|

سهمیه‎بندی بنزین جدی شد

در پی مخالفت اکثریت نمایندگان مجلس شورای اسلامی با افزایش قیمت بنزین به هزارو 500 تومان و از سویی اصرار دولت بر تغییر قیمت، پیشنهاد سهمیه‌بندی و فروش دونرخی بنزین در سال آینده که رئیس مجلس هم بر آن تأکید کرده، به ‌طور جدی مطرح شده است. به گزارش تسنیم، در هفته‌های اخیر، اختلافات مجلس شورای اسلامی و دولت درباره وضعیت قیمت بنزین در لایحه بودجه 97 به اوج خود رسیده و فضای مبهمی در این زمینه ایجاد شده است. از طرفی، بسیاری از نمایندگان مجلس حتی نمایندگان شاخص حامی دولت مانند رئیس کمیسیون تلفیق مجلس و سخنگوی هیئت‌رئیسه مجلس اعلام کرده‌اند که مخالف پیشنهاد دولت برای افزایش قیمت بنزین به هزارو 500 تومان هستند. بسیاری از نمایندگان مجلس با هدف جلوگیری از افزایش فشارهای اقتصادی به مردم، بحث افزایش‌نیافتن قیمت بنزین را به ‌صورت جدی مطرح کرده‌اند. با توجه به همین موضوع احتمال حذف تبصره 18 لایحه بودجه سال 97 و حتی ایجاد منع قانونی برای افزایش قیمت بنزین در سال آینده از سوی مجلس بالاست. از طرف دیگر، مقامات ارشد دولتی حتی شخص رئیس‌جمهور همچنان ضمن تأکید بر ضرورت اصلاح قیمت حامل‌های انرژی براساس برنامه ششم توسعه و همچنین ضرورت توجه بیشتر به موضوع اشتغال از پیشنهاد دولت در زمینه افزایش قیمت بنزین دفاع می‌کنند و بر ضرورت تصویب آن تأکید دارند. در همین زمینه صبح روز گذشته حسن روحانی، رئیس‌جمهوری، در دیدار با رؤسای کمیسیون‌های تخصصی مجلس شورای اسلامی گفت: «مگر شما در قانون نگفتید که حامل‌های انرژی چگونه باید اصلاح شود. قانون خودتان است... به‌ نظر من اگر مجلس فکر می‌کند منبع بهتری دارد، در تبصره 18 بیاید از منبع بهتر استفاده کند؛ ولی اگر ما برای اشتغال سال‌های آینده، امسال تصمیم‌گیری درستی نداشته باشیم، نمی‌توانیم. بدانید که هیچ مسئله‌ای بالاتر از مسئله اشتغال نیست و هیچ خطری بالاتر از بی‌کاری نیست». این وضعیت در حالی ایجاد شده است که اصولا این دوگانه مخالفت با هر‌گونه افزایش قیمت بنزین یا افزایش شدید قیمت بنزین به ‌صورت تک‌نرخی، غلط است و نهایتا به ‌ضرر عموم مردم به‌ویژه مستضعفان تمام می‌شود. چرا دوگانه بنزینی مجلس و دولت غلط است؟ الف - در سال‌های اخیر، شاهد افزایش درخور‌توجه و کم‌سابقه رشد مصرف بنزین بوده‌ایم؛ به‌گونه‌ای‌که در سال جاری رشد مصرف این فراورده نفتی به هشت درصد رسیده است؛ بنابراین در صورت تثبیت مجدد قیمت بنزین، شاهد افزایش مجدد رشد مصرف این فراورده نفتی و افزایش واردات آن خواهیم بود. ب - براساس آمارهای رسمی وزارت نفت قیمت فروش داخلی هر لیتر بنزین به‌ ترتیب حدود 300 و 900 تومان کمتر از قیمت تمام‌شده و قیمت فوب خلیج فارس این فراورده نفتی است؛ بنابراین قیمت فعلی بنزین همچنان یارانه‌ای است. با توجه به این قضیه و همچنین سیستم تک‌نرخی توزیع آن، هرکس بنزین بیشتری مصرف کند، از یارانه بیشتری استفاده می‌کند؛ یعنی یارانه پنهان بنزین عمدتا به پرمصرف‌ها می‌رسد که این امر خلاف عدالت اجتماعی و اصول مدیریت مصرف است. ج - با افزایش‌نیافتن قیمت بنزین، بخش درخور‌توجهی از بودجه پیش‌بینی‌شده دولت برای اشتغال‌زایی در قالب تبصره 18 بودجه 97 (حدود 15 هزار میلیارد تومان) محقق نخواهد شد و عملا برنامه دولت در این زمینه نیمه‌کاره می‌ماند. از طرف دیگر، پیشنهاد دولت مبنی بر افزایش 50درصدی قیمت بنزین به‌ صورت تک‌نرخی هم راهکار نادرست و پرهزینه‌ای است که هم تداوم سیستم ناعادلانه «یارانه بیشتر برای مصرف بیشتر» و هم حرکت به‌ سمت اقتصاد ریاضتی محسوب می‌شود و تبعات زیر را دارد: 1- افزایش 50درصدی قیمت بنزین هم تورم زیادی در بخش حمل‌ونقل ایجاد می‌کند و هم با توجه به ویژگی‌های خاص این حامل انرژی در جامعه، تورم روانی درخور‌توجهی را در سایر بخش‌های مختلف اقتصادی ایجاد می‌کند. این تورم موجب افزایش فشار اقتصادی بر جامعه به‌ویژه خانوارهای مستضعف می‌شود. به‌علاوه این افزایش قیمت بنزین، کاهش رشد اقتصادی و افزایش جمعیت بی‌کاران را به‌ دنبال دارد. 2- تأثیر افزایش 50درصدی قیمت بنزین بر کنترل مصرف، محدود و موقتی بوده و بعید است بیش از یک سال به‌ طول بینجامد، همان‌طور که با وجود افزایش قیمت بنزین در سال 94 شاهد بودیم که رشد دو‌درصدی مصرف این فراورده نفتی در آن سال به رشد 5.5 و هشت‌درصدی مصرف در سال‌های 95 و 96 افزایش یافت. با توجه به آنچه گفته شد، هم حفظ وضع موجود (تثبیت بنزین هزارتومانی) و هم افزایش قیمت بنزین به هزارو 500 تومان با توجه به آنچه گفته شد، به‌ نفع پرمصرف‌ها (عمدتا پردرآمدها) و به‌ ضرر عموم مردم به‌ویژه مستضعفان است و باید سراغ راهکار دیگری رفت. راهکار سوم یا راهکار صحیح که از سوی علی لاریجانی، رئیس مجلس، نیز پیشنهاد شد، احیای سهمیه‌بندی بنزین و دونرخی‌شدن مجدد بنزین است. لاریجانی گفت: «حتما شرایط مردم را در نظر بگیرید و پرش در این زمینه به ‌مصلحت نیست و باید راه‌هایی مانند دونرخی‌بودن اندیشیده شود تا به طبقات پایین جامعه فشار نیاید».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.