نفر از خدمه نفتکش ایرانی نشده است. (انتشار این خبر پیش از اعلام سخنگوی وزارت خارجه چین بوده است). همچنين مديرعامل شركت ملي نفتكش هم از احتمال خروج خدمه به وسيله قايق از كشتي خبر داده بود. جزئیات پوششهای بیمه نفتکش ایران رئیس کل بیمه مرکزی جزئیات پوشش بیمه نفتکش ایرانی حادثهدیده در آبهای کشور چین را تشریح کرد و گفت: ۷۰ درصد بیمهنامه نفتکش ایرانی موسوم به سانچی متعلق به یک شرکت نروژی و ۳۰ درصد تحت پوشش شرکتهای بیمه ایرانی (20 درصد بیمه البرز و 10 درصد بیمه ملت) است. عبدالناصر همتی در گفتوگو با فارس درباره پوشش بیمه نفتکش سانحهدیده ایران در آبهای چین گفت: این نفتکش با مدیریت شرکت ملی نفتکش ایران و به ارزش 32 میلیون دلار بوده است. او افزود: محموله نفتکش میعانات و نوع قرارداد فوب بوده است؛ یعنی خریدار محموله را روی عرشه کشتی تحویل گرفته است. براساساین به احتمال قوی مسئولیت محموله برعهده خریدار یا شرکت کرهای است. 2 مخزن از 5 مخزن در آتش هادی حقشناس، معاون دریایی سازمان بنادر و دریانوردی، در گفتوگو با «شرق» دراینباره خبر داده از پنج مخزن موجود در کشتی دو مخزن آتش گرفته است. به گفته او، شهردار شهر شانگهای در صحنه حاضر است و عملیات اطفای حریق در حال انجام است. نخستوزیر چین هم گفته همه امکانات برای اطفای حریق بسیج شوند و 17 فروند شناور مشغول اطفای حریق هستند. خوشبختانه هنوز کشتی غرق نشده و تنها دو مخزن آتش گرفته است. حقشناس با بیان اینکه احتمال برخورد دو کشتی در اقیانوس بسیار کم است، میگوید: با توجه به اینکه این تصادم، بیرون از حوضچههای بندر و لنگرگاه خارجی است، این اتفاق بسیار دور از ذهن و بسیار عجیب بوده است. بههمیندلیل هنوز علت این سانحه، مشخص نیست که چرا دو کشتی در وسط اقیانوس به هم برخورد کردهاند؛ بنابراین علت حادثه در حال بررسی است. به گفته او، این کشتی 25 آذر در بندر عسلویه کنترل و بازرسی شده است و اصلا مشکل فنی نداشته است.
نفتکش ایرانی با پرچم پاناما! معاون دریایی سازمان بنادر و دریانوردی در گفتوگو با «شرق» میگوید: سال 2008 که این کشتی خریداری شده، از همان زمان، مسئولان هیچگاه با پرچم ایران درنمیآورند و کشتی را بارها به شرکتهای دیگر اجاره میدهند و به نظر ضرورتی نمیدیدند که این کشتی را ثبت پرچم ایران کنند؛ بااینحال مالکیت این کشتی شرکت ملی نفتکش ایران است. به گفته او به نظر میرسد شرکت ملی نفتکش برای اینکه بتواند از تسهیلات تجاری استفاده کند، کشتی را تحت پرچم کشور پاناما ثبت میکند. البته در سالهای دیگر، ثبت کشورهای دیگر نیز بوده؛ اما آخرین مرحله تا هنگام حادثه، کشتی با پرچم کشور پاناما بوده است. بااینحال این مقام مسئول تأکید میکند که این نفتکش حتی اگر با پرچم ایران نیز به فعالیت میپرداخت، مشکلی در دریافت تسهیلات تجاری نداشت. به گفته حقشناس در سازمان بنادر و دریانوردی، از نظر سازمان دریانوردی بهعنوان مرجع اصلی، چنین اقدامی از سوی شرکت ملی نفتکش پذیرفتنی نیست؛ زیرا ما به دنبال آن هستیم که نهتنها کشتیهای ایرانی بلکه کشتیهای دیگر را نیز با پرچم ایران درآوریم. در واقع، نه ممنوعیت و نه محدودیت از منظر مرجع دریایی ایران برای کشتیهای ایرانی وجود ندارد؛ بااینحال در دنیا مرسوم است برخی کشورها، کشتیهای خود را هم ثبت کشور خود میکنند و هم کشتی با ثبت پرچم کشورهای دیگر انجام میگیرد و حتی به خاطر برخی ملاحظات، برخی کشورها حتی دبل پرچم (دوملیتی) دارند.
