|

خواب آشفته «از نيل تا فرات»

نعمت احمدي-حقوق‌دان

بعد از شکست دولت عثماني در جنگ جهاني اول و تقسيم متصرفات اين امپراتوري در ابتداي قرن بيستم و تشکيل دولت‌هاي جديد بر مرده‌ريگ مناطق تحت تصرف عثماني، بخش فلسطين تحت قيموميت دولت انگليس قرار گرفت؛ منطقه‌اي که بخش‌هايي از اردن، لبنان و سوريه امروزي و بخش اشغالي فلسطين از سوی اسرائيل را شامل مي‌شود. کلمه فلسطين از نام يک گروه غيريهودي ساکن در منطقه‌اي کوچک در ساحل جنوبي نوار غزه گرفته شده است و شهرهاي تاريخي غزه، استلون، اشداد، اکرون و جت را در منابع باستاني شامل مي‌شود. با ظهور دولت روم و تصرف اطراف درياي مديترانه، منطقه فلسطين جزء دولت روم قرار گرفت و با تشکيل دولت روم‌شرقي از حدود سال 390 ميلادي، اين منطقه محل جدال ايران و روم قرار گرفت؛ اما بيشتر ايام جزء دولت بيزانس بود تا اينکه در سال 635 ميلادي نيروهاي عرب کل منطقه را فتح کردند و به حکومت روميان براي هميشه بر منطقه پايان داده شد. تاريخ خون‌بار فلسطين در دوره جنگ‌هاي صليبي و حکومت ممالیک به جابه‌جايي اقوام در اين مناطق منتهي شد. با قدرت‌گرفتن دولت عثماني در سال 1799 ميلادي، منطقه فلسطين از مماليک جدا و تحت فرمانروايي مستقيم دولت عثماني قرار گرفت. در مکاتبات دولت عثماني، به اين منطقه «ارض فلسطين» يا سرزمين فلسطين گفته مي‌شد که تا فروپاشي دولت عثماني تداوم پيدا کرد. سال 1922 اين منطقه تحت‌الحمايه دولت انگليس قرار گرفت. بنا بر اسناد تاريخي، در اين سال فقط سه درصد خاک فلسطين در اختيار يهوديان بود. حوادث جنگ جهاني دوم به‌ویژه در آلمان و اروپاي‌شرقي، بهانه‌اي شد که جمعيت يهودي ساکن اروپا به اراضي فلسطين کوچانده شوند؛ هرچند بنا بر تحقيقات تاريخي که در کتاب محققانه آرتور کرايسلر که در ايران با نام قبيله سيزدهم يا «خزران» از سوی استاد محمدعلي موحد و فريدون آدميت ترجمه و چاپ شده است، يهوديان اروپايي عبري نيستند و از نژاد قبيله خزرها هستند که در قرن دوم و سوم هجري، در شمال درياي خزر به قصد جلوگيري از فتوحات اسلامي، دولتي يهودي تشکيل داده و بعد از دو قرن با انقراض دولت خزرها، اهالي اين قبيله در سراسر اروپا پراکنده شدند. حال اينکه خزرها نژاد عبري نداشتند. بعد از جنگ جهاني دوم، دولت انگليس طرح ايجاد اسرائيل را در سرزمين فلسطين و تقسيم اراضي بين يهوديان و مسلمانان را در شوراي امنيت مطرح کرد و در 29 نوامبر 1947، 18 آذر 1326، 55 درصد اراضي فلسطين به يهوديان و 45 درصد آن به فلسطينيان مسلمان اختصاص يافت. نوع تقسيم طوري بود که اراضي فلسطين از نوار غزه تا کرانه باختري رود اردن از طريق زمين و با پيوستگي اراضي به‌هم ارتباط داشتند؛ اما در سال 1948 که اسرائيل فعلي در فلسطين شکل گرفت، عملا نقشه پيشنهادي سال 1947 (قطع‌نامه 181) ناديده گرفته شد. با جنگ اول اعراب و اسرائيل در فوريه و جولاي 1949 اين تقسيم‌بندي ارضي به‌هم خورد و با شکست اعراب ساکن فلسطين از نيروهاي اسرائيلي که به وسيله دولت‌هاي غربي حمايت