مجراي توسعه و ارمغان اکونوميست
احسان توفيقيان
آلودگي هوا، خرابيهاي زلزله و پيشتر از آن بيکاري، تورم و گراني! اينها سرخط مسائلي است که دائما يا گاهگاه در کشور ما رخ نشان داده و به هم گره ميخورند. اما چه نسبتي بين اين مشکلات برقرار است؟ و چه نسبتي بين راهحلهاي اين مسائل؟ شايد راهحل مسئله دو کلمه بيشتر نباشد؛ توسعه متوازن. اگر بخواهيم ايران را بهطور موردي بررسي کنيم، گمان داريم حل دو مسئله عمده سرعتبخش و زيربناي ساير توسعهها خواهد بود.اول؛ جلوگيري از خامفروشي نفت و دوم؛ شفافيت اقتصادي. در ايران، حذف خامفروشي نفت و معطوفكردن نگاهها به درآمدهاي غيرنفتي، همواره در اولويت آراي تئوريپردازان توسعه بوده و هست. شفافيت اقتصادي نيز ديگر زيربنا و پايهاي است که بايد در توسعه مدنظر قرار گيرد. مطالبهاي مهم که بهتازگی با بررسي کنشگرانه جدول شماره 17 لايحه بودجه سال 1397 از سوی افکار عمومي اهميت خود را نشان داد.بيدليل نيست که اسناد کاغذي قانون بودجه که سالانه به دست رئيسجمهور در صحن علني تقديم مجلس شوراي اسلامي ميشود، کاور و بستهاي شيشهاي و شفاف دارد و اينکه همه تمرکزها و آمال نظام بودجهبندي در ماليه عمومي، شفافيت در ترازداري دخلوخرجهاست، سخني گزافه نيست. به تعبير دکتر حسن روحاني: «تنها راه مبارزه با فساد، شفافيت است و نهادهايي که از دولت بودجه ميگيرند، بايد به مردم بگويند پولها را چطور و کجا خرج ميکنند. اين حق مردم است تا درباره اينکه هر نهادي چقدر بودجه بگيرد، بدانند و نظر بدهند».در نتيجه گمان بر اين است که حل و رفع دو مسئله عمده «فروش نفت خام و توزيع فلهاي درآمد آن» و نيز «نبود شفافيت اقتصادي»، جادهصافکن بسياري از عوامل توسعه ديگر بوده و ماحصل آن بهقطع ريشهکني فقر و بيکاري، اصلاح فرهنگ کار و جلوگيري از دزدي و اختلاس خواهد بود و در يک کلام، رونقي متوازن و همهجانبه به ارمغان خواهد آورد.رونق سيستماتيکي که از آبشخور آن نهتنها بحران ترافيک و آلودگي هوا حل و زيرساختهاي عمراني کشور براي پيشگيري از آسيبهاي زلزله نوسازي ميشود، بلکه همه موجبات اعتلاي يکپارچه ايران نيز فراهم خواهد شد. اما فراموش نکنيم هيچ ساختاري يکشبه اصلاح نميشود. يافتههاي مجله اکونوميست پيرامون قابلزندگيترين شهرهاي جهان در نظرسنجي سال 2017، تهران را بهعنوان شهري که بيشترين ترقي را در پنج سال گذشته داشته، نشان داده است؛ آرام ولي مصمم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.