---------------------------------------------------------
پيشنهاد عجيب دانشگاه آزاد به مخترع ايراني
در اينجا بنا داريم با توجه به اتفاق رخداده، نگاهي به اثرات محيطزيستي حوادثي از اين دست بپردازيم؛ راهكارهايي كه گاهي از سوي مخترعاني مطرح ميشود كه چندان مورد اقبال مراجع دولتي يا علمي در كشور قرار نميگيرند. محمد قدياني، مخترع جواني است كه پيش از يك سال پيش، دستگاهي با نام «جداكننده (دكانتور) اتوماتيك سيالات شيميايي چندفازي» را به ثبت رساند. اين مخترع با وجوديكه اختراعش كمتر از زمان نرمال به ثبت اختراعات آمريكا نيز رسيده، با بيتوجهي پژوهشگاه صنعت نفت ايران مواجه ميشود و از طرف ديگر، دانشگاه آزاد اسلامي درحاليكه به اهميت اين اختراع پي ميبرد، به دنبال ثبت مالكيت بخشي از اين اختراع به نام دانشگاه آزاد ميافتد تا در صورت موفقيت و بهرهگيري از اين پروژه، احتمالا از عواید آتي آن بهرهمند شود. در همين زمينه با اين مخترع جوان گفتوگويي انجام داديم تا اين اختراع را تشريح كند. به گفته او: «براي جمعآوري لكههاي نفتي روي آب سه روش وجود دارد: روش اول، جاذبهاي طبيعي و مصنوعي است. روشي كه بسيار موردعلاقه محققان است و پتنتهاي مختلفي هم در اين زمينه به ثبت رسيده است. روش دوم، روش استفاده از تعليقشكن است. در اين روش، مادهاي به آب اضافه ميشود و به اين طريق ساختار نفت شكسته شده و در آب حل ميشود. در روش سوم، با دستگاهي به نام اويل اسكينر، جداسازي نفت از آب صورت ميگيرد، اما در همه اين روشها، اين دستگاهها نميتوانند نفت را بهصورت مطلوبي جمعآوري كنند، زيرا بايد جاذب اين نفتها را جمعآوري كرده و نهايتا احيا شود. بنابراين در اشل واقعي از اين روشها استفاده نميشود، بهويژه در زمينههايي كه ميزان نفت بسيار زياد است. درواقع از اين دستگاهها در كارخانهها استفاده ميشود و هزينه آنها نيز بسيار بالاست». قدياني به تشريح تفاوت اختراع خود پرداخته و ميگويد: «با روش جديد، نفت همراه آب را داخل مخازن پمپاژ ميكنيم و با روش كاملا مكانيكي نفت و آب را از يكديگر جدا ميكنيم؛ آب بهوسيله دستگاه وارد دريا شده و نفت نيز به مخزن كشتي هدايت ميشود. درواقع درون مخزن اين دستگاه، فازهاي نفت و آب شناسايي شده و از هم جدا ميشوند. سرعت اين روش بسيار بالاست و در هر اشلي قابليت اجرا دارد. روشهاي معمول در سطح جهان آن است كه اين نفت و آب را كه جذب جاذب شده است، ميسوزانند يا به وسيله تعليقشكن، نفت را در آب حل ميكنند». او در مورد مشكلاتي كه در كاربرديكردن اين اختراع برايش رخ داده، ميگويد: «با پژوهشگاه نفت تماس گرفتم. آنها اعلام كردند كه نيازي به اين طرح ندارند. در كنار آن به سبب آنكه دانشجوي دانشگاه آزاد اسلامي هستم، با دانشگاه وارد رايزني شدم تا از اين طرح حمايت كنند. مسئولان دانشگاه در مكاتباتي اعلام كردند تا مالكيت اين طرح را در اختيار دانشگاه قرار دهم تا از طرح حمايت كنند و بتوانم در جشنوارههاي خارجي شركت كنم. آنها اعلام كردند تا هر ميزان كه مالكيت را بهصورت محضري در اختيار دانشگاه آزاد قرار دهم، دانشگاه آزاد به همان ميزان، طرح را مورد حمايت قرار ميدهد، درحاليكه اين طرح، طرحي ملي است و ميتواند براي كشور ارزآوري داشته باشد». اين سخنان او در حالي مطرح ميشود كه به طور معمول، اختراعات بینالمللی برای ثبت در صورت تأیید بايد یک پروسه 18 الی 24 ماهه را طی کنند، اما این اختراع در مدتزمان هفتماه به تأیید نهایی رسید و در آمریکا پتنت شد و عملا هیچ ایراد علمی و فنی از این اختراع گرفته نشد که بهگفته کارشناسان اتفاق بسیار کمنظیری است. حال سؤال اينجاست كه تا چه زمانی قرار است از اختراعات وطني از اين دست، چشمپوشي شود؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.