مي‌شدند، 78 درصد از اراضي فلسطين که در قطع‌نامه 181 شوراي امنيت به فلسطينيان تعلق گرفته بود، به اشغال اسرائيل درآمد. سازمان‌هاي حقوق‌بشري تخمين مي‌زنند در جنگ اول اعراب و اسرائيل، اعراب ساکن فلسطين و کشور نوظهور و غاصب اسرائيل، 700 هزار فلسطيني آواره شدند. در سال 1948، جنگ اول بين عرب‌های ساکن فلسطين و اسرائيل به وقوع پيوست. سپس جنگ شش‌روزه ژوئن 1967 اين‌بار با کشورهاي عربي مصر، اردن و سوريه به وقوع پيوست و اسرائيل با يورش همه‌جانبه هوايي، دريايي و زميني، شبه‌جزيره سينا تا کانال سوئز در مصر و ارتفاعات جولان در سوريه و کرانه باختري رود اردن را از کشور اردن به تصرف خود درآورد و وارد بخش غربي فلسطين شد. مصر اما با چرخش به سوي اسرائيل بعد از جنگ رمضان 1973 در سال 1982 معاهده صلح امضا کرد و به‌عنوان اولين کشور عرب، به‌طور رسمي اسرائيل را به‌عنوان يک کشور تأييد کرد. انور سادات که معمار اين پذيرش بود، به دست خالد اسلامبولي کشته شد؛ اما پيمان صلح کماکان به قوت خود باقي ماند. بعد از جنگ‌هاي شش‌روزه عملا سرزمين‌هاي فلسطين به دو بخش کاملا مجزا از يکديگر ميان اراضي تصرفي اسرائيل تقسيم شد؛ غزه در کنار درياي مديترانه، دو طرف آن اراضي اشغالي و يک طرف با مصر در رفح هم‌مرز شد. اراضي کرانه غربي رود اردن در جنگ‌هاي شش‌روزه با اردن اشغال شد. عملا خاک اصلي، همان خاکي که برابر قطع‌نامه 181 در سال 1947 براي فلسطينيان در نظر گرفته شده بود، در جنگ‌هاي فوريه و جولاي 1948 به‌دست اسرائيل اشغال شد. از سال 1897 که سازمان جهاني صهيونيسم در راستای حمايت از ايجاد يک وطن براي يهوديان در فلسطين و در واقع برای اشغال فلسطين پايه‌گذاري شده بود، تا بيانيه بالفور در سال 1917 که از سوی جيمز بالفور، وزير امور خارجه انگليس، نويد ايجاد يک دولت يهودي در سرزمين فلسطين را براي يهوديان داد، دولت‌هاي عربي که عمدتا بعد از فروپاشي دولت عثماني تشکيل شده بودند، اقدامي اساسي براي مردم فلسطين نکردند. تا اينکه رژيم غاصب و تازه تشکيل‌شده اسرائيل همه مسلمانان ساکن منطقه را که بيش از 700 هزار نفر مي‌شدند، آواره کرد و با پاک‌سازي قومي عملا 87 درصد از اراضي موضوع قطع‌نامه 181 شوراي امنيت را متصرف شد. بعد از پيمان صلح بين مصر و اسرائيل و بازپس‌گيري صحراي سينا از سوی مصر، عملا منطقه غزه به کانون مبارزه با اسرائيل تبديل و اولين انتفاضه فلسطينيان شکل گرفت؛ انتفاضه‌اي که ابتدا از نوار غزه شروع و سپس به کرانه باختري رود اردن گسترش يافت. سرانجام فلسطين و اسرائيل در اسلو، پايتخت نروژ، اعلاميه‌اي امضا کردند که به موجب آن هر دو کشور يکديگر را به‌عنوان کشورهاي مستقل به رسميت شناختند. کرانه باختري به سه قسمت تقسيم شد؛ يک قسمت به‌طور کامل در اختيار فلسطينيان قرار گرفت، قسمتي در اختيار اسرائيل و قسمت ديگر به صورت مشترک به‌دست دو دولت کنترل مي‌شود. توافق اسلو اختلاف را بين فلسطينيان کرانه باختري و نوار غزه تشديد کرد، هرچند ارتش اسرائيل از لبنان عقب‌نشيني کرد.

