عبدالله ناصری:
گام نخست تفاهم است
ساسان گلفر: درباره اتفاقات این روزهای شهرهای مختلف ایران به سراغ عبدالله ناصری، رئیس بنیاد باران رفتهایم.
از نظر شما انگیزه اولیه این تظاهرات و تجمعها، چه میتواند باشد؟ وقتی دولتها، برنامههای خود را فارغ از لایههای عمومی جامعه پیش ببرند و در نگاه و برنامهریزی و سیاستگذاری کمتوجه یا بیتوجه به لایههای جامعه مدنی باشند، شکلگیری هر نوع اعتراض در جامعه مدنی یا در هر سطح یا در هر جغرافیا از جامعه را نباید اتفاقی دور از انتظار دانست. به هر صورت این کشور شرایطی بحرانی دارد و البته باید به حاکمیت و دولت این حق را داد که آنقدر بحرانهای ملی، منطقهای و بینالمللی آن زیاد است که گاهی از جاهای دیگر غافل میماند. اینکه معتقد به نظم اجتماعی هستم، به این نیز معتقدم که این نوع تقاضاها انباشته شده است و این، اتفاق سادهای نیست. امروز بیکاری مطرح است و مشکلات تحصیلات آموزش عالی و ستارهداربودن دانشجو ... همه اینها دست به دست هم میدهند تا در شرایط خاصی اتفاق خاصی شکل بگیرد. ما در طول تاریخ و در جامعه خود نیز این روند را داشتهایم. البته معتقدم حکومت و دولت باید بسیار هوشمندانه رفتار کند و بهجای قوه قهریه، باید مدبرانه در برابر این مطالبات مردم، کاملا برنامهریزی کند و حکومت باید یکپارچه تصمیم بگیرد و به حل این مسائل برسد. مردمی که شاهد افزایش قیمتهاست، شاهد کاهش ارزش دریافتی ماهانه خود است، شاهد بستهشدن کارگاه و کارخانه و شاهد افزایش واردات جنسهای بنجل ترکیه و چین است، طبیعتا باید این حق اجتماعی را برای آن قائل شد که بتواند صدای اعتراض خود را برساند. ولی اگر همانگونه که در روزگارهای دور پیشبینی میشد، رسانه ملی نقش مطلوب خود را مثل بسیاری از کشورها ایفا میکرد، شاید بسیاری از این حرکتهای اجتماعی و مدنی درون خیابانها و گاهی با شعارها و ماهیت ساختارشکنانه شکل نمیگرفت. بهنظر من این را باید در این قالب تحلیلی نگاه و برایش برنامهریزی کرد. غیر از مسائل اقتصادی، آیا شما مسائل اجتماعی، فرهنگی و سیاسی را نیز در این رویدادها دخیل میدانید؟ تمام مسائل امروز به هم پیوسته است. نمیتوانید جامعه ما را جامعهای بدانید که امروز، بعد از 40 سال فقط دغدغه اقتصادی داشته باشد. امروز یک جوان یا یک خانواده به همان میزان که به سفره و نان خود نگاه میکند، به مسائل سیاسی، اجتماعی و فرهنگی خود هم نگاه میکند. بنابراین اگرچه مطالبات اقتصادی یکی از جدیترینها و در رأس مطالبات است، اما بههرصورت وقتی جامعه معترض میشود، با مراجعه به حافظه تاریخی کوتاهمدت -نه حتی درازمدت- تمام این مطالبات انباشتهشده خود را جلوی چشمانش ظاهر و اعتراض خود را بیان میکند. بنابراین نباید این مسائل را از هم تفکیک کرد. چه راهکار مفید و مؤثری میتوان در قبال این رفتارها اتخاذ كرد؟ بهعنوان مثال اگر یک نفر آمار و ارقام بودجه 97 کشور را مرور کند و تحلیلی از شرایط اقتصادی بینالمللی داشته باشد، میتواند باور کند که آینده اقتصادی ایران، بهعنوان مطالبه اول، چندان امیدبخش نیست. اما توجه کنید که امیدبخشكردن این اقتصاد هم فقط کار دولت نیست. نهادها و سازمانهای دیگر باید با سرمایههای خود به کمک دولت بیایند و دولت را -فارغ از اینکه چه دولتی بر سر کار باشد- از این گردونه نجات دهند. شهرداری تهران را مثال میزنم. امروز شهرداری با بحران مالی برجایمانده از گذشته روبهروست. یعنی این بحران در دوره شهرداری گذشته هم وجود داشته است اما آن موقع یا دغدغه رسانههای رسمی نبوده یا افشا نمیشد. امروز آقای نجفی اینها را برملا میکند اما کاری نمیتواند در قبال آن انجام دهد. گام نخست این است که تمام ارکان حکومتی و حاکمیتی و نخبگان و احزاب سیاسی با هم به یک تفاهم برای ایجاد ارتباط با جامعه مدنی برسند و در مرحله دوم؛ حل مشکلات اقتصادی؛ این فقط از یک نهاد برنمیآید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.