بودجه آموزشوپرورش، سندی گنگ برای همه ذینفعان
محمد رضاخواه. فعال صنفی
پس از ارائه بودجه از سوی رئیسجمهور به مجلس شورای اسلامی و مشخصشدن جزئیاتی از بودجه، شاهد موضعگیریهای منتقدانه بسیاری نسبت به بودجه در فضای جامعه بودهایم. در مورد بودجه آموزشوپرورش هم چنین اتفاقی افتاد و فعالان این حوزه انتقاداتی به بودجه آموزشوپرورش از منظرهای مختلف انجام دادند، اما در همه این انتقادها یا گاهی دفاعیههایی که از بودجه آموزشوپرورش صورت گرفت، به نکتهای که کمتر توجه شده، نحوه بودجهریزی و بودجهبندی در آموزشوپرورش است و به سؤالاتی از این قبیل پاسخ داده نشده: آیا بودجهریزی یک مجموعه آموزشی مانند بودجهریزی در یک مجموعه صنعتی و تجاری است؟ بودجهریزی بین این سازمانها با هم چه تفاوتی دارد و در هر یک از این سازمانها، کدامیک از پارامترها در تدوین سند بودجه سالانه آن سازمان مهم است؟ هرچند به آموزشوپرورش بهعنوان یک سازمان آموزشی نگاه میشود، اما با کمی دقت در عملکرد متوجه میشویم که در سالهای گذشته فعالیتهای اقتصادی زیادی در آن انجام گرفته و نمیتوان به این دستگاه عریضوطویل بهعنوان مجموعهای صرفا آموزشی نگریست. فعالیتهایی مانند: مدارسی با اساسنامههای متفاوت که اجازه گرفتن وجوه از مردم دارند و هیچ نهاد نظارتی خارج از آموزشوپرورش حق ورود و بازرسی اسناد مالی، صحت، سلامت و درستی فرایندهایشان را ندارد، کاربریهایی از املاک آموزشوپرورش که به صورت تجاری دیده میشود، سازمانی مانند نوسازی مدارس که در دل یک سازمان آموزشی به فعالیتهای عمرانی مشغول است، تعاونیهای مصرف فرهنگیان و موارد متعددی از این قبیل ماهیت صرفا آموزشی این سازمان را به چالش میکشند و برای هیچ ذینفعی مشخص نیست که این مسائل چگونه در کنار مسائل آموزشی مدیریت مالی و برنامهای میشود. بودجه آموزشوپرورش سندی گنگ برای همه ذینفعان آموزشوپرورش است و این دستگاه تلاشی برای شفافسازی آن نکرده. این عدم شفافسازی و تهیه مکملهای قابلفهم برای ذینفعان این سازمان آموزشی سبب شده تا ناظران بهجز مواردی کلی نتوانند جزئیات دقیقی از بودجه آموزشوپرورش را مورد تحلیل و بررسی قرار دهند و از این بابت درِ نقدهای منصفانه و مصلحانه در راستای بهبود وضع بودجهای آموزشوپرورش از دو منظر تضعیف شود: نخست مطالعات مبتنیبر بهرهوری سازمانی در این سازمان به دلیل مشخصنبودن فرایندهای مالی امکانپذیر نیست. دوم مقایسه این بودجه با بودجه سایر سازمانهایی با اهداف مشابه آموزشوپرورش مانند وزارتخانههای علوم، بهداشت و درمان و همچنین صداوسیما و ... ممکن نیست. چنین نقصی سبب میشود تا بودجههای کم برخی از این سازمانها قابلیت رشد بیشتری داشته باشد و بودجه آموزشوپرورش به دلیل مقدار زیاد با کندی رشد و چسبندگی مواجه شود و در درازمدت این عدم رشدهای متوازن مانع رشد کیفی و کمی شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.