اجلاس کمپ ديويد با هدف برقراري صلح بين دو گروه فلسطيني منعقد شد که سرانجام با شروع انتفاضه دوم به شکست انجاميد. انتفاضه دوم پنج سال طول کشيد. در آوريل سال 2003 نقشه راهي براي دستيابي به صلح ازسوي اتحاديه اروپا، سازمان ملل، آمريکا و روسيه با يک جدول زمان‌بندي مشخص براي ايجاد دولتي فلسطيني شکل گرفت. اسرائيل طرح خروج از غزه را در سال 2005 پذيرفت و نيروهايش را از نوار غزه و چهار منطقه مسکوني در کرانه باختري رود اردن خارج کرد. از سپتامبر 2011 که فلسطينيان طرحي را به سازمان ملل ارائه کردند که به موجب آن فلسطين به‌عنوان يک کشور و همچنين عضوي از سازمان ملل شناخته شود، اوضاع تا امروز به‌کلي دگرگون شده است.به نقل از خبرنگاري که مدت‌ها در سرزمين‌هاي اشغالي به کار خبررساني مشغول بوده است و مشاهدات خود را بعد از خروج از سرزمين‌هاي اشغالي چاپ و منتشر کرد «با قتل مناخيم بگين و به انزوا کشيده‌شدن حزب کارگر در اسرائيل و تفوق حزب دست راستي ليکود به‌ويژه از زمان روي‌کارآمدن نتانياهو عملا سياست بلعيدن اراضي فلسطيني با ايجاد شهرک‌هاي يهودي در اراضي باقي‌مانده فلسطيني دنبال مي‌شود، هم‌اکنون بيش از 600 هزار يهودي افراطي شهرک‌سازي و سکونت در اين شهرها را که در اراضي فلسطيني ساخته شده است، نوعي انجام وظيفه ديني و نويد سکونت در اراضي مقدس مي‌دانند». مي‌دانيم امکان تشکيل دولت فلسطيني در همين اراضي باقي‌مانده فلسطيني امکان‌پذير نيست، چراکه خاکي باقي نمانده، جز کرانه باختري و نوار غزه که متراکم‌ترين بخش مسکوني جهاني است، اختلاف کشورهاي عربي با يکديگر و همچنين اختلاف بين رهبران فلسطيني کرانه باختري رود اردن و نوار غزه و با به‌حاشيه‌رانده‌شدن حزب دست چپي کارگر در اسرائيل عملا دست نتانياهوي افراطي را باز گذاشته تا برخلاف همه قواعد بين‌المللي حتي قطع‌نامه‌هاي شوراي امنيت سازمان ملل با شهرک‌سازي در اراضي فلسطينيان نقشه اشغال اين اراضي را با سکونت صهيونيست‌هاي افراطي در اين شهرک‌ها تکميل کند. پيروزي ترامپ در آمريکا و حضور داماد صهيونيست او، کوشنر، در کاخ سفيد در پست مشاور عالي و ارتباط تنگاتنگ اين فرد با سران عرب منطقه و نتانياهو، به‌يقين چراغ سبزي را از اعراب گرفته تا امضاي فرمان اجرائي رئيس‌جمهور آمريکا درباره پذيرش بيت‌المقدس به‌عنوان پايتخت اسرائيل و انتقال سفارت آمريکا به اين شهر امکان‌پذير شود. آخرين ميخ بر تابوت اراضي فلسطيني با انتقال سفارتخانه آمريکا به اورشليم زده شد. وقتي گوگل هم‌زمان با امضاي ترامپ، در موتور جست‌وجوگر خود، پايتخت اسرائيل را بيت‌المقدس اعلام کرد، دليل محکمي بر توافق پنهان و از قبل طراحي‌شده است. فلسطینيان از سال 1897 که سازمان جهاني صهيونيسم براي حمايت از ايجاد يک وطن يهودي در فلسطين تشکيل شد تا امروز مظلوم بوده‌اند. يهوديان و حاميان آنها از همان سال 1897 يعني 120 سال پيش، خواب «از نيل تا فرات» را مي‌بينند و اين کوتاهي و گناه کشورهاي اسلامي است که صهيونيسم جهاني، متجاوز و متجاسر شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.